Tüm kesimlerden Ekrem İmamoğlu'na ortak tepki: Ulaşım zammını geri alın!

İstanbul'da ulaşıma yapılan yüzde 35 zam, toplumun tüm kesimleri tarafından tepki ile karşılandı. İBB Başkanı Ekrem Imamoğlu yapılan zammı, "Maliyetlerin çok altında yaptık" sözleriyle savunurken, uçuk vaatlerle göreve gelen İmamoğlu'na verilen destek, zam kararı ile birlikte geriledi. Vatandaşların alım gücü zamlar karşısında erirken, uzmanlar çizilmek istenen 'pembe' tablonun gerçeği yansıtmadığı noktasında hem fikir. Yalnızca 2.324,70 TL kazanan asgari ücretli İstanbul'da nasıl geçinecek?

İstanbul’da, elektronik bilet kullanılan tüm toplu taşıma araçlarının ücretlerine yüzde 35 oranında zam yapıldı. Yapılan zammın 10 Şubat’ta uygulanmaya başlamasının ardından, Özel Halk Otobüsü, metro, metrobüs ve İETT tariflerinde en kısa mesafe ücrei 2,60 TL’den 3,50 TL’ye yükseldi.
 
205 TL olan Tam Mavi Kart 275 lira olurken, 40 TL olan Öğrenci Mavi Kart ise 50 TL’den satılmaya başlandı. Metrobüste tam ücret 5.20TL olurken, aktarma ücretleri de artırıldı. İDO’nun ada seferleri, tam 15 TL, öğretmen 8 TL ve öğrenci 6 TL olurken, Şehir Hatları’nın ada seferleri, tam 10 TL, öğretmen 7 TL ve öğrenci 5 TL olarak yansıdı.
 
Sosyal medyadan tepkisini dile getiren İstanbullular, Marmaray zammının ardından binlerce mesaj ile zammın geri alınması için çağrıda bulundu. Son zam ile birlikte Marmaray ücretleri 5,70 TL’den 7,75 TL’ye yükselirken, öğrenci ücreti 1,70TL olarak belirlendi.

İstanbul genelinde ulaşım araçlarına uygulanan, yüzde 35 oranındaki zam büyük tepki topladı. Ekrem İmamoğlu ile öğrencilik döneminde ev arkadaşlığı yapan Fox TV Anchorman’i Fatih Portakal, yapılan yüzde 35’lik zammın ardından eski arkadaşına, “Başkan, seçim öncesi tasarrufla zam yükü bindirmeyeceğini söylüyordu. Çok şeye kamera önünde açıklama yapan İmamoğlu bu kez yazılı açıklama yaptı.” Mesajı ile tepkisini dile getirirken, Halk Evleri, Türkiye Komünist Hareketi üyeleri de Mecidiyeköy’de ulaşım zammını protesto eylemi düzenledi.
 
İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı (İBB) Ekrem İmamoğlu zamların ardından yaptığı açıklamasında, “İnanın maliyetlerin çok altında bir zam yaptık” derken, başta İmamoğlu’nun yakın çevresi olmak üzere toplumun her kesiminden İmamoğlu’na eleştiriler de gittikçe yükseldi.


 
ULAŞIMA ZAM KARARINI KİMLER VERDİ?
 
Yapılan zammın ardından gözler İBB’ye çevrilirken, İstanbul Büyükşehir Belediyesi (İBB) İstanbul Ulaşım Koordinasyon Merkezinin (UKOME) zam kararının 10 ‘hayır’ oyuna karşılık 11 ‘evet’ oyu ile alındığı belirlendi. Kararın alınmasında etkili olan oyu ise İBB Genel Sekreteri Yavuz Erkut atmıştı.
 
Asgari ücretin yüzde 15 oranında artırıldığı 2020 yılında, akaryakıt, elektrik, su, doğalgaz ve gıda zamları vatandaşların cebini yakmaya devam ederken, Ekrem İmamoğlu’na seçim dönemindeki vaatleri hatırlatıldı.
 
AÇLIK ve YOKSULLUK SINIRI NE KADAR?
 
Çalışanların geçim şartlarını belirleyen ve ‘resmi’ tüketici fiyatlarının üzerindeki zamlar ile vatandaşların belini büken kararlar 2020 yılının ilk ayına damga vurdu. Yeni yılın gelmesi ile birlikte gıdadan giyime, doğalgazdan elektrik ve suya hemen her şeye zam gelmesi tepki ile karşılanırken, sosyal medyanın da ocak ayı gündeminde en fazla ‘zam’ konuşuldu.
 
TÜRK-İŞ’in (Türkiye İşçi Sendikaları Konfederasyonu) her ay düzenli olarak yaptığı araştırmanın ocak ayı rakamları, durumun vahametini bir kez daha gözler önüne serdi.
 
