Trump’tan çelişkili açıklamalar

ABD Başkanı Donald Trump, Türkiye’nin Barış Pınarı Operasyonu başladığı günden beri çelişkili açıklamalarda bulunuyor. Son olarak operasyonu desteklemediklerini açıklayan Trump’a Başkan Erdoğan cevap verdi. Erdoğan, Trump’ın iç siyasetteki sıkıntılar nedeniyle böyle bir açıklama yaptığını ifade etti.

Trump’tan çelişkili açıklamalar

ABD Başkanı Donald Trump, Türkiye'nin PYD/PKK'ya yönelik operasyonuna dair kafa karıştıran açıklamalar yaptı. Yapılan ilk açıklamalar, ABD operasyona destek olmayacak ve bölgeden çekilecek, DAEŞ’in tutuklu üyelerinin de Türkiye’nin sorumluluğunda olduğunu ifade eden, alçak bir tonda idi. Sonrasında Senatör Lindsey Graham’ın sert açıklamaları ve ardından Trump’tan gelen Türkiye, Kürtlerle yüz yıllardır savaşıyor türünden açıklamalar silsilesi, Başkan Erdoğan’ın şu ana kadar haklı olduğunu ortaya koyuyor. Peki Trump gün gün sırayla hangi açıklamarda bulundu?

6 Ekim Pazar

Erdoğan ve Trump’ın telefon görüşmesinin ardından Türkiye tarafından yapılan açıklamada, PKK-YPG kaynaklı terör tehdidinin ortadan kaldırılması ve Suriyeli sığınmacıların ülkelerine dönüşünü sağlayacak koşulların oluşturulması için güvenli bölgenin şart olduğunu ifade ettiği ve bölgede bir daha DAEŞ kaynaklı sorun yaşanmaması için her türlü tedbiri alacağı ifade edildi.

Beyaz Saray’dan ise, "Türkiye yakında kuzey Suriye'ye uzun zamandır planladığı operasyon için harekete geçecek. ABD Silahlı Kuvvetler, bu operasyonu desteklemeyecek ya da dahil olmayacak, Amerikan güçleri bu bölgede daha fazla yer almayacak" açıklaması geldi. "Türkiye'nin son iki yılda ele geçirilen bölgedeki tüm IŞİD savaşçılarından sorumlu olacağı" da açıklamada ayrıca belirtildi.

Washington’dan gelen bu düşük tondaki açıklamalar ise ABD’de özellikle askeri bürokrasi ve medyada çok sert tepkiyle karşılaştı. Hatta bazı gazeteciler Erdoğan’ın ABD’yi telefonla idare ettiğini ifade edecek kadar eleştirinin dozunu yükselttiler. Mevcut çekilme durumu ise Ankara’da memnuniyet yaratırken ABD’nin müttefikleri ve AB ülkelerinden operasyona karşı tepkiler ve tehditler geldi.

7 Ekim Pazartesi

Pazartesi günü Trump Twitter’dan yaptığı açıklamada, ABD’nin yıllar önce Suriye’de 30 gün bulunması gerektiğini ve Suriye’de kaldıkça daha da fazla çatışmaya savaşa gömüldüklerini ifade etti. Ardından Pentagon’dan yapılan açıklama da çekilmenin başladığını duyurdu. Türk yetkililer de ABD askerinin çekilmesinin ardından operasyonun başlayacağını duyurdu.

Bu açıklamadan birkaç saat sonra, ABD'de henüz sabah saatleriyken, Trump birkaç tweet atarak ülkesinin Suriye'de IŞİD ile savaşmak için gerekenden daha uzun süre kaldığını duyurdu. IŞİD'in yüzde 100 sona erdiğini söyleyen Trump, bundan sonra orada tutuklu olan IŞİD savaşçılarıyla Avrupa, Türkiye, Rusya, İran ve Irak'ın ilgilenmesi gerekeceğini söyledi:"Kürtler bizimle birlikte savaştı ama onlara çok büyük paralar ve silahlar gönderildi. Türkiye'yle on yıllardır savaşıyorlar, 3 yıldır bu savaşı durduruyorum ama artık bu saçma sonsuz savaştan çekilme vaktimiz geldi."

Çekilme kararına tepki sadece Pentagon’dan ibaret kalmadı. Yerel ve ulusal basınla birlikte özellikle Senatör Lindsey Graham sert tepki gösterdi. Wall Street Journal, Washington Post ve New York Times gibi gazeteler başta olmak üzere ABD basını, kararın Trump'la Erdoğan'ın telefon görüşmesinde "danışılmadan ve hızlıca" alındığını, ABD Başkanı'nın Pentagon ve Dışişleri Bakanlığı'ndaki üst düzey yetkililerden gelen tavsiyelere uymadığını yazdı.

