Yeni partiler ittifakları nasıl etkileyecek?

Art arda yaşanan seçim maratonunun ardından normal koşullarda 2023'e kadar seçim defterinin kapanmış olmasına rağmen, AKP'den ayrılan isimlerin kurmayı planladığı iki yeni siyasi parti oluşumu ve erken seçim olasılığı sebebiyle, siyasi partiler yeni ittifak senaryolarına odaklanmış durumda.

Yeni partiler ittifakları nasıl etkileyecek?

Art arda yaşanan seçim maratonunun ardından normal koşullarda 2023'e kadar seçim defterinin kapanmış olmasına rağmen, AKP'den ayrılan isimlerin kurmayı planladığı iki yeni siyasi parti oluşumu ve erken seçim olasılığı sebebiyle, siyasi partiler yeni ittifak senaryolarına odaklanmış durumda. Eski Ekonomi Bakanı Ali Babacan ve eski Başbakan Ahmet Davutoğlu'nun kuracağı partiler sebebiyle sadece Milliyetçi Hareket Partisi (MHP) ile yapılan ittifakın cumhurbaşkanlığı seçiminde gerekli olan yüzde 51 oyu sağlamayı zora sokacağını düşünen Adalet Kalkınma Partisi (AKP) içinde, ittifakı genişletme hesapları konuşulduğu biliniyor.

Bu bağlamda İYİ Parti'nin sözcüsü Yavuz Ağıralioğlu'nun da sık sık dile getirdiği, "HDP ile ittifak yapılması halinde, Millet İttifakı'na Katolik nikahı ile bağlı olmadıklarını" açıklaması dikkat çekici bulunuyor. İYİ Parti tarafından yapılan bu çıkışlar CHP'nin, Halkların Demokratik Partisi (HDP) ile bir "kurumsal ittifak yapmasının" önünü kesme hamlesi olarak değerlendirilirken, yeni kurulacak partilerin ittifakı genişletme konusunda CHP'nin elini rahatlatacağı yorumu yapılıyor. Siyasi parti kulislerinde Babacan ve Davutoğlu'nun kuracağı partilerin siyasi denkleme girmesinin olası sonuçları ve ittifak senaryolarında nasıl rol alacaklarına ilişkin değerlendirmeler de yapılıyor.

Babacan ile Davutoğlu’nun partileri kimlerden oy alacak?

Henüz partileşmedikleri için Babacan ve Davutoğlu hareketlerinin, hangi partiden ne kadar oy alacağına ilişkin kesin bir ölçüm görünmüyor ancak anket değerlendirmeleri tahminleri güçlendiriyor. Fatih Altaylı'nın Habertürk'teki programında konu hakkındaki anket sonuçlarını değerlendiren İYİ Parti Genel Başkanı Meral Akşener, Partimizin oyu en son 11.1'di. 10.6-11.1 gibi geldi. Çok ilginç MHP'nin oyları sayın Babacan'a gidiyor bu araştırmada. MHP'nin oyu yüzde 4'ler gibi görünüyor. Üstüne olan oylar AK Parti yönetim anlayışına itiraz eden seçmen kitlesi. Bizden bir miktar oy sayın Davutoğlu'na gidiyor. Güneydoğu'da bize gelen oy sayın Davutoğlu'na gidiyor. Milliyetçi, demokrat ve kalkınmacıyız biz. Bugün 11.1'le bir diğer yerden gelen 10.6 oyumuz var’’ ifadelerini kullandı.

Bazı kamuoyu şirketlerinin CHP'ye yaptığı sunumlarda ise, Davutoğlu'nun muhafazakar kimlikli bir parti kuracağı ve bu nedenle de doğrudan AKP tabanından oy alacağı hesaplanıyor ve bu oran yüzde 3,5 olarak ifade ediliyor. Liberal çizgide olacağı ve 2002 sonrasında AKP, MHP, CHP'de eriyen merkez sağı odak alan bir çizgide olacağı belirtilen Ali Babacan hareketinin ise bütün partilerden, en fazla da İYİ Parti'den oy alacağı hesaplanıyor ancak Babacan'ın, AKP tabanı üzerindeki etkisinin Davutoğlu'dan az olduğu değerlendirmesi yapılıyor.

