Trump’a iç siyasette baskı

Amerika Birleşik Devletleri 2020 Başkanlık Seçimleri yaklaşırken ABD Başkan'ı Donald Trump hakkında başlatılan azil süreci ciddi şekilde ilerliyor. Demokratlar azil sürecine odaklanırken Beyaz Saray kendine emin bir şekilde son sürat Başkanlık Seçimlerine hazırlanıyor. Trump'un oy oranları ne durumda? Azil süreci nasıl ilerliyor?

Trump’a iç siyasette baskı

Amerika Birleşik Devletleri (ABD) tarihinde dördüncü kez görevdeki bir başkan azil süreci ile Beyaz Saray’dan uzaklaştırılma tehlikesi ile karşı karşıya kalıyor. 1868 yılında Demokrat Andrew Johnson, 1974 yılında Cumhuriyetçi “Büyük Eski Parti -GOP-“Richard Nixon ve 1998 yılında Demokrat Bill Clinton azil soruşturması ile karşı karşıya kalmıştı fakat üç devlet başkan da görevden azil edilememişti. Son olarak Cumhuriyetçi ABD Başkan’ı Donald Trump azil soruşturması ile karşı karşıya kaldı.

Trump’a yönelik başlatılan azil soruşturmasının merkezinde, Trump ve Ukrayna Devlet Başkanı Vladimir Zelensky arasında 25 Temmuz’da yapılan bir telefon görüşmesi var. ABD başkanına yöneltilen suçlama ise 400 milyon dolar değerindeki askeri yardımı baskı aracı olarak kullanmak ve Ukrayna'nın yeni seçilen devlet başkanının, Trump’un 2020 Başkanlık seçimlerindeki muhtemel rakibi Demokrat Joe Biden hakkında soruşturma başlatmasını sağlamaya çalışmak.

“Donald Trump’un rakibi Joe Biden ve ailesini soruşturması için Ukrayna Devlet Başkan’ı Vladimir Zelenskiy'e baskı yaptığına dair iddialar ilk olarak Eylül ayında medyaya yansımış ve 24 Eylül tarihinde de Temsilciler Meclisi’nin Demokrat Başkanı Nancy Pelosi’nin talebiyle azil soruşturmasının başlatılmasına neden olmuştu. Demokratların hamlesinin ardından 25 Eylül’de  Beyaz Saray Trump-Zelenskiy görüşmesinin dökümünü yayımlayarak iddiaların asılsız olduğunu belirtmişti. Fakat Beyaz Saray’ın tüm hamlelerine rağmen Temsilciler Meclisi, 31 Ekim'de yapılan oylama ile azil soruşturmasının usullerini oylayarak, kamuya açık oturumların yapılmasını kararlaştırmıştı. Temsilciler Meclisi İstihbarat Komitesi'ndeki kamuya açık oturumlar 13-21 Kasım'da yapılmıştı.”

ABD Temsilciler Meclisi, 31 Ekim’de gerçekleştirilen oylama ile azil soruşturmasının kamuoyuna açık yapılmasını kararlaştırmış ve Temsilciler Meclisi İstihbarat Komitesi'ndeki kamuya açık oturumlar 13-21 Kasım'da yapılmıştı. Kamuoyuna açık gerçekleştirilen oturumların ardından Temsilciler Meclisi İstihbarat Komitesi yetkilileri, Başkan Donald Trump'a yönelik azil soruşturması oturumlarına ilişkin raporun nihai halinin, 2 Aralık Pazartesi günü 24 saatliğine komite üyelerine dağıtılacağını bildirdi.

3 Aralık Salı günü bir araya gelecek olan komite üyelerinin, raporu 4 Aralık Çarşamba günü azil soruşturmasına ilişkin ilk oturumu düzenleyecek olan Adalet Komitesi’ne göndermesi bekleniyor. Ayrıca çoğunluğu demokratlardan oluşan Temsilciler Meclisi İstihbarat Komitesi’nin çarşamba günü raporu yayınlayacağı düşünülüyor.

Temsilciler Meclisi İstihbarat Komitesi'nde 13-21 Kasım tarihlerinde gerçekleştirilen kamuya açık oturumların ardından yeni oturumlar 4 Aralık’tan itibaren Temsilciler Meclisi Adalet Komitesi’nde devam edecek. ABD yasaları gereği, ilgili komitelerin hazırlayacağı soruşturma raporu sonucunda azil başvurusu Adalet Komitesi'nde kabul edilirse, Temsilciler Meclisi Genel Kurulu'nda oylamaya sunulacak. Dava taslağı, Temsilciler Meclisi üyelerinin salt çoğunluğunun kabul oyunu alması durumunda bu sefer Cumhuriyetçilerin çoğunlukta olduğu Senato'ya gidecek ve Başkan'ın yargı süreci başlayacak.

