Tunus'ta 2019'da neler yaşandı?

Arap Baharı, 17 Aralık 2010 tarihinde Tunuslu bir gencin kendini yakmasıyla başlayarak Tunusla birlikte diğer Arap ülkelerinde de yaşanacak olan iç savaşların ve bunalımların yolunu açtı. O tarihten itibaren Suriye ve Yemen gibi devletler tamamiyle çökerken Tunus, Cezayir, Bahreyn ve Mısır gibi ülkeler hala istikrarı sağlayamadı. Peki olayların başladığı ilk ülke olan Tunus’ta 2019 yılında neler yaşandı? Sizler için derledik.

26 yaşındaki genç Buazizi 4 Ocak günü hayatını kaybettikten sonra protestolar daha da büyüdü. Sokaklarda 23 yıldır yönetimde olan Zeynel Abidin’e karşı, yönetimi terk etmesi yönünde sloganlar atılıyor ve istifası isteniyordu. Bu isyanlara bir de başka ülkeler katılınca Zeynel Abidin, çözüm arayışlarına yöneldi. İlk olarak olağanüstü hal ilan etti.

Olağanüstü hal ilan edilmesiyle ülkedeki isyanlar daha da arttı. İsyanların dinmemesiyle beraber Zeynel Abidin, halkın kızgınlığının geçmesi adına bazı yeni açıklamalar yaptı. Zeynel Abidin 300 bin kişiye iş imkanı sunulacağını ve 2014 yılında görevinden ayrılacağını açıklasa da muhalifler bundan tatmin olmayıp gösterilere devam etti. Diğer bir çözüm olarak 14 Ocak’ta sokağa çıkma yasağı getirildi, fakat bu olayları daha da kızıştırdı. Halk buna tepki olarak İçişleri Bakanlığı'nın etrafını sardı ve polisler halka tepki olarak gaz bombaları ve ağır silahlarla saldırdı. Bu olaylar neticesinde 200 Tunus vatandaşı hayatını kaybetti. O günden bugüne kadar ülkede istikrar sağlanabilmiş değil. Peki 2019 yılı içerisinde Tunus’ta Arap Baharı’ndan arda kalanlar neler? Sizler için derledik.

1 OCAK: TUNUSLULAR YENİ YILA HÜKÜMET KRİZİYLE UYANDI

Tunus Cumhurbaşkanı el-Baci Kaid es-Sibsi'nin Stratejik Liderlik Danışmanı ve eski Eğitim Bakanı Naci Colul “Krizin çözümü ancak tüm tarafların bağımsız bir Teknokratlar hükümeti kurmasıyla sağlanır” açıklamasında bulundu.

Tunus Cumhurbaşkanının Danışmanı ülkenin yaşadığı krizin çözümünün, ancak tüm taraflardan bağımsız bir “Teknokratlar Hükümeti” ile sağlanabileceğini kaydetti. Ülkedeki siyasi kriz, Cumhurbaşkanı ve Nahda Hareketi lideri Raşid Gannuşi arasındaki “Konsensüs”te, geçtiğimiz yaz Sibsi’den ayrılan Başbakan Yusuf Şahid’e Gannuşi’nin destek vermesi dolayısıyla çatlak oluşturmuştu.

Naci Colul

 

Şahid’in yaklaşık 3 ay önce şekillendirdiği yeni hükümetin parlamentonun çoğunluğunu kazanmasına rağmen, Cumhurbaşkanı ve danışmanı, krizin “toplumsal huzursuzluk ve birçok siyasi parti ve sendikalara muhalefeti dolayısıyla” daha fazla düğüm oluşturduğunu söyledi.

Colul ayrıca, Şahid’in şekillendirdiği hükümetin adaletsiz bir şekilde liberal olduğunu belirtirken, “Cumhurbaşkanı Sibsi’nin toplumsal yönelimlerine ve Nida Partisi’nin kuruluşundan bu yana siyasi programlarına aykırı olduğunu” kaydetti.

18 MART: İSLAM FİNANS SİSTEMİNE YARDIM

Londra merkezli Şarku’l Avsat haber sitesinin aktardığı bilgilere göre, Tunus’un başkentinde gerçekleştirilen İlk Afrika İslami Finans Teknolojisi Zirvesi’nin oturum arasında Tunus Uluslararası İşbirliği, Yatırım ve Kalkınma Bakanı Ziyad el- Azari yaptığı açıklamada hükümetin İslami finans sistemine kalkınma ve gelişimi için 50 milyon dolar yatırımda bulunacağını açıkladı.

Ziyad el- Azari

 

Azari, ‘Dijital Çağda Afrika İslami Finans Endüstrisi’ başlığını taşıyan zirvede, Tunus’un, yerel ekonomiyi teşvik etme, işgücü piyasasını geliştirme ve yönetim ile ilgili tüm alanlarda hizmetleri ilerletmek için İslami finansal işlemler sistemine güvendiğini söyledi.

30 MART: ARAP ZİRVESİ TUNUS’TA DÜZENLENDİ

Arap diplomatik kaynakların aktardığına göre Tunus'ta düzenlenen 30. Arap Birliği Zirvesi Bildirisi’nde Arap dayanışmasına, safların birleştirilmesine ve anlaşmazlıklardan kaçınılmasına odaklanıldı.

