Türkiye’nin en uzun gecesi: 15 Temmuz destanı

15 Temmuz 2016'da Fetullahçı Terör Örgütü'nün Türkiye tarihine karanlık bir gece olarak bıraktığı hain darbe girişiminin üzerinden üç yıl geçti. Türkiye'nin milli birlik ve beraberliğinin hedef alındığı gecede neler yaşandı? İşte 15 Temmuz gecesinde ülkenin dört bir yanında yaşananlar..

Türkiye’nin en uzun gecesi: 15 Temmuz destanı

Ankara bombalandı

Fetullahçı Terör Örgütü (FETÖ)’nün Türkiye'nin milli birlik ve beraberliğini hedef aldığı, hain darbe girişiminin üzerinden üç yıl geçti. Türkiye'nin birçok noktasında kalkışma deneyen hain FETÖ üyeleri, Türk milletinin göstermiş olduğu direnç sayesinde amaçlarına ulaşamamıştı. Darbeci askerlerin planlamasına göre 03:00-06:00 saatleri arasında yapılacak olan darbe, Milli İstihbarat Teşkilatı'nın darbe girişimi istihbarat olarak bilgi edinmesiyle darbe girişimi mecburi olarak 20.30’a çekildi. Ankara, FETÖ üyesi askerlerin düzenlediği ve ülke genelinde 251 vatan evladının şehit edildiği darbe girişimi sırasında olayların merkez üssü oldu. Milli İstihbarat Teşkilatına (MİT) 15 Temmuz'da gelen ihbarla başlayan süreçte Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreteri Fahri Kasırga ile Genelkurmay Başkanı Orgeneral Hulusi Akar'ın da arasında bulunduğu birçok komutan darbecilerce Akıncı Üssü'nde alıkonuldu.

Binali Yıldırım darbe girişimini açıkladı

Hain darbe girişimin meydana geldiği gün 16:30 sıralarında Kara Havacılık Komutanlığında görevli subay, MİT Müsteşarlığına giderek FETÖ üyesi askerlerin Hakan Fidan'ı almak için kuruma saldırı gerçekleştirileceği duyumunu iletti. Söz konusu olayın ardından MİT Müsteşar Yardımcısı ve MİT Müsteşarı Hakan Fidan Genelkurmay Başkanlığına geldi. MİT Müsteşarı Fidan'ın Genelkurmaydan ayrılmasından dakikalar sonra karargahtan yaklaşık 50 kilometre uzaktaki Akıncı Ana Jet Üs Komutanlığında darbe hazırlıkları için toplanan 33 Özel Kuvvetler Komutanlığı (ÖKK) personeli Genelkurmaya doğru otobüsle yola çıktı. Karargaha dönen dönemin Genelkurmay Stratejik Daire Başkanı Tümgeneral Mehmet Dişli, saat 21.00'de makam odasına girdiği Genelkurmay Başkanı Orgeneral Hulusi Akar'a, "Komutanım operasyon başlıyor, herkesi alacağız, taburlar tugaylar yola çıktı." sözleriyle darbeyi tebliğ etti. Söylenenlere tepki göstererek, girişimi desteklemeyeceğini belirten Akar'ın ağzı ve burnu içeri giren diğer darbecilerce kapatıldı, elleri plastik kelepçeyle bağlandı.

Boğaz Köprüsü darbeciler tarafından kapatıldı

Aynı günün akşamı İstanbul Boğaziçi Köprüsü ve Fatih Sultan Mehmet Köprüsü bir grup Jandarma Genel Komutanlığı askeri tarafından trafiğe kapatıldı. Bazı sosyal medya mecralarında Ankara ve İstanbul’da patlama ve silah sesleri duyulduğuna dair bir takım haberler yer aldı. Köprülerin trafiğe kapatılmasıyla eş zamanlı olarak Ankara'da F-16 tipi savaş uçakları alçak uçuş yapmaya başladı. Ankara'da herkes olan biteni anlamaya çalışırken, dönemin Başbakanı Binali Yıldırım, saat 23:00 gibi televizyon kanallarına bağlanarak, "Bir kalkışma ihtimali üzerinde durduklarını" bildirdi ve "Bu kanunsuz eylemin içerisinde olanlar en ağır şekilde bedelini ödeyecekler." şeklinde ifadeler kullandı.  FETÖ’nün darbeci askerleri, Genelkurmay Başkanı Akar’a darbenin başına geçmesi önerilerinde bulundu. Akar, söz konusu talebi kabul etmedi ve bunun üzerine Genelkurmay Başkanlığı bahçesinde bulunan helikopterle Akıncı Üssü'ne götürüldü.

