Yasaklar ülkesi Kuzey Kore

Dünyanın en kapalı ülkesi olarak nam salmış Kuzey Kore’de yasaklar saymakla bitmiyor. Gizemiyle olduğu kadar nükleer silahlarıyla da nam salmış Kuzey Kore hakkında objektif bir bilgi almak neredeyse imkansız. Ülkesini üç nesildir tek elden yöneten liderleri, geçmişten günümüze tarihi ve yasaklarıyla Kuzey Kore hakkında merak edilen her şeyi sizler için derledik. 

Kore halkı, Kuzey Çin ve Moğolistan’dan göç eden göçebe kavimlerden oluşmaktadır. Kore halkı ilk zamanlarda Çin ile Japonya arasında kalmış, sonrasında ise bir nevi Japon-Rus-Çin Bermuda Şeytan Üçgeni etkisinde yaşamlarını sürdürmüştür. Yıllarca Çin’in üstünlüğünü kabul etmiş halkın son 200 yılda en çok sorun yaşadığı devlet ise Japonya’dır. Japonlar, Çin ve Rusya ile tampon bölge oluşturan Kore halkı ile uzun süre anlaşmaya varamamıştır. Kore Devleti 1897’de adını Kore İmparatorluğu olarak değiştirmiştir. Bu bağlamda, Japon Denizindeki hakimiyet savaşına kurban olan Rus-Japonya Savaşı’nda tarafını Japonya’dan yana seçmek zorunda kalmıştır. Büyük güçlerin yanında saf tutarsan onların himayesinde olmayı kabul etmiş olursun. Nitekim de böyle olmuştur ve 1910 yılında Japonya Kore’yi resmi sömürgesi ilan etmiştir. Japonyanın himayesinde uzun yıllar geçiren Kore 1948’de ikiye bölündü. Kuzey Kore, o zamanlarda komünist olan Rusya ve Çin’in desteği ile komünizmi kendi sınırları içerisinde hakim kıldı. O günden beri komünizmle yönetilen Kuzey Kore, dünyanın en kapalı ülkesi olarak biliniyor. Kuzey Kore’nin efsane lideri olarak bilinen Kim İl-Sung 44 yıllık iktidarlığının ardından 1994’de yaşamını yitirdi. Sung ölümünden sonra bile sözleriyle, gölgesiyle, onlarca metrelik heykelleri ve anıt mezarındaki mumyalanmış haliyle ülkeye hükmediyor.  

Yasaklar ülkesi olarak bilinen Kuzey Kore’nin yönetim biçimi Komünizm’dir ve ve babadan oğula geçen bir yönetim biçimi esas alınmıştır. Komünist ülkelerin ücretsiz eğitim gayesi burada da geçerlidir. Askeri disiplinle süren eğitimler 8 ile 17 yaş arasında zorunludur. 24 milyon nüfusa sahip olan Kore Demokratik Halk Cumhuriyeti’nin başkenti Pyongyang olmasına rağmen ülkenin bir İstanbul’u bir New York’u yoktur. Ülkenin tüm varlığı bu şehrin içindedir, devlet görevlilerinden mimari yapılarına kadar herşey Pyongyang şehrinden oluşmaktadır. Ülkenin güneyinde kardeş düşman Güney Kore, kuzeyinde üstatları Çin Halk Cumhuriyeti ve Rusya, doğusunda ise deniz komşusu olduğu Japonya’nın ismiyle anılan Japon Denizi bulunur. Konuştukları dil Korece’dir ve Korece’de iki lehçe bulunmaktadır. Türkçe ile aynı dil grubunda yer alan Korece’de, genellikle Pyongyang lehçesi kullanılır. Kuzey Kore’de inanç özgürlüğü vardır fakat dinler pratik anlamda kısaltmalara tabidir. Ülke nüfusunun büyük çoğunluğu ateisttir. Bunun yanında Budizm ve Hıristiyanlıkta yaygın dinler arasındadır. Ülkenin coğrafik özelliklerine gelirsek, Kore’nin kuzeyinin yüzde 80’ini ormanlar oluşturur. Ormancılık ile birlikte denizcilikte Kuzey Kore’de yaygındır. Ülke 1948’den bu yana üç lider ile yoluna devam etmiştir ve ülkenin kurucu ebedi lideri Kim Il-sung’un torunu Kim Jong-un devlet başkanıdır. Kardeş düşman Güney Kore ve orada konuşlanan ABD askerlerinden dolayı ülke tamamen asker ülkesi diyebiliriz. Sivil başına düşen asker sayısında dünyada birinci olan Kore’de, 1.000 sivile 44,6 asker olduğu biliniyor. 

Kore neden bölündü?

Milattan Önce  3000 yılına kadar uzanan Kore tarihi, Çin’in eline geçtikten sonra, Budizm ve Çinlilerin etkisinde kaldı. Daha sonraları 7’nci yüzyıldan 20’inci yüzyıla kadar değişik hanedanların idaresi altında bağımsız olarak yaşamak zorunda kaldı.  İkinci Dünya Savaşı'nda ise Japonya’nın yenilmesinden sonra Güney Kore’yi ABD, Kuzey Kore’yi de Sovyet Rusya işgal etti. Böylece kuzeyde komünist, güneyde  ise demokratik rejim kurulmuş oldu. Rus subaylarının kumandasındaki Kuzey Kore birlikleri, 25 Haziran 1950’de yarımadanın bütününe komünizmi kabul ettirmek için Güney Kore’yi istila etti.  Bunun üzerine Birleşmiş Milletler, Güney Kore’nin kurtarılmasına karar verdi.  Bölgeye içlerinde Türk’lerin de bulunduğu çok sayıda tugay gönderildi. Yapılan görüşmelerin ardından 27 Temmuz 1953’te ateşkes imzalandı. Böylece Güney Kore ile Kuzey Kore arasında sınır kabul edildi ve bu ülke kuzey ve güney olarak ikiye ayrıldı.

