Uluslarası medyanın Türkçe yayınlara ilgisi

Uluslarası medya kuruluşlarının özellikle son yıllarda Türkçe yayınlara karşı oldukça ilgili olduğunu görmekteyiz. Bu ilginin altında yatan temel sebepler neler? Türkçe yayınlarda en çok tercih edilen yayın organı hangisi?

Uluslarası medyanın Türkçe yayınlara ilgisi

Türkiye’deki medya sektörü uzun süredir uluslarası yayın kuruluşlarının ilgi odağında. Ülkemizde Türkçe yayın konusunda ciddi bir artış yaşanırken, geçtiğimiz dönemde bu yabancı medya kuruluşlarının arasına İngiltere’nin köklü gazetelerinden olan The Independent’da katıldı. Kısa bir süre önce de, Arap dünyasının bilinen medya kuruluşlarından biri olan El-Şark El-Evsat gazetesi, Türkçe yayınlarına yeni bir açılım getirmiş ve daha geniş kitlelere ulaşmak üzere yayın politikasını güncellemiştir.

Bu iki köklü gazetenin ortak noktası ise, finansal olarak Suudi Arabistan merkezli kuruluşlar olmalarıdır. Öte yandan Türkiye’de internet üzerinden yayıncılık yapan yabancı medya kuruluşları arasında İngiltere, Amerika Birleşik Devletleri (ABD), Almanya,  Rusya, Çin ve İran merkezli yayın organları da bulunuyor.

Yabancı medya organlarının Türkçe yayınlara olan bu ilgisi ise uzun yıllara dayanıyor. İngiltere kamu yayıncısı British Broadcasting Corporation (BBC) 1939, ABD federal hükümeti tarafından finanse edilen Amerika’nın Sesi 1942, Almanya’nın uluslararası yayın yapan kamu yayıncısı Deutsche Welle 1962 ve Çin Ulusal Radyosu da 1957’de Türkçe yayın yapmaya başlamıştır.

Yabancı medya kuruluşlarının bu ilgisi, çekimsel kalan bazı ülkelerinde Türkçe yayınlar yapma kararı almasına ve Türkiye’yi daha geniş kitlelere tanıtmasına olanak sağlamıştır. Söz konusu durum özellikle 2009’dan itibaren net bir şekilde gözlemlenmektedir. BBC, Amerika’nın Sesi, Deutsche Welle ve Çin Ulusal Radyosu gibi geleneksel yayın araçları kullanan kuruluşlar yeni dönemde ya daha agresif bir yayın politikası izlemeye başlamış ya da internet medyasına yönelerek kamuoyu nezdinde daha görünür hale gelme çabası içerisinde olmuşlardır.

Bahsi geçen bu medya kuruluşlarına, Rusya hükümetinin resmi yayın organı olan Sputnik’te 2014’de katılmış ve Türkçe web sitesini kurmuştur. Öte yandan İran resmi haber ajansı IRNA ve yine İran’a ait bir kuruluş olan Mehr Haber Ajansı’da Türkçe yayınlar yapan ve adından söz ettiren yabancı kuruluşlar olarak dikkat çekmektedir. Bunun yanında İsveç Uluslararası Kalkınma Ajansı gibi yabancı ülkelere ait kuruluşlar tarafından doğrudan desteklenen Bianet gibi bazı haber siteleri de yayınlarına devam etmektedir.

Hedeflenen ne?

Söz konusu medya kuruluşlarının, Türkiye’ye duyduğu ilginin altında yatan temel sebebin ülke kamuoyunu etkileyebilmek ve yönlendirmek olduğu söylenebilir. Bu yayın organlarının izlediği politikaların kitleler tarafından benimsenmesi ve desteklenmesi hedeflenen asıl amaçtır. Tüm bunların yanı sıra, zaman zaman hükümete karşı olumsuz algı yaratmak amacı da bu kuruluşların motivasyonları arasındadır.

Yabancı kuruluşlar, bu sebeplerle Türkiye’ye yönelik yayınlarında kendi dillerini ya da küresel habercilik dili kabul edilen İngilizceyi değil Türkçeyi tercih etmişlerdir. Bu çaba doğrultusunda Türkiye’deki genç nüfusun farkında olan yabancı medya kuruluşları Türkiye’de yaygın biçimde kullanılan internet medyasını başlıca etkileşim aracı olarak seçmiştir.

Çin Halk Cumhuriyeti’nin Uluslararası Radyosu olan CRI Türk’ün internet sitesinin yanı sıra, radyo kanalının da hemen hemen Türkiye’nin her yerinde dinlenilebilir bir radyo haline getirmesi bu duruma bir örnek teşkil edebilir. Aynı zamanda Çin’in Türkiye’de, yine Türkçe yayın yapan bir televizyon kanalı hazırlığı içerisinde olduğu da duyurulmuştur.

Türkiye ile siyasi rekabet içerisinde olan bazı ülkelerde bu yayın kuruluşlarına finansal destek vermektedir. Bu bağlamda giderek artan yabancı medya kuruluşlarının büyük bir bölümünün yayın çizgisinin eleştirel olduğu gözlemlenmektedir. Örnek vermek gerekirse; Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) tarafından finanse edildiği iddia edilen Londra merkezli Ahval internet haber sitesi ciddi biçimde hükümet karşıtı yayınları ile dikkat çekmektedir.