İYİ Parti, AKP ile yakınlaşabilir

Başkanlık sistemine geçildikten sonra ittifakla seçimlere girmek zorunda kalan AKP, içinden çıkacak iki yeni siyasi oluşumun kendilerini zorlayacağı ve sadece MHP desteğinin yetmeyeceğinin farkında. MHP Lideri Devlet Bahçeli'nin, bakanlar kurulunda yapılacak değişikliğin gerekli olup olmayacağına kadar müdahil olması AKP içinde bazı kesimlerde rahatsızlık yaratıyor. Ayrıca MHP'nin ittifakla girdiği son 2 seçimde, AKP tabanından oy alması da AKP'nin bir başka açmazını oluşturuyor. Uzman değerlendirmelerine göre, çözüm sürecinin sona ermesinden sonra HDP ile köprüleri tamamen atan ve bu partiyi PKK ile eşdeğer tutan AKP'de, HDP ile ittifak olasılık dışı görülüyor.

Öte yandan Babacan ve Davutoğlu'nun da kuracağı partilerin muhalefette olacağı düşünüldüğü için ittifakın genişletilebileceği tek parti olarak İYİ Parti görülüyor. Öte yandan MHP'nin İYİ Parti ile aynı ittifakta yer alması ve Akşener'in parlamenter sisteme dönülmesi yönündeki ısrarı, AKP açısından en büyük açmaz olarak görünüyor. Geçen seçimlerde CHP'nin İYİ Parti ile kurumsal ittifak yapıp, HDP'nin dışarıdan desteğinin sağlanmasında olduğu gibi, AKP'nin de MHP ile İYİ Parti'yi birbirine değdirmeden, biriyle kurumsal ittifak diğeriyle ise dışarıdan destek formülü, seçeneklerden biri olarak görülüyor.

CHP ile HDP ittifak yapar mı?

Geride bıraktığımız seçim döneminde HDP ile ilişkisine mesafe koyan CHP, son yerel seçimlerde kurumsal olmasa da HDP ile işbirliğini gizlemedi. HDP'li üç büyükşehir belediyesine kayyum atanması, eski HDP Eş Genel Başkanı Selahattin Demirtaş hakkındaki tahliye kararının ardından yeniden tutuklama kararı verilmesi karşısında açıkça karşı tutum sergileyen CHP'nin, bir sonraki seçim döneminde HDP ile kurumsal ittifak yapabileceği düşünülüyor. İYİ Parti'den son dönemde gelen sert açıklamaların nedenlerinden birinin de bu olasılık olduğu biliniyor. CHP’li isimler ise, Millet İttifakı'nın bir iktidar pazarlığı değil, tek adam rejimine karşı bir güç birliği üzerine kurulduğuna dikkat çekiyor. Aynı zamanda CHP, İYİ Parti'den gelen farklı sesler ve İYİ Parti'nin AKP ile ittifak yapabileceği yorumlarına açıkça karşılık vermese de, İYİ Partisiz ittifak senaryolarına da kapıları kapalı tutmuyor. Bu konuda yine yeni kurulacak partilerin doğal olarak muhalefet ittifakı içinde yer alacağı hesabı yapılıyor.

Yeni bir ittifak doğabilir

AKP'nin uzun yıllardır iktidar kanadında olması, CHP'nin ise muhalefet ittifaklarının başını çekmesi yeni siyasi partilerin eklenmesi ile üçüncü ittifak olasılığın dönünü açıyor. Bu kapsamda bir değerlendirme yapmak gerekirse Babacan, Davutoğlu, Saadet, İYİ Parti'nin yeni bir ittifak oluşturabileceği, CHP'nin HDP ile, AKP'nin ise MHP'yle ittifakına devam edeceği senaryosu tartışılıyor. Bir kamuoyu araştırma şirketinin CHP'ye yaptığı bir sunumda da bu olasılığın denkleme dahil edildiği söyleniyor. Böyle bir senaryoda, cumhurbaşkanlığı seçiminin ikinci tura zorlanacağı vurgulanıyor ancak yeni kurulacak partilerin güçlü bir seçmen desteği alacağı yönünde bir veri olmaması bu ihtimali  geri planda tutuyor.