Türkiye ilaç sektöründe dünya lideri olacak

Türkiye'nin küresel bir ilaç Ar-Ge ve üretim merkezi olması, ilaç ve tıbbi cihaz alanında rekabetçi bir konuma ulaşması önem arz etmektedir. Bu bağlamda Sağlık Bakanlığı tarafından yerlileşme ve millileşme hedefi doğrultusunda önemli adımlar atıldı. Öyle ki Sağlık Bakanlığı, Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu tarafından ruhsat verilen 552 ilacın yüzde 82'sini, yerli ilaçlar oluşturdu.

Türkiye ilaç sektöründe dünya lideri olacak

Milli ilaç üretimi, Türkiye’nin 2023 stratejik hedefleri arasında yer alıyor. Sağlık Bakanlığı ve üniversitelerce oluşturulan uygulama merkezlerinde ise çalışmalar devam etmekte. Bitkisel ilaç üretimi sayesinde dışa bağımlılığımızın azalması bekleniyor.

Türkiye iklim şartları gereği, bitkiler açısından zengin bir ülke. Tıp kültüründe bitkilerin tedavideki yeri yadsınamaz bir gerçek. Bu doğal şifa kaynaklarından faydalanmak amacıyla tedavi amaçlı yararlanılacak bitkilerin belirlenmesi ve bunların bilimsel olarak incelenmesi için çalışmalar devam ediyor. 12.000 civarındaki bitki taksonu ve bunların içindeki 3/1’lik endemik oranı, sağlık alanında bazı ilaçların üretimi için yeterli ham maddeyi sağlıyor. Günümüzde öne çıkan ve tedaviye ihtiyaç duyulan hastalıklara yönelik bitkisel ilaçların üretimi hedeflenmekte. 

Bitkisel ilaçlara dönüş

Türkiye ilaç üretiminde dışa bağımlı bir ülke. Bu sebeple Türkiye'nin imalat sektörünü güçlendirmek ve yüksek teknolojili ürünlerin payını artırmak için ilaç sanayine teşvik veriliyor. Doğal şifa kaynaklarından yararlanılarak bitkisel ilaçlarla, anti-kanser ilacı dahil birçok alanda gelişme çalışmaları yapılıyor. Uzmanlara göre önümüzdeki yıllarda Türkiye, doğal ve bitkisel milli ilaçları farklı ülkelere ihraç etme konumuna gelecek. Yürütülen çalışmaların sağlıklı bir şekilde ilerlemesi halinde 2023 yılında Türkiye’nin, yaklaşık 20 milyar dolar civarında gelir elde edebileceği öngörülüyor. Sadece ilaç değil, kozmetik alanında ve günlük yaşantımızın her alanında tıbbi aromatik bitkiler de ön plana çıkacak. Konu ile ilgili Bakanlık 2023 yılı için 5 milyar dolar hedef koydu. İlaç sanayinin dünyadaki pazar payı 100 milyar dolar. Türkiye'de ise bu pazar payı yaklaşık 1 milyar dolar.

Dünya Sağlık Örgütü geleneksel ve tamamlayıcı uygulamalar konusunda Türkiye'deki uygulamaları diğer ülkelere örnek gösteriyor. 1950'li yıllarda Almanya, ABD ve Japonya, tıbbi bitkiler ve bunlardan ilaç yapımı konusunda çok ciddi adımlar attı ve bugün dünyada lider konumundalar. Türkiye'de 12 binin üzerinden tıbbi bitki çeşidi  mevcut ve bu bitkilerin birçoğu endemik. Anadolu halk tıbbı dediğimiz yıllarca farklı kültürlerden derlenerek ortaya çıkan etnobotanik bilgi açısından çok zengin. 

Kişiye özel ilaç geliştirilebilecek mi?

Sabancı Üniversitesi, köklü bir Alman ilaç firmasıyla "biyoteknolojik ürün geliştirme" konusunda işbirliğine gitti. Projenin amacı, Türkiye'nin, araştırma ve geliştirme çalışmalarıyla ilaç geliştiren ve üreten bir ülke haline gelmesi. Türk alman ortaklığında özellikle kanser başta olmak üzere birçok hastalıkla mücadele edebilecek biyoteknolojik ilaçlar geliştirilecek. Biyoteknolojik ilaçlar vücutta doğal olarak üretilen proteinlerden elde ediliyor ve çoğaltılıp saflaştırılarak hastaya enjekte ediliyor. Bu ilaçlar dışardan destek vermek ve bağışıklık sistemine zarar vermeden iyileştirmek için geliştirilmiştir. Özellikle immun sistemini geliştirmeye yönelik etken maddeler sayesinde doğrudan yaşam kalitemiz artacak.