Cumhurbaşkanı’nın çağrısı karşılık buldu

Bütün emniyet mensupları Emniyet Genel Müdürlüğü tarafından acil olarak göreve davet edildi. Aynı vakitlerde MİT binasına askeri helikopterler ile ateş açıldı ve teşkilatta görevli olan tüm görevlilerde açılan ateşe karşılık verdi. İstanbul'da ise Atatürk Havalimanı’nda yalnızca iniş yapacak uçaklara izin verdi, kalkış yapacak tüm uçaklar hava trafiğine kapatıldı. Yaşanan bu hareketlilikle eş zamanlı olarak Türk Silahlı Kuvvetleri e-posta adresinden basın mensuplarına "ülke yönetimine Yurtta Sulh Konseyi tarafından bütünüyle el konulmuştur" olarak bir mesaj gönderildi. Mesajın gönderildiği esnada TRT 1 canlı yayını kesildi, haber spikeri Tijen Karaş'a Yurtta Sulh Konseyi adına bir darbe metni okutuldu. Askeri hareketlilik esnasında Marmaris'ta bulunan Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, CNN Türk canlı yayınına görüntülü telefon görüşmesi ile katılarak, girişimin Türk Silahlı Kuvvetleri tarafından yapılmadığını belirterek tüm halkı meydanlara, köprülere ve hava limanlarına davet etti. Tüm ilçelerde camiilerden Diyanet İşleri Başkanlığı'nın emriyle sela okundu. Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın çağrısı üzerine binlerce kişi Boğaziçi Köprüsü'ne adeta akın etti. Evlerinden çıkan halk ile darbe girişiminde bulunan askerler arasında arbede ve çatışma çıktı. Çıkan çatışmalarda 34 sivil vatandaş şehit edildi.

İlk soruşturma açıldı

Aynı gece 01:00 sıralarında darbe girişiminde bulunan tüm kişilere resmen soruşturma başlatıldı ve gözaltı kararı alındı. Soruşturmanın başlatıldığı saat ile aynı zamanda Ankara Emniyet Müdürlüğü darbeci askerlerin kullandığı savaş uçakları tarafından bombalandı ve aynı saldırı belirli aralıklarla yapılmaya devam etti. Saat 02:00 civarında Ankara'da darbe teşebbüsünde bulunan askerlerin kontrolünde bulunan iki helikopter, Türk Hava Kuvvetleri'ne ait iki F-16 savaş uçağı tarafından vurularak düşürüldü. Aynı gece 03:30 sularında darbeci askerler tarafından Doğan Medya Merkezi basılarak CNN Türk ve Digiturk’ün yayını kesildi, Hürriyet'in basımı durduruldu, TÜRKSAT Gölbaşı tesisleri bombalandı. Yine o dakikalarda eş zamanlı olarak Cumhurbaşkanlığı Sarayı'nı ele geçirmeye çalışan darbeci askerler, polisler tarafından etkisiz hale getirilerek tutuklandı.

İstanbullular FETÖ’ye diz çöktürdü

Çengelköy’de de durum farksızdı, Kuleli Askeri Lisesi'nde bulunan darbeci askerler sokaklara çıktı. Çengelköy Polis Merkezinden kalkışmanın hukuksuz olduğu yönündeki çağrılara rağmen çöp konteynerlerini siper alan darbeciler, ihtilal yaptıklarını belirterek polislere teslim olmalarını isteyip ateş açtı. Polisler de ateşe karşılık verdi. Darbeciler, Çengelköy Işıklar Bölgesi'nde sivil vatandaşlara uzun namlulu silahlarla ve etkili mesafeden ateş etmeye devam etti. Polis ve vatandaşın direnci ile darbeciler, darbe girişiminin başarısızlıkla sonuçlandığını anlayınca saat 06:00 sıralarında geri çekilme kararı aldı. Olaylar sonucunda gazeteci Mustafa Cambaz, Kader Sivri, Burak Cantürk, Fatih Dalgıç, Gökhan Esen, Halil Kantarcı ve Osman Yılmaz şehit oldu, 62 kişi de yaralandı.

Atatürk Havalimanı hava trafiğine kapatıldı

İstanbul Atatürk Havalimanı’da, darbeci FETÖ askerleri tarafından basıldı ve havalimanı ele geçirilmeye çalışıldı. Darbeciler, saat 22.15 itibariyle havalimanındaki giriş ve çıkışları kapattırdı. Darbeci askerler, uçuş kontrol kulesini ele geçirerek, tüm yurt içi ve dışı uçuşlarınıda durdurdu. F-16 savaş jetleri ile havalimanı üzerinde alçak uçuş yapılarak yolcu uçaklarının iniş-kalkış yapmaları engellendi. Askerler, Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın çağrısı üzerine havalimanına akın eden binlerce kişinin üzerine ateş etti. Pistte bulunan 17 yaşındaki Mahir Ayabak şehit düşerken, onlarca kişi yaralandı. Halkın direnişi karşısında askerler burayı terk etmek zorunda kaldı. Bakırköy Cumhuriyet Başsavcılığınca, darbe girişimi sırasında Atatürk Havalimanı'nda yaşananlara ilişkin yürütülen soruşturma kapsamında 1 üsteğmen, 3 uzman ve 7 er gözaltına alındı. Saatler 03.20'yi gösterdiğinde Cumhurbaşkanı Erdoğan, uçakla Atatürk Havalimanı'na geldi. Kendisini karşılayan kalabalığa Erdoğan, "Milletin üzerinde hiçbir güç yoktur. Bu bir ayaklanma, ihanet, vatana ihanet hareketidir. Bunun bedelini çok ağır ödeyecekler." diye seslendi.