Yasaklarıyla çok sık adından söz ettiren Kuzey Kore oldukça dışa kapalı bir ülke. Devlet lideri Kim Jong-un dünya yıkılsın, fırtınalar kopsun, yer yerinden oynasın ama ne bizim onlardan ne de onların bizden haberi olsun tutumuyla yasaklarla dolu yasalar kurmuş. Kuzey Kore’de yalnızca ülke lideri Jong-un’un sözcülüğünü yani propagandasını yapan devlet kanalları serbest. Ülkedeki televizyonlar yalnızca devlet kanallarının frekansını çekecek şekilde üretiliyor ve bu kanallarda yalnızca devlet propagandası yapılıyor.  Ülke sınırları içerisinde, yalnızca devlet yetkililerinin kullanabildiği Kwangmyonh adında bir ülke içi ağa bağlantı gerçekleştirilebiliyor. Ülke dışıyla bağlantı kesinlikle kurulamıyor. Yurt dışından bu ağa girmek veya buradan İnternet’e bağlanmak imkansız. Ülkeye dışarıdan vatandaş geldiği an internet erişimi kesiliyor.  Sebebi ise diğer ülkelerde yaşanan olumsuz olayları halkın görüp, onlara karşı olumsuz tavır içinde olmaması olarak açıklanıyor. Kadın ve erkekler saç stillerini kendileri belirleyemiyor. Devlet kadınlar için 18, erkekler içinse 10 farklı saç modeli belirlemiş. Kuzey Kore’de yaşayan biri, Kore İşçi Partisi üyesi ya da iyi bir konuma sahip değilse ülke dışına seyahat etme şansı da yok denecek kadar azdır. Ülke’de yapılan müzikler devlet kontrolünden geçmektedir. Yapılan şarkıların sözleri devlet rejimini övecek biçimde olmalıdır. En önemli yasaklardan biri ise, ülkede tek başına iktidar olan Kore İşçi Partisi dışında bir başka siyasi oluşum veya örgütlenmeye gidilmesinin yasak olması. Oldu da böyle bir girişimde bulunuldu, sonuçları idama kadar gidecek ağırlıkta.

Kuzey Kore’ye nasıl gidilir?

Kuzey Kore’ye gitmek kolay değil, yani seçenekler oldukça kısıtlı. Ülkeye sadece devlet turlarıyla yılda yaklaşık 2 bin yabancı gidiyor ve yolda yürümeleri yasak. Kuzey Kore’yi ziyaret edebilmek için devletin güvenini kazanmayı başarmış şirketlerden birine başvurmak gerekli. Aracı şirketlerin Kuzey Kore’de plan yapıp sizi gezdirmesi gibi bir durum söz konusu değil. Başınızda her zaman devlet görevlileri olur, plan her zaman değişebilir. Ülkede yabancıların yalnız otelden çıkması yasak. Önceden belirlenmiş olan görevliler Kuzey Kore’yi ziyaret edecek turistleri yalnızca görmek istedikleri yere götürüyor. Yemekler yalnızca belirlenen lokantalarda yenilebilir ve akşam odaya girdikten sonra sabaha kadar çıkmak yasaktır. Devletin en hassas olduğu hususlardan biri de fotoğraf- video kaydı çekmek. Devlet, askeri alan, tren istasyonu, arka sokak, yoksulluk ve inşaat gibi tamamlanmamış çalışmaların görüntülenmesine kesinlikle izin vermiyor. Gizli bir çekim yapıldığını farkeder farketmez makineyi alıp görüntüleri siliyor ve sert bir biçimde uyarıyor. 

Kuzey Kore’li vatandaşların yaşam biçimleri Songbun denilen sistemle şekilleniyor. Bu sistem vatandaşların işini, yaşam şartlarını, evliliğini, eğitimini ve devletten alacağı hizmete kadar her şeyi kapsıyor. Devlet tüm vatandaşlarını politik olarak güvenilir ya da riskli oluşuna göre sınıflandırıyor. Japonya’dan bağımsızlık sırasında atalarının sosyoekonomik geçmişi, Güney Kore veya Çin’de akrabalarının olup olmaması Songbun puanını etkileyen en önemli faktörler. Haberleşmek yasak olsa da dış dünyada herhangi bir yakınının olması, kişinin puanını düşürmeye yetiyor. Ülkede meslek dağılımı yeteneklerine göre değil Songbun puanına göre yapılıyor. Bu da ülke ekonomisinin zayıflığının ana nedenlerinden biri olarak gözüküyor. Ülkede evlilik, toplumun temel birimlerinden biri fakat boşanmalar yok denecek kadar az. Kore Demokratik Halk Cumhuriyeti’nde evlenmeden ev kurulamıyor, devlet evlenen çiftlere küçük bir ev veriyor. Songbun puanı her alanda olduğu gibi burada da karşımıza çıkıyor. Eğer biri Songbun puanı düşük biriyle evlenirse kendisi ve doğacak çocuğu da bundan olumsuz etkileneceğinden, insanlar kendi puan seviyesindeki kişilerle evlenmek istiyor.