Yerli aşıda yeni umut: Küba aşısı

Küba Sağlık Bakanlığı, “Soberana” aşısının üretimi için Türkiye ile anlaşmaya hazır olduğunu açıkladı. Türkiye’de aşı çalışmaları için yeni bir umut olabilecek teklifte, Kübalı yetkililer para yerine gıda ve tekstil ürünleri istedi.

Dünyayı etkisi altına alan Covid-19 salgını nedeniyle birçok ülke virüse karşı aşılama yapıyor. Ancak çok fazla talep olduğu için aşıların tedarik edilmesi konusunda sıkıntılar yaşanıyor. Öte yandan, yerli aşısı olmayan ülkeler, dışarıdan milyonlarca aşı aldığı için aşılama maliyeti de yükseliyor.

Türkiye de koronavirüs aşılarını dışarıdan alan ülkelerden bir tanesi. Son dönemde Türkiye’de yerli aşı üretimine dair yapılan çalışmalar devam ederken, Küba’dan dikkat çekici bir teklif geldi. Küba Sağlık Bakanlığı, ürettiği 5 farklı koronavirüs aşısı için Türkiye ile anlaşabileceğini belirtti. Aşı için yeni bir umut olan haberi ise tedavi için Küba’da bulunan Emekli Albay Ömer Feza Güllü verdi. Güllü’nün aktardığına göre, Küba Sağlık Bakanlığı Soberana aşısının üretiminde Türkiye ile iş birliği yapmaya hazır olduğunu ve karşılığında ise gıda maddesi ve tekstil ürünü istediğini söyledi.

BİR SENEDE 70 BİN VAKA 400 ÖLÜM

ABD’nin ambargolarına rağmen koronavirüsle mücadeleyi iyi bir şekilde yürüten ülkelerden biri olan Küba, sağlık sektöründeki gelişmelerle de dünyada dikkat çekiyor. Pandeminin başladığı Mart 2020’den bu yana Küba’da toplam 70 bin kişi koronavirüse yakalandı. Ülkede hastalık nedeniyle hayatını kaybedenlerin sayısı ise yaklaşık 400 kişi. Dünyada koronavirüs ölüm sayılarının çok altında olan Küba’da bu süreçte hayatını kaybeden hiçbir sağlık çalışanı bulunmuyor.

YÜZDE 92 ORANINDA ETKİLİ

Küba Havana Üniversitesi Tıp Fakültesi Farmakoloji Anabilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Señor Vicente Guillermo Verez Bencomo, Soberana aşısını geliştiren kişi olarak belirtiliyor. Türkçe'de "egemenlik" anlamına gelen Soberana aşısının mutasyonlara karşı versiyonları da bulunuyor. Soberana 1 ve Soberana 2 olmak üzere iki çeşidi olan aşının çalışmaları halen yürütülmeye devam ediyor. Kübalı yetkililer, birkaç ay sonra çalışmaların biteceğini belirtirken, 18 yaşın üzerindeki tüm Kübalı vatandaşların aşılanacağını söylüyor.

Küba Sağlık Bakanlığı Epidemik Kurul Basın Sözcüsü Dr. Julio Palomino, mart ayının başından beri 45 bin kişiye aşının uygulandığını ve antikor tutulumunun yüzde 92 oranında olduğunu açıkladı. Ekonomik açıdan ülkeye oldukça faydalı olacağı düşünülen aşının üretimi için 100 milyon doz üretilerek tüm nüfusun aşılanması planlanıyor.

Protein bazlı aşı olan Soberana, Pfizer ve Moderna gibi mRNA aşılarının aksine koronavirüse ait genetik materyal içermiyor. Protein bazlı aşılarda, koronavirüs proteinleri kullanılıyor. Bazı uzmanlar, virüse ait genetiğin bulunmaması nedeniyle protein bazlı aşıları daha güvenilir buluyor. ABD'li ilaç firması Novavax'ın aşısı ve Fransa merkezli Sanofi'nin, Britanyalı GSK firmasıyla geliştirdiği aşı da protein bazlı aşılar arasında yer alıyor.

KÜBA NEDEN PARA İSTEMİYOR?

Küba’nın aşı çalışmaları olumlu sonuçlanırsa, kendi Covid-19 aşısını üreten ilk Latin Amerika ülkesi olacak. Bunun yanı sıra, ülkede yaz aylarında toplu bir aşılama programının başlatılması planlanıyor. 11 milyon nüfusa sahip ülke, ABD’nin uyguladığı ambargolar nedeniyle pirinç ve parasetamol gibi önemli temel maddelere ulaşmakta zorluk yaşıyor. Ancak sağlık sistemi konusunda dünyada ilk sıralarda yer alıyor. Küresel sağlık politikaları uzmanı Clare Wenham, Küba’nın sağlık sistemiyle ilgili, "Her vatandaşın yıllık rutin muayenesi vardır. Muayene randevunuza gitmezseniz de doktor gelip sizi bulur. Bu açıdan Küba'da önleyici tıp çok önemli" ifadelerini kullandı.