Türkiye’nin milli savaş uçağı TF-X’e Rusya desteği

Türkiye’nin ilk beşinci nesil savaş uçağı olması planlan Milli Muharip Uçağı TF-X’e Rusya’dan destek geldi.

Türkiye’nin milli savaş uçağı TF-X’e Rusya desteği

Türk Havacılık ve Uzay Sanayi A.Ş. tarafından Milli Muharip Uçak Geliştirme Projesi kapsamında geliştirilen milli savaş uçağı TF-X, oldukça meşakkatli bir çalışmanın ürünü. Geçmiş dönemde bu alanda fazla deneyimi olmayan Türkiye, uçağın üretimi için, havacılık ve savunma sanayisinde etkinlik gösteren İngiliz şirketi, BAE Systems ile ortak çalışmalar yapıyor. Herhangi bir sorun olmaz ise 2023 yılında gökyüzüne çıkması hedeflenen Rusya’dan da destek alabilir.

Rusya merkezli haber ajansı Sputnik’in haberine göre, Rusya’nın Federal Askeri-Teknik Şşbirliği Servisi (FSVTS)’nin direktörü Dmitriy Şugayev kısa süre önce yaptığı bir açıklamada Türkiye’ye 5’inci nesil Milli Muharip Uçağı TF-X’in üretilmesi konusunda kurumun Türkiye’ye yardımcı olabileceğini aktardı. Şugayev “Türkiye’nin TF-X projesi var. Endüstriyel işbirliği kapsamında bu konuları istişare etmeye hazırız. Zira dün iki lider (Putin ve Erdoğan), iki ülke arasında endüstriyel işbirliğinin mümkün olduğunu ve arzulandığını söyledi” açıklamasını yaptı. Bu konuda çok büyük bir tecrübesi bulunan ülke, TF-X’in hayata geçmesine büyük bir katkı sağlayabilir gibi duruyor.

Milli muharip uçak TF-X

Tasarımsal olarak Amerika Birleşik Devletleri (ABD)’nin avcı uçağı olan Lockheed Martin F-22 Raptor’a benzeyen yerli  savaş uçağı, günümüzde aşama geliştirme düzeyinde bulunuyor. Radar dalgalarını sönümleme özelliğine sahip kompozit malzemelerden üretileceği söylenen savaş uçağı, beşinci nesil savaş uçakları sınıfında yer alıyor. Gelişmiş ASEA radar sistemi üzerine kurulacağı belirtilen yeni nesil hava aracı, Aselsan tarafından geliştirilen birçok elektronik sistemi de bünyesinde barındıracak. Savunma Sanayii Başkanı İsmail Demir’e göre uçak milli jet motoruyla uçacak. Demir, konu hakkında “Savunma Sanayii Başkanlığımız ile TRMOTOR arasında Milli Muharip Uçak Özgün Motor Geliştirme Programı Çerçeve Sözleşmesi imzalandı. Milli uçağımız milli jet motoruyla uçacak.” açıklamasını yapmıştı. Uçak en son Paris Air Show kapsamında “maket haliyle” görücüye çıkarılmıştı. TF-X Projesi ile Hava Kuvvetleri Komutanlığı’nın 2030’lu yıllardan sonraki muharip uçak ihtiyacının yurt içinde özgün tasarım modeli ile karşılanması amaçlanmaktadır. Yerli sanayinin azami düzeyde kullanılarak özgün tasarım faaliyetlerinin tamamlanması hedeflenmektedir. İlk uçuşun 2023'te yapılması planlanmakta olup, uçağın prototipinin bu süreler içerisinde tamamlanması hedeflenmektedir.

‘’TF-X’’ ismini nereden alıyor

2010’un Aralık ayında gerçekleşen Savunma Sanayi İcra Komitesi (SSİK) toplantısında Türkiye’de ilk defa yerli imkanlarla bir Milli Muharip Uçak (MMU) yapılmasına karar verilmişti. Uzun araştırma ve çalışma süreçlerinin ardından alınan bu karardan sonra basına yapılan açıklamada yerli savaş uçağının yapımının TAI tarafından gerçekleştirileceği bildirilmişti. Bu kararı takip eden aylar içinde Sanayii Müsteşarlığı (SSM) bünyesinde, Hava Kuvvetleri Komutanlığı ile TAI temsilcilerinden teşkil edilen MMU Proje Çalışma Grubu tarafından uçağın tasarım çalışmalarına başlandı ve sıfırdan imal edilecek olan bu uçağa TF-X tanımlama ismi verildi.

TF-X isminin başındaki “T” harfi Türkiye Cumhuriyeti’nin baş harfidir. “F” harfi ise, savaş uçağı “Fighter” kelimesinden gelmektedir. Uçağın tipi henüz belli olmadığından sonradan belli olacak rakam yerinede “X” harfi kullanılmıştır. Yerli imkanlarla imal edilecek TF-X uçağının yurt semalarının savunulmasında oynayacağı rolün büyük önemi, imal edilmesi planlanan 250 civarında uçağın maliyeti, 5'nci nesil olacak uçağa radara görünmezlik (stealth) özelliği sağlayan gövde imalatı, yeni nesil motoru, son derece gelişmiş radar ve aviyoniklerin teknik özellikleri dikkate alındığında, TF-X uçağı, Türk savunma sanayi tarihinin en büyük ve önemli projesi olarak kabul edilmektedir.

Bu önemli proje Türkiye için oldukça önemlidir. Tasarım, donanım ve planlama süreçlerine dair oldukça ciddi çalışmalar yapılmıştır. Beşinci nesil savaş uçağı olarak imal edilmesi planlanan TF-X uçağının tek ve çift motorlu modellerinin kavramsal tasarımları yapılmış ve uzun değerlendirmeler sonunda, çift motorlu model seçilmiştir. Halen dünyadaki hava kuvvetlerinin filolarında uçan ve bir kısmı da geliştirme safhasında olan 5'nci nesil muharip jet uçaklarından F-35 uçağı hariç F-22 (ABD), SU-57,  Mig-LMFS (Rus), J-20 ve J-31(Çin) ve KFX-100/200 (Güney Kore) modeli uçakların hepsi çift motorlu uçaklardır. Dünyadaki örneklerine baktığımızda, TF-X'in çift motorlu modelinin seçilmesinin çok doğru ve tarihi bir karar olduğunu söyleyebiliriz. Çift motorlu uçağın tek motorlu modellere göre daha fazla yakıt harcadığı bilinmesine rağmen, dünya ülkeleri hava ve deniz kuvvetlerinin, çift motorlu modelleri tek motorlu modellere tercih etmelerindeki en önemli sebebin, çift motorlu uçakların daha fazla silah yüküyle daha uzun mesafelerdeki hedefleri kapsayacak performansa sahip olmalarından kaynaklandığı bilinmektedir.

TF-X uçağının imalat süreciyle ilgili, öncelikli olarak motor seçimi olmak üzere ne kadar büyük teknik zorlukların üstesinden gelinmesi ve ne kadar çok problemin halledilmesinin gerektiği çok iyi tahmin edilmektedir. Diğer yandan, TF-X'in başarısı konusunda pek çok kişinin endişeye sahip oldukları da bilinmektedir. TF-X'in projelendirildiği şekilde, TAI tesislerinde, 29 Ekim 2023 tarihinde roll-out seremonisinin yapılması ve 2029 yılından itibaren muharip filolarımızda göreve başlaması planlanmıştır. TF-X'in başarısı için idari, teknik ve mali yönlerden ne gerekiyorsa yapılmalı ve herkes bu proje için elinden gelen bütün desteği sağlamalıdır.