Darbe bastırıldı

İstanbul Vezneciler'de bulunan Belediye binasını kontrol altına alan askerler ile polis arasında sabaha kadar çatışmalar sürdü. Çatışmalar sonucunda emniyet mensupları darbeci askerlerden binanın kontrolünü ele geçirdi. Saat 06:40 sularında Boğaziçi Köprüsü'nde bulunan yaklaşık 50 kişilik darbeci askerler ellerindeki silahları bırakarak polislere teslim oldu. Boğaz Köprüsü emniyet güçleri tarafından ele geçirildiğinde, Türk Telekom binasında bulunan darbeci askerler teslim oldu, aynı zamanda Kuleli Askeri Lisesi'nden 80 öğrenci gözaltına alındı. Jandarma Genelkurmay Başkanlığı yerleşkesini elinde tutan 250 asker gözaltına alındı, 17 darbeci asker öldürüldü.

Halkın direncini kıramayan askerler, sabaha karşı teslim olmak zorunda kaldı. Genelkurmay Başkanlığı'nı kontrolü altında bulunduran darbeci askerlere yapılan operasyonla beraber 700 silahsız er ve erbaş teslim oldu. Darbe girişiminin başarısız olmasının ardından siyasiler, yaptıkları açıklamalarda tehlikenin tam olarak geçmediğini ve ikinci bir darbe girişimine karşı halkın sokak ve meydanlardan evlerine girmemesi söylendi. Yaklaşık 1 aylık bir süre boyunca halk geceleri meydanlarda nöbet tuttu. Dönemin Başbakanı Binali Yıldırım, 16 Temmuz’da saat 12.57’de Çankaya Köşkü’nde yaptığı açıklamayla hain darbe girişiminin bastırıldığını duyurdu. Darbe teşebbüsüne karşı ülkenin her köşesinde Türk milletince gösterilen direniş ve kararlı duruş, “demokrasinin zaferi, milletin büyük destanı” olarak tarihteki yerini aldı.

Darbe girişiminin ardından yaşananlar

20 Temmuz 2016 tarihinde Cumhurbaşkanı Erdoğan başkanlığında toplanan Bakanlar Kurulu, Milli Güvenlik Kurulu'nun görüşünü alarak, Türkiye genelinde üç ay süreyle olağanüstü hal ilan etti. Olağanüstü hal, sonrasında iki yıl olacak şekilde uzatıldı. Darbe girişiminin ardından Türk lirası, Amerikan doları karşısında değer kaybetti. Darbenin planlayıcısı olarak öne sürülen Fethullah Gülen'in kitap, CD ve DVD dahil tüm eserleri yasaklanarak piyasadakilerin toplatılmasına karar verildi. Yine Gülen Hareketi ile ilişkili olduğu gerekçesiyle birçok medya organı kapatıldı. İstanbul Elektrik Tramvay ve Tünel İşletmeleri (İETT), 15 Temmuz darbe girişiminde hayatını kaybedenlerin anısına 53 durağın ismini değiştirdi.

Resmi bayram ilan edildi

15 Temmuz darbe girişiminin sembol yerlerinden biri olan ve Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan’ın konutunun bulunduğu İstanbul Anadolu yakasındaki Kısıklı Meydanı’nın ismi ‘Milli İrade Meydan’ı olarak değiştirildi. Bunun gibi çok sayıda meydanın eski isimleri kaldırıldı ve 15 Temmuz ruhunu taşıyan yeni isimlerle değiştirildi. 15 Temmuz darbe girişiminin İstanbul’daki sembol noktalarından biri Boğaziçi Köprüsü’ydü.  Darbecilerin ilk hedefi olan ve çok sayıda vatandaşın şehit edildiği Boğaziçi Köprüsü’nün adıda ‘’15 Temmuz Şehitler Köprüsü’’ olarak değiştirildi. Tüm bunların yanı sıra son olarak 15 Temmuz Demokrasi ve Milli Birlik Günü, geçtiğimiz dönemlerde Türkiye Büyük Millet Meclisi'nde alınan karar ile resmi bayram ilan edildi.