ABD gazetelerine konuşan yetkililer, "askerlerin bölgeden çekilmesine ve Kürt müttefiklerinin belirsiz bir kadere terk edilmesine dair derin kuşkularının olduğunu" söyledi.

ABD'de Beyaz Saray, ordu, dışişleri ve istihbarattan üst düzey yetkililerin bir hafta önce bir araya gelerek Türkiye'nin operasyonunu engelleme konusunda fikir birliğine vardığı bilgisi de ABD basınında yer aldı. İlerleyen saatlerde bu kuşkular yüksek sesle dile getirilmeye başladı. Lakin bu çabalar şu ana kadar bir sonuç vermiş gibi gözükmüyor. Daha çok psikolojik harekat ve Türkiye’nin Kürtleri ve sivilleri “katlettiğine” dair algı operasyonları üzerinden bir karşı atak yürütülüyor.

Günün ilerleyen saatlerinde ABD Başkanı Donald Trump’tan yeni bir açıklama geldi. Trump Twitter üzerinden yaptığı açıklamada "Çizilen çerçeveyi aştığını düşünürsem, Türkiye'nin ekonomisini yerle bir ederim. Daha önce bunu yaptım!" diyerek Türkiye'yi tehdit etti.

Ardından da bir Pentagon yetkilisi, ABD'nin kuzey doğu Suriye'nin hava sahasını kontrol ettiğini ve bunun "kısmen bir operasyonu engellemeye yarayacağını" basına sızdırdı. "Kuzey doğu Suriye'deki hava operasyonlarını koordine eden askeri mekanizmadan Türkiye çıkarıldı, artık ABD'den gelen istihbarat ve izleme bilgilerine Türkiye'nin erişimi yok" dedi.

8 Ekim Salı

Salı günü Washington’dan yapılan açıklamada, "Türkiye'nin önemli bir ticaret ortağı ve NATO müttefiki" olduğunu hatırlattı, ancak yine "uyarı" vermekten kaçınmadı. Kürtlere verilen desteğin de devam ettiğini vurguladı:

"Bazı insanlar Türkiye'nin ABD'nin büyük bir ticaret ortağı olduğunu unutuyor… Suriye'den ayrılma sürecinde olabiliriz ama hiçbir şekilde, özel bir halk olan ve müthiş savaşçılar olan Kürtleri terk etmedik. Aynı şekilde NATO ve ticaret ortağı olan Türkiye ile ilişkimiz çok iyi oldu. Türkiye'de büyük bir Kürt nüfus var ve Türkiye; Suriye'nin bu bölgesinde sadece 50 askerimiz varken ve onlar da çekilmişken, yapacağı herhangi bir gönüllü ya da gereksiz savaşın ekonomisini ve çok kırılgan para birimini harap edeceğini anlıyor. Kürtlere maddi destek ve silah yardımı yapıyoruz!" ifadeleri kullanıldı.

Trump, son olarak Çarşamba günü kararını yeniden bir tweet'le savundu ve DAEŞ savaşçılarının sorumluluğunu Türkiye'nin üstleneceğinin bir kez daha altını çizdi: "Çeşitli gruplar arasındaki savaş yüz yıllardır sürüyor. ABD, hiçbir zaman Orta Doğu'da olmamalıydı. 50 askerimizi çıkardık. Türkiye, Avrupa'nın geri almayı reddettiği ve ele geçirilen IŞİD savaşçılarını üstlenmek zorunda. Bu bitmeyen salakça savaşlar, bizim için bitiyor!”ifadelerini kullandı.

9 Ekim Çarşamba

Son olarak Trump PYD/PKK’ya yönelik başlatılan Barış Pınarı Harekatı ile ilgili açıklamalarda bulundu. Trump açıklamasında, “Bu sabah NATO üyesi Türkiye, Suriye'yi işgal etti. ABD bu saldırıya onay vermemektedir. Türkiye'ye de bu operasyonun kötü bir fikir olduğunu net bir şekilde iletmiştir. Bölgede ABD askeri bulunmamaktadır. “Türkiye sivillerin, Hristiyanlar dahil dini azınlıkların korunacağı ve insani bir krizin yaşanmayacağı konusunda taahhüt verdi. Bu taahhüdü yerine getirmelerini bekliyoruz. Buna ek olarak, bütün tutsak IŞİD savaşçılarının cezaevinde kalmaya devam etmelerinin ve IŞİD'in hiçbir şekilde yeniden toparlanmamasının sağlanmasından artık Türkiye sorumludur. Türkiye'nin bütün taahhütlerine uymasını bekliyor ve durumu yakından izlemeye devam ediyoruz” ifadelerini kullandı.