Kaynaklar, bildiri kapsamında Filistin meselesinin, Arap-İsrail çatışmasının ve Arap Barış Girişimi’nin harekete geçirilmesinin, zirvenin gündeminin başında yer aldığını vurguladı. Kaynakların aktardığına göre zirvenin gündeminde, Suriye’deki kriz, Libya ve Yemen’deki durumlar hakkında gelişmeler, Irak egemenliğinin Türk kuvvetleri tarafından ihlal edilmesine ilişkin birleşik bir Arap pozisyonunun benimsenmesine ilişkin bir madde ile Sudan Cumhuriyeti ve Somali Federal Cumhuriyeti’nde barışı ve kalkınmayı destekleyici maddeler yer aldı. Bununla birlikte zirve kapsamında İran'ın Arap ülkelerinin içişlerine müdahalesi hakkındaki taslak kararlar, Birleşik Arap Emirlikleri'ne (BAE) ait üç Arap adasının İran tarafından işgali ve Arap ve sosyal ekonomik zirvelerin senkronize edilmesi önerisi görüşüldü.

5 NİSAN: OHAL TEKRAR UZATILDI

Tunus Cumhurbaşkanlığı, Cumhurbaşkanı El-Baci Kaid es-Sibsi'nin başkanlığında başkent Tunus'taki Kartaca Sarayı'nda toplanan Milli Güvenlik Konseyi toplantısında, ülkede Kasım 2015'ten bu yana uygulanan olağanüstü halin (OHAL) bir ay daha uzatılması kararı alındığını bildirdi.

Cumhurbaşkanlığı tarafından yapılan açıklamaya göre, bölgesel ve yerel güvenlik sorunlarının ele alındığı Konsey toplantısında, 06 Nisan 2019 Cumartesi gününden itibaren OHAL’in bir ay daha uzatılması kararı alındı.

4 MAYIS: GREV NEDENİYLE YAKIT KRİZİ

Tunuslu bir hükümet yetkilisi cuma günü Reuters’a yaptığı açıklamada: “İşçi grevi, yakıtın tükendiği istasyonların önünde kuyrukların uzamasına neden oldu.  Başbakan Yusuf Şahid, orduya yakıt taşıma emri verdi”ifadelerini kullandı. Yetkili, açıklamasında grevin devamının, vatandaşların çıkarlarını olumsuz yönde etkilediğine dikkat çekti.

Tunus’ta akaryakıt sektöründe çalışan işçiler, maaşların artırılması, hibelerin sağlanması ve ayda yaklaşık 100 dolar ek ücret talebiyle perşembe günü üç gün sürecek bir grev başlattı.

27 HAZİRAN: ÇİFTE TERÖR SALDIRISI

Başkent Tunus'ta, 27 Haziran’da eş zamanlı terör saldırıları gerçekleşti. İlk saldırı, Fransa Büyükelçiliği yakınlarındaki Charles De Gaulle Caddesi’ndeki bir güvenlik devriyesini hedef aldı. Saldırıda 1 kişi ölürken ikisi sivil 4 kişi de yaralandı.

İkinci saldırı ise terörle mücadelenin yürütüldüğü el-Kercani bölgesindeki bir polis merkezine düzenlendi. Saldırı sırasında 4 kişi yaralanırken 1 güvenlik gücü de öldü.

26 TEMMUZ: CUMHURBAŞKANI SİBSİ VEFAT ETTİ

Tunus  Cumhurbaşkanı Baci Kaid es-Sibsi'nin yaşadığı sağlık sorunları nedeniyle hayatını kaybetmesinin ardından ülkede 7 gün ulusal yas ilan edildi.

Başbakan Yusuf Şahid, 7 gün ulusal yas ilan edildiğini ve cenaze töreninin Cumartesi günü düzenleneceğini açıkladı.

Şarku’l Avsat’a konuşan Tunus Anayasası Genel Raportörü ve Milletvekili Habib Hader, Anayasa’nın yeni cumhurbaşkanının seçilmesine ilişkin tüm prosedürlerin 45 günden az bir süre içinde tamamlanması ve cumhurbaşkanlığı görevinin azami 90 gün boş kalmasını öngördüğünü belirtti.

GEÇİCİ CUMHURBAŞKANI EL NASIR OLDU

Tunus Cumhurbaşkanı el-Bâci Kaid es-Sibsi’nin bugün hayatını kaybetmesinin ardından Tunus Parlamentosu Başkanı Muhammed el-Nasır’ın, anayasa uyarınca geçici olarak Cumhurbaşkanlığı’na atandığı açıklandı.

El-Nasır, devlet televizyonunda yayınlanan konuşmasında, Tunus anayasasına göre Cumhurbaşkanı’nın vefatının ardından geçici olarak Cumhurbaşkanlığı görevine atandığını açıklayarak, halka dayanışma çağrısında bulundu.

14 EKİM: SEÇİLMİŞ CUMHURBAŞKANI KAYS SAİD

Tunus'ta cumhurbaşkanlığı seçiminin ikinci turunda, resmi olmayan sonuçlara göre bağımsız aday Anayasa Profesörü Kays Said ülkenin yeni cumhurbaşkanı seçildi.

Tunus'ta araştırma şirketi Amrod Vakfı'nın yayınladığı sandık çıkış anketine göre cumhurbaşkanlığı seçiminin ikinci turunda Kays Said, oyların yüzde 76'sını alarak ülkenin yeni cumhurbaşkanı seçildi.

2 ARALIK: ERKEK ŞİDDETİ PROTESTOSU

 Kadına yönelik şiddeti kınamak ve hükümeti kadınların haklarını korumaya teşvik etmek için Tunus’un başkentine yapılan yürüyüşe, yüzlerce kadın katıldı.

Tunuslu kadın ve erkekler, 50 farklı sivil toplum kuruluşunun (STK) davetiyle başkentin merkezindeki Habib Burgiba caddesinde buluştu. “Tunus kadınına yönelik tüm şiddetten arınmak için” ellerinde süpürge tutan göstericiler, “Gericiliğe karşı Tunus devrimi”, “Şiddete hayır” gibi sloganlar atarken içlerinden bazıları ise tencere tava çaldı.