Yapay zekaya giden yol

İnsan düşüncesini taklit edebilen, onu aşabilen, hatta bu düşüncelerin farkında olan makinelerin gelişimi, bilim kurgu içinde iyi keşfedilmiş bir yapıdır. Günümüzde teknolojinin gelişmesi ile birlikte yapay zekanın ortaya çıkışı insanlık tarihinin en büyük başarılarından biri olabilir ancak dünyanın önde gelen bilim insanlarından biri olan Profesör Stephan Hawking, yapay zekanın insanlığa son verebileceği konusunda birçok kez uyarıda bulundu.

Yapay zekaya giden yol

Yapay zeka, Googleʼın algoritmalarından, kendi kendini süren arabalara ve yüz tanıma yazılımlarına kadar her şeyi kapsayan, insanlık için büyük bir fırsata sahiptir. Ancak bugün sahip olduğumuz yapay zekanın hala ilkel aşamada olduğunu ifade etmek gerek. Uzmanlar, bu teknolojinin bizi geride bıraktığında ne olacağı konusunda endişelerini dile getiriyorlar. Hawking'in belirttiği gibi; “Yapay zeka kısa vadeli etkisi onu kontrol eden kişiye bağlıyken, uzun vadeli etki, kontrol edilip edilmeyeceğine bağlıdır.” Hawking büyük uyarısı yapay zekanın yükselişiyle ilgili yapmıştır. Ya başımıza gelen en iyi şey olacak ya da en kötü şey olacak ve dikkatli olmazsak, bu son şey olabilir. Robotlarla karşılaştırıldığında, biz insanlar oldukça zayıf kalabiliriz. Robotlar kendi tasarımlarını çok daha hızlı bir şekilde geliştirebilirler ve yakında, muhtemelen bizim yardımımız olmadan bunu yapabilirler. Bir çok insan, yapay zeka üzerinde tehdit oluşturduğu ve yardımseverlikten ziyade çok kötü niyetli olduğunu düşünülebilir. Hawking, “yapay zeka ile gerçek riskin kötü değil, yetkinlik olduğunu” söyleyerek bizi bu endişeden arındırıyor. Makinelerde insan zekasını çoğaltma kavramı, düşündürücü, zorlayıcı, bazen dehşete düşürücü bir fikirdir ve popüler hayal gücüne açıkça hakim olmuştur. Yapay zeka kavramında iddaa edilen devrimin, insan kontrollü yönetmek için birçok neden var. Yapay zekanın neler yapabileceği hakkında gerçek bilgilerden ziyade gelecekte ne yapabileceği hakkında daha fazla konuşma duyuyor olabiliriz. 

Yapay zekada, abartma yeni bir kavram değil. Modern yapay zeka araştırmaları, 20. yüzyılın ortalarında başladığında, insanlar, akıllı bilgisayarların bir bir insanın yapabileceği herhangi bir zihinsel görevi yerine getirene kadar uzun bir sürenin geçeceğinin farkına vardılar. Yapay zekanın insan hayatına dahil edilmesi, insanlığın çalışma kavramını büyük ölçüde değiştirecektir. Endüstri Çağı'ndan beri, herhangi bir türdeki teknoloji ile, birçok alanda yeni işler yaratırken, bu yeni alanlarda yeni fırsatlar yaratmaktadır. Yapay zeka, makinelerin bizim görevlerimizi devraldığı ve insanların boş zamanlarını sürdürmelerini sağlayan bir gelecek sunuyor. Yapay zeka teknolojisi nedeniyle insanların karşılaştığı asıl etkilerden biri, iş kaybı ve işçilerin ekonomik olarak yer değiştirmesidir. Yapay zeka teknolojisi, insanlar tarafından bir kez gerçekleştirilen görevleri üstlenirken, insanların kendilerini desteklemek için yaptıkları işleri yeniden icat etmesi gerekecektir. İleri teknoloji için fiyatlar düşmeye devam ettikçe, aynı makineyi tamamlamak için makinelerin bir insandan daha ucuza gelmesi ile sonuçlanacaktır. Yapay zekanın önemli bir tehdidi, daha fazla bilişsel güce sahip makineler oluşturmak için zaten gelişmiş yetenekleri kullanmayı seçip veya seçmemesidir. Gelişmiş yapay zeka jenerasyonları, makineler üzerinde yaptığımız kadar yüksek boyutta robotlarda çalışabilir ve hatta insanın bunu anlama yeteneğinin çok daha ötesine geçebilecek bir kapasiteye sahip olabileceğini söylemek gerek. Yapay zekanın beklentilerimizle gerçeklik arasındaki uçurumu, kültürel gözlemciler için daha belirgin hale gelmiştir. Gerçek diyaloglardan beslenen ve mantıksız karışıklıklara yol açan bilgisayar programları tarafından yazılmış senaryolarla, ilgili bolca hikaye duymuşsunuzdur. Yapay zeka yetersizliğinin örnekleri de birçok kez karşımıza bu süre zarfında çıkar. Yaratıcıları 24 saatten kısa bir süre sonra bu yapay zeka girişimini durdurdu. Yapay zeka tartışmalarının potansiyel tehditleri ve bunların nasıl yönetileceğini göz önünde bulundurması gerek. Artan kurumsal kaynaklar yapay zeka yaratmada atılımlar gerçekleştirmeye adanmış olduğundan, daha kritik, kurumsal araştırmalar yapılması ve bu tehditlere göre çözüm üretilmesi sağlanmalı.

