Azerbaycan, Ermenistan'la yeni bir savaşa mı hazırlanıyor?

Dağlık Karabağ Savaşı, sahada bitmiş görünse de diplomatik masada devam ediyor. Ermenistan'da intikam çağrıları yükselirken, Azerbaycan'da ordusunu güçlendiriyor ve yeni stratejiler hazırlıyor. Diplomasisi masasında yaşanan gelişmeleri değerlendiren uzmanlar, yeni bir savaş ihtimalinin üzerinde duruyor.

Dağlık Karabağ'da, Azeri ordusu ile Ermeni milisler arasında başlayan ve 44 gün süren İkinci Dağlık Karabağ Savaşı 10 Kasım 2020'de sona erdi. Azerbaycan bu savaşla, uzun yıllardır Ermenistan kontrolünde bulunan Dağlık Karabağ'ın bir kısmını geri almayı başardı. Rusya’nın arabuluculuğunda imzalanan dokuz maddelik barış beyannamesi ile sona eren savaşın ardından Ermenilerin bölgede yaşamaya devam etmesine ve Rus barış güçlerinin 5 yıl boyunca Dağlık Karabağ'da bulunmasına karar verildi.

Ancak savaş sırasında ve savaşın sona ermesinin ardından yaşanan gelişmeleri analiz ettiğimizde, savaşın yalnızca sahada sona erdiğini görüyoruz. Diplomatik masada söylenen sözler ve atılan adımlara baktığımızda, savaşın alevlenerek devam ettiğini görmek mümkün.

Azerbaycan Devlet Başkanı İlham Aliyev, söz konusu anlaşmanın ardından Karabağ'da çatışma döneminin kapandığını açıklasa da gelişmeleri değerlendiren analistler bölgedeki anlaşmazlığın çözümden uzak olduğunu ve ufukta yeni çatışmaların görülebileceğini söylüyor. Ermenistan'da intikam çağrıları yükselirken, Azerbaycan'da ordusunu güçlendiriyor ve yeni stratejiler hazırlıyor.

AZERBAYCAN SİLAHLANIYOR

Geride bıraktığımız yıl 2,6 milyar dolar silah harcaması yapan Azerbaycan, 2021’de bir savaş içinde olmamasına rağmen askeri teçhizat alımını artırdı. Hükümet silah harcamalarını bu yıl için 2,7 milyar dolara çıkarmayı hedefliyor. Cumhurbaşkanı Aliyev konuyla ilgili yaptığı bir açıklamasında, ordularının son teknoloji ürünleri kullanması gerektiğini, "böylece kimsenin Azerbaycan'a karşı bir daha provokasyon yapamayacağını" söyledi.

Türkiye'nin savunma ve havacılık sektörünün en büyük ikinci müşterisi konumunda olan ülke, sadece bu yılın Ocak ayında Türkiye'den 39,7 milyon dolarlık ekipman aldı. Kamuoyunda yer alan bilgilere göre Bakü, İsrail’le de 2 milyar dolar değerinde askeri teçhizat sözleşmesi imzalamak üzere.

Ayrıca Türkiye ve Azerbaycan, 2010'da imzalanan Stratejik Ortaklık ve Karşılıklı İşbirliği Anlaşması kapsamında düzenli olarak ortak tatbikat yapıyor. Son olarak Azerbaycan'ın Nahçivan Ordusu'ndan bir grup komando, 1-12 Şubat tarihlerinde Türk ordusuyla, Ermenistan sınırına yalnızca 60 kilometre mesafedeki Kars'ta ortak kış tatbikatı yaptı. Yine Şubat ayında Azerbaycan Hava Kuvvetleri'nden 77 görevli, Bayraktar TB2 İnsansız Hava Aracı kullanımı için 4 aylık eğitimini tamamladı. Azerbaycan ordusu bu yıl Türkiye ve Pakistan ile birlikte daha fazla ortak tatbikat planlıyor.

YENİ STRATEJİ

Tüm bunların yanı sıra Bakü yönetiminin, son savaşın ardından stratejisinin değiştiği ve cesur söylemlerde bulunmaktan çekinmediği dikkatlerden kaçmıyor. Cumhurbaşkanı Aliyev’in bir grup gazeteciyle yaptığı bir söyleşide, "Ermeni siyasi çevreleri, herhangi bir intikam veya intikam girişiminin Azerbaycan tarafından ağır bir şekilde cezalandırılacağını anlamalı" ifadelerini kullanmıştı. Geçtiğimiz günlerde yaptığı farklı bir açıklamasında da, "Ermenistan ordusu bitti. Artık varlığı yok, bundan sonra da olmamalı. Bunun gibi faşist bir ülkenin ordusu bulunmamalı. Bir daha tehdit edilmeye izin vermeyeceğiz" dedi.

Azeri başkanın bu sözleri, Ermenistan’da tepkiyle karşılanırken Eski Dağlık Karabağ Savunma Bakanı ve Ermenistan Savunma Bakanlığı Askeri Kontrol Hizmetleri Başkanı Celal Harutyunyan, Ermenistan’ın kaybettiklerini geri almak için her şeyi yapabileceğini belirtti. 

Harutyunyan’ın bu açıklamasını değerlendiren askeri uzmanlar, bundan sonra geleneksel savaş yöntemlerinin terk edileceğini söyledi. Ayrıca bundan sonra daha çok sivillerin yaşadığı yerleşim yerlerinde, terörizme karşı operasyonların yapılabileceğine yönelik öngörülerde bulunuldu.

Bununla birlikte, Ermenistan’ın savaştaki kaybının ardından beş yıl boyunca ordusunun direncini artıramayacağına yönelik görüşler var. Azeri bir uzman, Bakü yönetiminin savaştaki zaferinde hayati rolü olan özel kuvvetlerini bu yüzden zaman kaybetmeden güçlendirdiğini belirtiyor. Şimdi atılan bu adımların, bundan 5-10 yıl sonra yapılma ihtimali olan nihai savaş için oldukça önemli olduğu biliniyor.