Uzay hukukunun temelleri atılıyor

Uzay her zaman insanoğlunun merak konusu olmuştur. Gelişen teknolojinin etkisinde merak ve insan faktörü mevcuttur. Dünya dışı sahada yaşam nasıl gerçekleşir? Sorusuna cevap veren insanoğlu aynı zamanda da kuralları ve kanunları kim belirleyecek? Sorusuna da cevap aramaktadır. Detaylar haberimizde…

Günümüzde Ay veya Mars’tan arazi satımı çok kolay gerçekleşmektedir. Aldığınız arazinin tapusu bile size verilirken tapuyu tanıyan hiçbir idare ve kanun bulunmamaktadır. 1962 yılında Dış uzayın barışçı amaçlarla kullanımı bakımından devletler arası koordinasyon sağlamak amacıyla Birleşmiş Milletler nezdinde, Birleşmiş Milletler Dış Uzay Dairesi (UNOOSA) kurulmuştur. Birleşmiş Milletlerin girişimi ile 1967 yılında kısa adı “DIŞ UZAY ANTLAŞMASI” olan bir belge oluşturularak, Uzay Hukukunun Uluslararası Hukuk literatüründe yer alması sağlandı. Türkiye’nin de dahil olduğu 102 ülke tarafından imza edilen ve onaylanan bu antlaşma ile Uzay Hukukunun temel ilkeleri oluşturulmaya çalışılmıştır.

110

UZAYDA YAPTIRIM VAR MI?

Uzay Hukukunda problem oluşturan birçok durum uluslararası anlaşmalar ile çözüme kavuşmuş görünmektedir. Ancak bunların yanında hala çözüm bekleyen alanlar da bulunmaktadır. Uzay Hukukunun temelinin atıldığı ve bu alandaki başlıca ilkeleri ortaya koyan 1967 tarihli Dış Uzay Anlaşması bakımından en büyük eksiklik bir denetleme ve yargı mekanizmasının bulunmayışıdır. Anlaşma bünyesinde her ne kadar birtakım yasaklar ortaya konmuş olsa da taraf devletlerin bu hükümleri ihlal edip etmediğine karar verebilecek tarafsız ve uluslararası hukuki bir mekanizmaya ihtiyaç duyulmaktadır. Örnek olarak herhangi bir yörüngedeki uyduya kitle imha silahları veya nükleer reaktör konulursa ve bu durum fiziki bir denetleme neticesinde ortaya çıkarsa, uluslararası anlaşmalarla yasaklanan bu eylemler için herhangi bir yargı süreci şu an için işletilemeyecektir.

210

UZAYDA SUÇ İŞLENİRSE NE OLUR?

Uzayın bir sahibi yok fakat barışçıl amaçlarla kullanılması için DIŞ UZAY ANTLAŞMASI uluslararası imzalanmıştır. Eğer uzayda suç işlenirse Uluslararası Uzay İstasyonu anlaşmasının kendi “Geri Verme” yani suçlunun iadesi hükümleri bulunmaktadır. Geri verme, bir devletin ülkesinde bulunan kişinin, başka bir devletin ülkesinde işlemiş bulunduğu bir suçtan dolayı şüpheli veya sanık olması halinde, hakkında soruşturma veya kovuşturma işlemlerinin yapılması ya da hükmolunan cezanın infazı amacıyla, diğer bir devlete, talep üzerine teslim edilmesidir. Bu anlaşmaya taraf olan devletler arasında bir “Geri Verme” anlaşması ya da protokolü olmasa dahi bu anlaşmanın kendisi suçlunun iadesini sağlayacak protokol yerine geçecektir.

Bu hali ile Uzay Ceza Hukuku’nun somutlaşması açısından uluslararası arenada ilk olma özelliği taşıyan Uluslararası Uzay Anlaşması, gelecekte inşa edilecek uzay ceza hukuku metinleri için örnek teşkil etmeye devam edeceği öngörülmektedir.

410