Türkiye'nin sondaj ve sismik araştırma gemileri

Türkiye son yıllarda sondaj çalışmalarını hızlandırdı. Hem Akdeniz'de hem Karadeniz'de 5 farklı tam donanım gemisini görevlendirdi. İlk milli sondaj gemisi olan Fatih ile yolculuğa başlayan Türkiye, Yavuz ve Kanuni'nin yanı sıra Barbaros Hayrettin Paşa ve Oruç Reis ile çalışmalarını sürdürüyor. İşte Türkiye'nin sondaj ve sismik araştırma gemileri...

FATİH SONDAJ GEMİSİ 

Türkiye'nin ilk yerli sondaj gemisi "Fatih", Karadeniz'de sondaj faaliyetleri gerçekleştirmek üzere İstanbul'un fethinin 567. yıl dönümü olan 29 Mayıs'ta sefere çıkmıştı. Güney Kore'de 2011'de inşa edilerek denize indirilen Fatih, 6. nesil denilen üst düzey bir teknolojiye sahip.

Fatih sondaj gemisi, 229 metre uzunluğunda, 36 metre genişliğinde ve 51 bin 283 groston ağırlığına sahip. Fatih Sondaj Gemisi'nin 2 kulesi toplam 30 adet tank kaldırma kapasitesi bulunuyor.

Gerekli bakımları yapılan Fatih sondaj gemisi, Basınç Kontrollü Sondaj (Managed Pressure Drilling - MPD) sistemi ile donatıldıktan sonra 29 Ekim 2018'de Alanya-1 derin deniz kuyusu sondajına başladı.

Gemi daha sonra ikinci sondaj için Doğu Akdeniz'de Finike-1 alanına geçti. 20 Temmuz 2020'den bu yana Zonguldak'ın yaklaşık 170 kilometre açıklarında Tuna-1 araştırma kuyusunda çalışmalarını yürütüyordu.

Yapılan çalışmalar sonucunda 2100 metre derinlikte 320 milyar metreküplük bir doğalgaz rezervi keşfedildi.

"Upgrade" edilme sürecinde, sondaj ekipmanları, kuyu kontrol sistemleri, dinamik pozisyonlama sistemleri, gemi iticileri ve gemi jeneratörlerine varıncaya kadar gerekli tüm teknik aksamı yenilenen Fatih, kendi sınıfındaki 16 gemi arasından sıyrılarak böylesine yüksek teknolojiye sahip dünyanın ilk 5 gemisi arasına girdi.


15

YAVUZ SONDAJ GEMİSİ

Türkiye'nin ilk milli sondaj gemisi Fatih'ten sonra yola çıkan Yavuz 2019 yılının Haziran ayında yolculuğuna başladı. Ağustos 2019'da da Karpaz'da çalışmalarına başladı. Ardından Oruç Reis bölgeye ulaştı.

Yavuz sondaj gemisi "Milli Enerji ve Maden Politikası" kapsamında denizlerdeki arama ve sondaj faaliyetlerinin artırılması amacıyla TPAO tarafından 262,5 milyon ABD doları karşılığında Ekim 2018'de satın alındı.

Gemi, İspanya'nın Algeciras Limanı'ndan kalkıp 22 Şubat 2019'da Marmara Denizi'ne ulaştı. Yenileme ve bakım çalışmalarının tamamlanmasının ardından Yavuz sondaj gemisi Doğu Akdeniz'deki görevine 20 Haziran 2019'da çıktı.

Dünyada bu gemiden 16 tane var, ikisi Türkiye’nin. 12 bin 200 metreye kadar sondaj yapabilme kabiliyeti var. Boyu 229,6 metre, 36 metre genişlikte, 130 metre sondaj kulesi uzunluğuna sahip.

Geminin içerisinde sinema salonu, spor salonu ve dinlenme odaları ve 4 yataklı mini bir hastane ile tam zamanlı bir doktor mevcut. Gemi daha önce Tanzanya, Kenya, Malezya, Filipinler başta olmak üzere farklı ülkelerde görev aldı. Gemide 'Dynamic Positioning' sistemi mevcut. 6 metreye kadar olan dalgalarda sondaj sorunsuz devam edebiliyor.


25

BARBAROS HAYRETTİN PAŞA SİSMİK ARAŞTIRMA GEMİSİ

Barbaros Hayrettin Paşa sismik araştırma gemisi, 2011 yılında Dubai'de inşa edildi, Türkiye tarafından sismografik araştırmalar ve özellikle petrol ve gaz araştırmalarında kullanılmak üzere 2013 yılında 130 milyon ABD doları karşılığında satın alındı. Gemi Karadeniz'deki araştırmalarına Karadeniz'de başladı, 2017'de Doğu Akdeniz'de devam etti. Gemi, Kuzey Kıbrıs yönetiminin TPAO'ya ruhsatlandırdığı Gazimağusa ile Lübnan arasındaki sularda 18 Eylül'e kadar petrol ve doğalgaz arama görevinde.

Orijinal rengi yeşil olan gemi, Tuzla'daki Desan Tersanesi'nde kırmızı-beyaza boyandı. İki ve üç boyutlu sistim veri toplayabilen, yön ve pozisyon tayinini uydu haberleşmesiyle otomatik olarak yapabilen 84 metre uzunluğundaki gemide bir de helikopter pisti yer alıyor. İki ve üç boyutlu sistim veri toplayabilen, yön ve pozisyon tayinini uydu haberleşmesiyle otomatik olarak yapabilen 84 metre uzunluğundaki gemide bir de helikopter pisti yer alıyor.


KANUNİ SONDAJ GEMİSİ

Türkiye'nin üçüncü sondaj gemisi olan Kanuni'nin yapımı 2012'de Güney Kore'de tamamlandı. Yapılan açık artırmayla 2020'de TPAO tarafından 37.5 milyon ABD doları karşılığında satın alındı. Gemi, 11 bin 400 metre derinliğe, 3 bin metre sondaj açabilme kapasitesine sahip. Kanuni altıncı nesil ultra deniz sondaj gemisi olarak da biliniyor. Kanuni sondaj gemisinin bakın, güncelleme ve geliştirme süreci Ağustos 2020'de Mersin'in Silifke ilçesine bağlı İncekum mevkiindeki NATO limanında başladı.

Cumhurbaşkanı Erdoğan, 21 Ağustos'taki konuşmasında "Şu anda bakımda olan Kanuni'nin de yıl sonunda devreye girmesiyle Akdeniz'deki faaliyetlerimize hız vereceğiz" dedi.



45