Yapay zeka, insan aklındaki yorumlayıcı yeteneklerinin kopyalanmasından dolayı hala birkaç adım geridedir. Yapay zeka ile çalışan robotlar, insanları önemli kararlar alma konusunda güçlendirmek için büyük miktarda veriyi işlemede en iyi şekilde çalışır. Hızla büyüyen analitik alanı, pazarlamada , müşteri hizmetlerinde ve tedarik zinciri yönetiminde yeni ve etkileyici atılımlar gibi kavramlar yapay zekanın genişlemesi ile gerçekleşir. Dünya, teknoloji sayesinde her zamankinden çok daha küçük bir yer olsa da bu aynı zamanda güvenli ve etkili bir küresel etkileşime izin vermek için çeşitli hükümetler arasında yeni yasalar ve düzenlemeler gerektiren yapay zeka teknolojisinin belirlenmesi gerektiği anlamına geliyor. Bir ülkedeki yapay zekaya ilişkin eylem ve kararlar diğerlerini çok kolay bir şekilde olumsuz etkileyebilir. ABDʼnin özellikle Çinʼli şirketlere, yapay zekayı daha liberal bir şekilde uygulamalarına izin verirken, Avrupaʼnın şeffaflığı sağlamak için sağlam bir düzenleyici yaklaşım benimsenmediğinden aynı etkiyi göremediğimizi ifade edebiliriz. Yapay zeka, başarılabileceklerin hızını arttırır ve birçok durumda, insanların izleyebilme yeteneklerini aşar. Otomasyon, kimlik avı, virüslerin yazılıma dağıtılması ve yapay zeka sistemlerinden dünyayı gördükleri yoldan yararlanmak gibi zorlu davranışlar sergiler. Yapay zeka kavramının tehlikeleri konusunda Elon Musk şöyle uyarıda bulundu. "Yapay zekadaki ilerleme, inanılmaz derecede hızlı bir süreç. Ne kadar hızlı büyüdüğü hakkında hiçbir fikriniz yoksa yakın bir zamanda ciddi derecede tehlikeli bir şey olma riski sürüyor ve bu en fazla 5 ile 10 yıl sürecek. Yapay zeka destekli algoritmalarıyla sosyal medya, hedef pazarlamada çok etkilidir. Kim olduğumuzu, neyi sevdiğimizi ve düşündüğümüzü değerlendirmede inanılmaz derecede iyi olduklarını ifade etmek gerek. Yapay zekanın, sosyal manipülasyon için gücünü, çok iyi kullanması anlamına gelir. Algoritmalar ve kişisel verilerle tanımlanan kişilere, propaganda yayarak, onları hedef alabilir. Yapay zekalı algoritmalar, ne kadar inandırıcı olursa olsun bulabilecekleri herhangi bir bilgiyi, gerçek veya kurgu olarak yayabilir. Yapay zeka ile çalışan makinelerde insan değerinin bir kısmı da verimliliği ve etkinliğidir. Fakat, yapay zeka makineleri için belirlediğimiz hedefler konusunda net değilsek ve hedeflere uygun değilse tehlikeli olabilir. Örneğin, “Beni sabah toplantıya olabildiğince çabuk götür” komutunun farklı ve kötü sonuçları olabilir. Verilen komut ile, sizi toplantıya olabildiğince çabuk götürme hedefini oldukça etkili bir şekilde yerine getirebilir ve tam olarak istediğiniz şeyi yapabilir ancak bir kaza ile sonuçlanma durumuda olabilir o yüzden doğru karakterize etmek gerek. İnsan zihninin ve yeteneklerinin kopyalanması hala büyük bir hayal gibi duruyor. Bugün ve yarının yapay zekası, insanları önemli kararlar alma konusunda güçlendirmek için büyük miktarda veriyi işlemede en iyi şekilde çalışır. Hızla büyüyen analitik alanı, pazarlamada , müşteri hizmetlerinde ve tedarik zinciri yönetiminde yeni ve etkileyici atılımlar gibi yapay zeka kavramının genişlemesine borçludur. Bu alanların her birinde, yapay zeka tüm işleri kendi başına yapmıyor. Akıllı makinelerimizi doğru yöne doğru yönlendirmek için yetenekli insanlara ihtiyaç duyulmaktadır. Bu programlar karmaşık denklemleri çözmemek ya da bizi çalışmaya yönlendirmekle kalmasa da, yapay zekanın 21. yüzyılın ticari sorunlarını tam anlamıyla çözmede devrimci olduğunu söylemek doğru olmaz. Yapay zeka devrimi gerçekte sağlam bir şekilde gelişmektedir. Plansızlık ve yanlış karakterize, çoğu ve yanlış olan hipotezler oluşturma yolculuğudur. Yapay zeka yolculuğu da farklı değildir. Akıllı robotların insanların yerini aldığı günü asla görmesek de yapay zekada bir devrim için hala yer var. Sadece onu nasıl tanıyacağımızı ve nasıl karakterize etmemiz gerektiğini bilmemiz gerekiyor.