Türkiye ile Rusya’nın Libya’da çatışma ihtimali var mı?

Libya’da uzun yıllardır devam eden iç çatışma hali, Türkiye’nin de sahaya girmesiyle özellikle son dönemde büyük gelişmelere sahne oldu. Bu mücadele sürecinde yaşananlar Suriye’de olduğu gibi Libya’da da rakip tarafları destekleyen Türkiye ile Rusya'nın bir kez daha karşı karşıya gelme ihtimalini gündeme getirdi. Peki, bu ihtimal ne kadar yakın? Türkiye ile Moskova arasında bir çatışma olasılığı var mı?

Libya meşru hükümetinin Türkiye’den yardım istemesinin ardından Ankara, Ulusal Mutabakat Hükümeti (UMH) ile bir anlaşmaya vardı ve bu anlaşma kapsamında Libya'da ana aktörlerden biri haline geldi. Türk Silahlı Kuvvetleri'nin birçok askeri mühimmat ve eğitim desteği sağladığı UMH’nin son dönemde Hafter’i zora sokması ve oldukça geniş çapta başarı sağlaması, bölgedeki iç savaşın dengesini birden bire değiştirdi.

RUSYA BUNUN NERESİNDE?

Rusya, 2018 sonundan itibaren Kremlin'e yakınlığı ile bilinen özel güvenlik şirketi Wagner Grubu'nun Libya'ya paralı asker göndermesiyle devreye girdi. BM raporları, Wagner grubunun 1.200 kadar paralı askeri ile tüm silah kapasitesi Rus kökenli olan General Halife Hafter güçlerini 2018 sonundan bu yana desteklediğini kaydediyor.

Kremlin her ne kadar Wagner grubunun Rusya ile bağlantılı olmadığını, Libya'daki Rus vatandaşlarının Moskova'yı temsil etmediğini söylüyor olsa da, Putin hükümetinin Libya’da tarafını seçtiği görünüyor. Bu kapsamda Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) sponsorluğunda Rus askeri malzemelerini satın alıp kullanan Hafter'in, 2019 sonuna kadar süren saha üstünlüğünü Wagner güçlerine borçlu olduğu kaydediliyor.

PUTİN, HAFTER LEHİNE DENGEYİ KORUMAK İSTİYOR

Ancak özellikle Mart ayından bu yana bölgede yaşanan gelişmeler, Rusya'nın Libya'daki iç savaşa daha görünür bir şekilde katılacağı değerlendirmelerine neden oluyor.

UMH İçişleri Bakanı Fethi Başağa, dün yaptığı açıklamada, Rusya'nın Suriye'deki Hmeymim Üssü'nden en az 6 Mig-29 ve 2 Su-24 savaş uçağını Hafter güçlerinin kullanımı için getirdiğini açıkladı İngiliz Financial Times gazetesinin adını açıklamadığı batılı diplomatlara dayandırdığı bir haberine habere göre de, Birleşmiş Milletler (BM) uzmanları Rus yapımı 8 savaş uçağının ülkede savaşan taraflardan silahlı güçlerin lideri Halife Hafter'e verilmesiyle ilgili inceleme başlattı.

Haberde Libya’ya Suriye’den nakledildiği belirtilen uçakların, Türkiye ile Rusya arasında doğrudan çatışma ihtimalini beraberinde getirdiği vurgulanıyor ve Moskova'nın Hafter aleyhine bozulan dengeyi yeniden sabitlemek için böyle bir adım atmış olabileceğini belirtiliyor.

VEKALET SAVAŞINA DÖNÜYOR

Askeri uzmanlar, Hafter güçlerinin Rus savaş uçaklarını kullanmaya başlaması durumunda hava üstünlüğünü yeniden ele geçirme ve iç savaşın seyrini değiştirme avantajına kavuşacağını kaydediyorlar. Türkiye’nin ise bölgeye yeni savaş uçakları gönderip göndermeyeceği henüz bilinmiyor. İki ülkenin de Libya’daki taraflara desteklerini iki katına çıkarmasından endişe ediliyor. 

Son olarak Covid-19 pandemisinin yarattığı ekonomik hasar ve petrol fiyatlarındaki düşüşün Rusya’yı derinden etkilemesi üzerine, Putin’in daha önce eşi benzeri görülmemiş bir krizle karşı karşıya olduğunu biliniyor. Kremlin Sarayı’na yakın uzmanlar, son günlerde Rusya’nın kendi içine kapanan bir ülke olabileceğini ve bu zor dönemin etkisiyle, eskisi kadar elini kolunu her yere uzatabilecek bir Rusya göremeyebileceğimizin altını çiziyor.

Bu hususta yapılan değerlendirmeler neticesinde de, iki ülkenin de Libya'da açık bir şekilde karşı karşıya gelmek istemeyeceğini, vekalet savaşlarının ise süreceğine işaret ediyor. Her iki ülkenin ne Suriye'de ne de Libya'da böyle bir gerginliğin ana aktörü olmak istemeyeceği de kaydediliyor.

Ancak, her şeye rağmen Rusya’nın Suriye’de olduğu gibi Libya’da da Türkiye’nin karşısında taraf alması, bir nevi Libya’nın Suriyeleşmesi anlamına geliyor ve bu durum da doğrudan çatışma ihtimalini beraberinde getiriyor.