ABD Başkan’ı Donald Trump’un azline yönelik yargı sürecinin başlaması için soruşturma raporunun öncelikle çoğunluğunu Demokratların oluşturduğu Temsilciler Meclisi’nden geçmesi gerekmektedir. Soruşturma raporu, Temsilciler Meclisi’nden geçtikten sonra çoğunluğunu Cumhuriyetçilerin oluşturduğu Senato’da oylanacaktır.

Soruşturma raporunun çoğunluğu Demokratlardan oluşan Temsilciler Meclisinden geçmesine kesin gözüyle bakılıyor. Temsilciler Meclisi’nden sonra çoğunluğunu Cumhuriyetçilerin oluşturacağı Senato’ya gelecek olan raporun geçmesi mümkün değil. Nitekim 1968'de Andrew Johnson ve 1998'de Bill Clinton’a yönelik başlatılan azil soruşturması Senato’dan geçememiş ve başkanlar aklanmıştı.

Senato’dan geçemeyeceği için Demokratlar açısından sonuçsuz kalacağı düşünülen azil soruşturması Trump’un lehine işliyor. ABD’de yapılan bir anket, devam eden azil soruşturmasının Trump’a puan kazandırdığını gözler önüne serdi. Küresel araştırma şirketi Gallup'ın, bin 15 yetişkin Amerikalı üzerinde yaptığı anket sonucunda, Trump’un onay oranının yüzde 2 arttığı ortaya çıktı.

Gallup’ın Ekim ayında yaptığı ankette ise Trump’un onay oranının yüzde 41 olduğuna dikkati çekilen anket raporunda, bu rakamın 1-14 Kasım'da yüzde 43'e çıktığı vurgulandı. Ayrıca, ankete katılanlardan yüzde 48'i Trump’un azlini desteklediğini vurgularken, yüzde 50'si Başkanın azline karşı çıktığı yönünde fikir bildirdi.

AZİL SÜRECİ NASIL İŞLİYOR?

Amerika Birleşik Devletleri Anayasası ve 1787’deki Philadelphia Anlaşması, başkanın yargılanması ve suçlu bulunduğu taktirde görevden alınmasına izin veriyor. Yasaya göre başkan veya herhangi bir sivil, vatan ihanet, rüşvet ve tanımı olmayan ağır suçlardan birini işlemesi durumunda yargılanabiliyor.

Sürecin başlaması Temsilciler Meclisi’nin Adalet Komitesine başvuru yapmasıyla başlıyor. Adalet komitesi tarafından başvuru kabul edilirse Temsilciler Meclisi’nde oylamaya gidiliyor. Çoğunluğun oyunun alınması durumunda taslak Senato'ya gidiyor ve azil süreci başlıyor. Bu süreçte iddianame hazırlanıyor, kanıtlar sunuluyor ve tanıklar teker teker dinleniyor. Suçlanan başkan da bu süreçte savunmasını yaparak aklanmaya çalışıyor. Ardından Senato'da oylama yapılıyor ve karar veriliyor.

SONUÇ

Azil soruşturması Temsilciler Meclisi’nden geçerse Senato’da takılacağı aşikar. Nitekim 100 sandalyelik Senato’da 45 sandalyeye sahip olan Demokratların azili onaylatması zor. Eğer ki azil soruşturması Senato’dan geçerse Donald Trump koltuğunu Başkan Yardımcısı Mike Pence’e devredecek ve yargı sürecine başlanacaktır. Azil soruşturmasının Senato’dan geçmemesi durumunda ise Başkan otomatik olarak aklanacak ve görevine devam edecek.

Diğer taraftan azil süreci her nasıl işlerse işlesin Donal Trump bugün itibariyle Amerikalıların yüzde 50’sinin onayını almış durumda. Nitekim Gallup’ın yapmış olduğu ankette bunu net bir şekilde gösteriyor. Ayrıca tamamen azile odaklanmış olan Demokratlar, 2020 ABD Başkanlık Seçimleri’nin kampanya çalışmalarını hafife almış durumda. Diğer taraftan Beyaz Saray’ın azil sürecinden ziyade 2020 seçimlerine odaklamış olması ve Amerikalıların Beyaz Saraya olan güveninin artması Trump’un başkanlık seçimlerindeki şansını artırıyor.