Volkswagen'in Türkiye yatırımı

Türkiye’de yatırım hazırlığında olan Alman otomobil devi Volkswagen, Manisa merkezli Volkswagen Turkey Otomotiv Sanayi ve Ticaret A.Ş.'yi kurdu. Fabrikanın da yakın zamanda kurulacağı bildirilen otomobil devinin yatırım kararı Türkiye ekonomisini nasıl etkileyecek? Avrupa’dan gelen tepkiler neler?

Volkswagen'in Türkiye yatırımı

Türkiye’de yatırım hazırlığında olan Alman otomobil devi Volkswagen, Manisa merkezli ‘’Volkswagen Turkey Otomotiv Sanayi ve Ticaret A.Ş.’’yi kurdu. Volkswagen, Türkiye Ticaret Sicil Gazetesi'nde yayımlanan açıklamada Manisa merkezli kurulan şirketin sermayesini 943,5 milyon TL olarak ortaya koydu. Volkswagen'in yatırım yapmak için değerlendirdiği bir başka alternatif olan Bulgaristan'dan vazgeçerek Türkiye'yi seçmesi, Türkiye'deki yatırım ortamı için olumlu bir gelişme olarak değerlendirildi.

Ekonomi kanalı Bloomberg HT’nin haberine göre Volkswagen'in Türkiye'ye yapacağı toplam yatırımın değeri 1,4 milyar doları bulacak. Yeni şirket, otomobil, kamyon, her nevi motorlu araç ve nakil vasıtalarının tasarımı, imalatı ve montajı ile bu parçaların satışı, ithalatı ve ihracatından sorumlu olacak. Bloomberg, ismini vermediği bir üst düzey Türk yetkiliye dayandırdığı haberinde bu şirketin kurmasının planlandığı fabrikanın 300 bin adet araç üretim kapasitesinde olacağını belirtti. Yine aynı haberde bu şirket ile 5 bin kişiye istihdam sağlanacağı aktarıldı. Bu fabrikanın Orta Doğu ve Rusya için üretilecek araçların ihracat merkezi olması bekleniyor. Fabrikayla beraber Volkswagen'ın dünya çapındaki fabrikalarının sayısı 123'e çıkıyor. Açılacak fabrikada orta boyutta sedan araçlar olarak W Passat ve Skoda Superb'in üretilmesi ve bu araçların Doğu Avrupa ve Orta Doğu pazarlarına gönderilmesi bekleniyor.

Neden Türkiye?

Volkswagen'ın yeni fabrikasını kurmak için adı geçen yerler arasında Bulgaristan, Sırbistan, Romanya ve Kuzey Afrika gibi birçok farklı ülke vardı. Geride bıraktığımız ayın başında Volkswagen Yönetim Kurulu Başkanı Herbert Diess'in, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile bir görüşme yaptığı ve tarafların anlaştığı öne sürülmüştü. Daha sonra şirket yöneticilerinin Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mustafa Varank dahil bazı bakanlarla da bir araya geldiği ve vergilendirme konusunda görüşüldüğü açıklanmıştı. Volkswagen'ın yeni yatırımını nereye yapacağı ile ilgili müzakereler uzun bir süre boyunca devam etti, son aylarda Türkiye daha çok öne çıkmaya başladı. Bu görüşmelerde de en çok vergi mevzusunun konuşulduğu belirtildi.

Türk ekonomisini nasıl etkileyecek?

Üretim, istihdam ve teknolojik gelişmeye doğrudan etki eden otomotiv sektörü katma değerle, ileriye ve geriye doğru bağlantılarla birçok sektörü pozitif etkilemektedir. Demir-çelik, cam, plastik, elektronik, elektrik ve yazılım gibi alanlardaki üretimlerden yararlanan otomotiv sektörünün savunma, inşaat, turizm, ulaştırma ve tarım gibi alanlara önemli katkısı bulunmaktadır. Bununla birlikte otomotiv sektörü distribütörler, perakende satış, bakım ve onarım servisleriyle birlikte sigortacılık faaliyetleri başta olmak üzere çok sayıda hizmet sektörünün de gelişimine önemli katkılar sağlamaktadır. Bütün bunlar göz önüne alındığında otomotiv sektörüne yapılan yatırımlar bu sektörle ilişkili diğer sektörlere de önemli katkı sunmaktadır.

Volkswagen grubunun almış olduğu bu yatırım kararı, Türkiye ekonomisine başta ihracat-ithalat olmak üzere istihdam ve birçok alanda olumlu etki yaratacaktır. Öte yandan Volkswagen'ın Türkiye distribütörü Doğuş Otomotiv'in hisseleri dün ortaya çıkan bu gelişmenin ardından günlük olarak yüzde 17 kadar yükseldiği görülmüştür. Doğuş Otomotiv'in hisselerinin yükselmesinde bu fabrikayla araçları daha ucuza ithal edeceği ve yeni yatırımda payının olabileceği beklentisinin rol oynadığı düşünülmektedir.

Neden Manisa?

İşletmeler kuruluş yerlerini seçerken ham madde, pazar, emek, ulaştırma, enerji, teşvik, doğa koşulları gibi birçok önemli kriteri göz önüne alarak karar vermektedir. Bu bağlamda bir değerlendirme yapmak gerekirse Manisa’nın İzmir'den sonra Ege Bölgesi’nin 2’inci büyük ili ve ticaret merkezi olduğunu söyleyebiliriz. Kent gerek deniz ulaşımına kolay erişim imkanı gerekse iş gücü potansiyeli barındırması nedeniyle bu yatırımı destekleyecek stratejik bir öneme sahip bir konumdadır.

Avrupa’dan gelen tepkiler

Otomotiv devinin Türkiye kararı Avrupa Parlamentosunda da konuşuldu. Parlamentoda konu hakkında duyduğu ahatsızlığını dile getiren Alman siyasetçi Reinhard Bütikofer, "Erdoğan yönetiminde hukukun üstünlüğünün, medya özgürlüğünün ve demokrasinin gerilemesinin ve buna rağmen Volkswagen'ın bu yatırımı gerçekleştirmesinin parlamentoyu dehşete düşürdüğünü" söyledi. Bütikofer ayrıca yer olarak Türkiye'nin seçilmesinin AB rekabet kurallarına uymadığını öne sürdü. Bulgar gazeteci Ivan Dikov ise böyle bir yatırımın Bulgaristan, Romanya ya da Sırbistan gibi bir ülkede yapılması takdirinde Avrupa Birliği ekonomisine katkı sağlanacağını belirterek üzüntüsünü dile getirdi.

Türkiye'den gelen tepkiler

Çok sayıda uzman, söz konusu fabrikanın Türkiye’de kurulması kararını olumlu karşılarken, bu kararın ülke imajı açısından da son derece önemli olduğunu aktardı. Hürriyet Gazetesi Otomotiv Yazarı Emre Özpeynirci, bir televizyon kanalında yaptığı değerlendirmede, bu kararın Türk otomotiv sektörü için önemli olduğunu ve bu kararın istihdamı ivmelendireceğini belirtti. Taşıt Araçları Tedarik Sanayicileri Derneği (TAYSAD) Yönetim Kurulu Başkanı Alper Kanca ise "Otomotiv sektöründe Türkiye'ye son 20 yıldır sıfırdan yeni otomobil fabrikası yatırımı gelmemişti. Uzun bir aradan sonra ilk defa yeni bir marka yatırıma geliyor" diyerek bunun olumlu bir gelişme olduğunu aktardı.