Türkiye dijital çağın parasını nasıl vergilendirecek?

Bugün dünyada 5 binin üzerinde kripto para çeşidi mevcut ve dijital para piyasası da 800 milyar dolar işlem hacmine ulaşmış durumda. Peki Türkiye'de kripto para ne kadar ilgi çekiyor veya ne kadar biliniyor? Ülkeler dijital çağın parasını nasıl vergilendirecek?

Uzmanlara göre tüm ülkeleri etkisi altına alan ve dünya ekonomisinin kırılganlığını ortaya çıkaran Covid-19 pandemisiyle birlikte dijital paralara ilgi bir hayli arttı. Özellikle gelişmiş ülkeler ve uluslarası şirketler dijital para kullanımıyla ticarete daha sıcak bakmaya başladı. Türkiye’de de her ne kadar dijital varlık işlem platformlarının sayıları artıyor olsa da, diğer Avrupa ülkelerine nazaran bilinirlik ve güven bir hayli düşük seviyelerde.

TÜRKİYE’DE Y KUŞAĞI KRİPTO PARALARA İLGİLİ

Ancak diğer Avrupa ülkeleriyle kıyaslandığında, Türkiye'de Bitcoin'e olan ilgiyi ve kriptopara bilinirliğini ortaya çıkarmak adına Haziran ve Temmuz aylarında yapılan bir araştırmada Türklerin sanıldığı kadar "kripto para dostu" olmadığı tespit edildi. Dijital varlık işlem platformu Paribu adına Akademetre Araştırma Şirketi tarafından gerçekleştirilen "Kripto Para Bilinirlik ve Algı Araştırması"nın sonuçları 23 Temmuz tarihinde açıklanmış ve araştırmada katılımcıların yüzde 96,8'i blockchain sistemini bilmediği ortaya çıkmıştı.

On iki ilde gerçekleştirilen ve bin kişi ile yapılan bu araştırmanın yapılabilmesi için kripto para ya da Bitcoin'i duyan bin kişiye ulaşıncaya kadar toplam 6 bin 253 kişiyle görüşüldüğü kaydedildi. Çıkan raporda Türkiye'de kripto para işlemi yapanların oranının sadece yüzde 0,7 olduğu anlaşıldı. Bununla birlikte katılımcıların sadece yüzde 34'ü kripto paralara güveniyor. Yüzde 68,7 ile en çok Y kuşağı kripto para işlemi yapıyor.

Eğitim seviyesi arttıkça kripto para yatırımları da artıyor ve kripto para ile işlem yapanların yüzde 87,3'ü lise veya üniversite mezunu, yüzde 75,3'ü ücretli çalışan ve yüzde 80'i erkek. Teknolojiye dayalı olduğu için kripto parayı tercih edenler yüzde 48,3 iken, merak ettiğinden kullandığını söyleyenler yüzde 47 ve 'yüksek getiri beklentisi' nedeniyle tercih edenlerse yüzde 24.

Kripto para birimlerinin kullanım amaçları oranı ise şöyle: Yatırım yüzde 58,4, al-sat işlemleri yüzde 57,7 ve para transferi yüzde 29,9.

EN FAZLA KRİPTO PARA İŞLEMİ YAPAN ÜLKELER HANGİLERİ?

Bitcoin başta olmak üzere kripto para alım satım işlemi yapan ülkeleri listeleyen ICO Analytics, dünya genelinde trafiğin yüzde 14'ünün Amerika Birleşik Devletleri (ABD) kaynaklı olduğunu ortaya koymuştu.

Cointelegraph tarafından 8 Mayıs tarihinde paylaşılan sonuçlara göre ABD'yi yüzde 10 ile Güney Kore ve yüzde 6,9 ile Rusya izliyor. Türkiye ise trafiğin yüzde 2,14'üne sahip olarak 14'üncü sırada yer alıyor.

Resmi Gazete’de yayımlanan, kripto paraların da dahil olduğu “sanal varlıklara vergilendirme” detayı

 

VERGİ ALINACAK

Elektronik paranın bir fon karşılığında ihraç edilmesi ve para faaliyetini yürüten tüzel kişiliğin de BDDK tarafından para ihracı için yasal izin alması gerekmekte. BDDK’nın son yayınlarına göre bütün kripto paralar 6493 sayılı kanunun uygulama alanına giriyor. Yani ülkemizde bitcoin ve türevleri ile ilgili bir yasal düzenleme henüz mevcut değil ve hukuki anlamda para olarak kabul edilmemekte. Bu nedenle gözetim ve denetimi de mümkün değil.

Ancak yavaş da olsa Türkiye’de bilinirlik kazanan ve kullanımı artacağı düşünülen Bitcoin ve Altcoin vergilendirmesine yönelik ilk adımlar da atılıyor. Kısa süre önce Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından yayınlanan 3 yıllık Yeni Ekonomi Programı’nda yer alan bu vergilendirmeler ile kripto para işlemlerinden de vergi kesintisi alınmaya başlanacak.