Araştırmanın sonuçlarına göre, 4 kişilik bir ailenin dengeli, yeterli ve sağlıklı beslenebilmesi için (açlık sınırı); 2.219,45 TL
 
Gıda harcaması ile birlikte konut (kira, elektrik, su, yakıt), sağlık, eğitim ve ulaşım gibi ihtiyaçların karşılanması için (yoksulluk sınırı); 7.229,49 TL
 
Evli olmayan – çocuksuz bir çalışanın ‘yaşama maliyeti’ için; 2.697,82 TL
 
gerekirken, dört kişilik bir ailenin son bir yılda harcama tutarının 687 TL arttığının altı özellikle çizildi.
 
Bir diğer geçim araştırması ise Türkiye İktisadi Girişim ve İş Ahlakı Derneği (İGİAD) tarafından yapıldı. 2020 yılı baz alınarak yapılan araştırmanın sonucuna göre, dört kişilik bir ailenin insani şartlarda aylık geçimini sağlayabilmesi için geçim ücreti (İGÜ), 3 bin 192 lira olarak açıklandı.

ASGARİ ÜCRET ZAMMI ERİDİ
 
2020 yılında yapılan yüzde 15’lik zammın ardından net asgari ücretin 2.324,70 TL olduğu Türkiye’de, Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) enflasyon sepeti içerisindeki gıda harcamalarının ağırlığını düşürmesi, gelirinin büyük kısmını gıda harcamasında kullanan çalışan ve emeklinin önümüzdeki dönemde alacağı maaş zammı ve enflasyon farkının azalmasının da önünü açtı.
 
Milyonlarca kişinin alacağı zammı belirleyen TÜFE’nin, “Mutfak enflasyonu” denilen gıda harcamalarının sepet içerisindeki ağırlığına göre hesaplanıyor olması, yapılan son değişiklik ile birlikte TÜFE’nin de düşük çıkmasına neden olacak. TÜFE oranında zam yapılan işçi ve emekli maaşlarının önümüzdeki dönemlerde de düşük oranlar ile artırılması bekleniyor.

HER ŞEY ARTTI İSTANBUL’DA TÜKETİM HARCAMASI AZALDI
 
Yapılan zamların vatandaşların yaşamına etkisi Türkiye’nin en büyük metropolü olan ve ülke ekonomisinin lokomotif sektörlerinin yer aldığı İstanbul’da hissedildi. Marmara Bölgesi istatistiklerini etkileyen ve Türkiye genelinde yapılan tüketim harcamalarının dörtte birinin yapıldığı İstanbul’da, tüketim için harcanan miktar 24.4 TL olarak belirlendi.
 
Ekonomik zamları ve vatandaşların tepkilerini değerlendiren uzmanlar, yapılan zamları savunan her iki kanadın da benzer sözlerle ‘geçim sıkıntısı’nı görmezden geldiğini vurguluyor. Her şeyin yolunda olduğu ve ülke ekonomisinin kendi koşulları içerisinde değerlendirildiğinde ‘büyüme’ gösterdiğini yansıtan tabloların aksine, ekonomik dar boğazın ‘tavan’ yaptığı da vurgulanan detaylar arasında. Deprem, çığ, fırtına ve sel felaketlerinden sonra yapılan açıklamalar ve halkın yardımları ile yeniden ayağa kalkmaya çalışan afetzedelerin durumunu da ekonomik göstergelerin arasında değerlendiren uzmanlar, çizilmeye çalışılan ‘pembe’ tablodan da en az vatandaşlar kadar rahatsız.

ASGARİ ÜCRETLİ NASIL GEÇİNECEK?

Seçim öncesinde 'zam yapmama' güvencesi veren, uçuk vaatlerle adından söz ettiren İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı Ekrem İmamoğlu ve CHP iktidar talebini her fırsatta yenilerken hükümete en ağır eleştiriyi ekonomi alanında yapıyor. 25 yılın ardından ilk defa İBB Başkanlığını kazanan CHP, en temel ihtiyaç olan ekmeğe ve ulaşıma zam yapması tüm kesimlerden tepki çekmeye devam ediyor. 

* 4 kişilik aile için minimum göstergeler baz alınmıştır.

Özellikle İstanbul'da 2.324,70 TL alan asgari ücretlinin; kira-ulaşım-elektrik-doğalgaz faturalarını ödemsi imkansız hale getiren son zam ile birlikte, gıda-sağlık-eğitim gibi temel ihtiyaçların karşılanması mümkün görünmüyor.

AK Parti Grup Başkanvekili Muhammet Emin Akbaşoğlu'nun asgari ücret için "Asgari ücretli çalışan kişi 5 kişilik ailesine günde 3 öğün simit yedirse, ayda cebine 1120 lira para kalır, iyi değil mi?” sözlerini hatırlatan yeni düzenlemeye göre asgari ücretli bir çalışan her gün simit yese bile ay sonunu getiremiyor!