Zengin ülkeler nakitsiz gelecek planlıyor

Dijitalleşmek, ülkeler için çok büyük ödüller kazandıracak gibi dursa da toplumlar için birtakım yan etkileri beraberinde getiriyor. Peki dünya ülkeleri bu etkilere hazır mı?

Zengin ülkeler nakitsiz gelecek planlıyor

Yiyecek satın alma işleminden, kıyafet alışverişine, günlük işlerde kâğıt veya madeni paralar kullanılıyor. Bununla birlikte, son yıllarda, dijital ödemeler diye bir kavram hayatımıza girmeye başladı. Bir akıllı telefon üzerinden merkeziyetçi bir yapıya sahip olmadan ödeme ve alışveriş yapmak normal hale geliyor. Şimdi bu devrim, bazı zengin ekonomilerde nakit olarak nesli tükenmekte olan bir türe dönüşmek üzere. Bunun ekonomiyi daha verimli hale getireceği konusunda şüphe yok ancak geçiş sürecine yansıyacak yeni sorunlar da ortaya çıkıyor. Ülkeler yıllar boyunca, farklı hızlarda nakit paralarını dijitale çeviriyorlar. Dünya ülkelerine baktığımızda İsveç'te, kişi başına perakende nakit işlem sayısının son 5 yılda %85 oranında düştüğünü görmek mümkün. Çin'de dijital ödemeler 2019 yılı itibari ile %50 seviyelerine yükseldi. Zengin ülkelerin dışında, nakit para hala çok üst düzeyde kullanılmaktadır fakat orada bile egemenliği aşındırılıyor.  

İki önemli unsur yüzünden nakit para önemini kaybediyor. Bunlardan biri talep olarak karşımıza çıkıyor. Daha çok genç nüfus, dijital hayatlarına kusursuz bir şekilde bağlanan ödeme sistemlerini istiyor ancak aynı derecede önemli olan, bankalar ve teknoloji firmaları gibi tedarikçilerin veriyi hızlı, kullanımı kolay olan ödeme teknolojileri geliştirmeleridir. Altyapıyı, nakit ekonominin ardında çalıştırmanın yüksek bir maliyeti vardır. ATM'ler, para taşıyan minibüsler, madeni para kabul eden firmalar ve birçok finansal firma bu durumdan vazgeçmeye isteklidir veya eski müşterileri, ağır ücretlerle caydırmak için uğraşıyorlar. Esas olarak nakitsiz bir ekonomi beklentisi gelecek adına güzel bir haber. Nakit, zaman içinde verimsiz bir hal almaya başlıyor. Zengin ülkelerde, ayırma, depolama ve dağıtma işlemlerinin GSYH'nin 0,5'ine mal olduğu tahmin edilmektedir ancak bu kazanımları, yakalamaya başlar anlamına gelmiyor. Ödemeler kaybedildiğinde, insanlar ve dükkanlar hırsızlığa karşı daha az savunmasızdır. Hükümetler, dolandırıcılık veya vergi kaçakçılığı hakkında daha yakın sekmeler tutabilir. Dijitalleştirme, küçük işletmelerin ve tek tüccarların sınırlarının ötesinde satmalarını sağlayarak büyük ölçüde genişletmektedir. Ayrıca tüketicilerin borç almasına yardımcı olan bir kredi geçmişi yaratır. Elektronik ödeme sistemleri teknik arızalara, elektrik kesintilerine ve siber saldırılara karşı savunmasız olabilir. Nakitsiz bir ekonomide, yoksullar, yaşlılar ve ülke halkı geride kalabilir. Dijital bir sistem için anonim bir ödeme yöntemi olan nakitlerin tahrip edilmesi, hükümetlerin, insanların alışveriş alışkanlıklarını gözetlemelerine ve özel kişisel verilerinden yararlanmalarına izin verebilir. 
 
Hükümetler, merkez bankalarının madeni paralar ve banknotlar üzerindeki tekelinin, dijital para üzerinden özel tekellerle yer değiştirmemesi, geçişteki bazı sorulara çözüm olabilir. Birkaç kredi kartı şirketinin, elektronik ödemelerde, elektronik sistem üzerinde zarar görmesine izin vermek yerine, hükümetler, ödemelerin bir dizi dijital firmaya açık olmasını sağlayarak güven arttırması anlamına gelir. Bankaları, mevduat hesapları arasında ucuz ve anında bankadan bankaya dijital transferler sunmaya teşvik ederek, rekabet, fiyatların düşük kalması ve böylece yoksul kesimin dijitalleşmeyi karşılaması ve ayrıca bir firmanın başkalarının batması halinde, sistemi esnek hale getirmesi gerektiği anlamına geliyor. Hükümetler, bankaların müşteri bilgilerini gizli tutma, yükümlülüğünü sürdürmeli ve böylece sistemin isimsiz kalmasını sağlamalıdır. Bu sistemi kullanan dijital firmalar, ticari modellerini kullanıcılara açık bir şekilde belirtildiği sürece, işlem verilerinden para kazanma konusunda serbest olurlar. Bazı müşteriler, alımlarını takip eden ücretsiz hizmetleri tercih eder. Diğerleri yalnız kalmak için para ödemek isteyeceklerdir. Son olarak, nakit çıkışı, aşamalı olarak ve kademeli olursa, bankalar, önümüzdeki yıllarda nüfuslu bölgelerde nakit kabul etmek ve dağıtmak zorunda kalırlar. Bu, hükümetlere açık banka hesaplarına yardımcı olmak, yaşlıları eğitmek ve kırsal alanlarda internet erişimini hızlandırmak için zaman kazandırır. Dijital paraya doğru koşuşturma kendiliğinden talep ve yenilikçiliğin sonucu olarak ifade edilebilir. Bütün kazanımları sağlamak için hükümetlerin banknotlarını son kez el değiştirdiği güne hazırlanmaları gerekiyor.