Trump, azil süreci ile düşürülebilir mi?

Demokratlar geçtiğimiz günlerde Başkan Donald Trump'ın görevinden azledilmesi için resmi girişimde buluklarını açıkladı. Peki Trump, azil süreci ile düşürülebilir mi? Azil süreci ne anlama geliyor, bu süreç nasıl işliyor?

Trump, azil süreci ile düşürülebilir mi?

Geçtiğimiz günlerde Amerika Birleşik Devletleri (ABD) Başkanı Donald Trump'ın Ukrayna Cumhurbaşkanı Vladimir Zelenskiy ile Temmuz ayında yaptığı görüşmenin detayları ortaya çıktı. Söz konusu gelişmenin üzerine Trump'ın azledilmesi için Demokratlar tarafından yasal süreç başlatıldı. Azlin gerekçesi olarak ise, Trump'ın Ukrayna hükümetinden siyasi yardım talep ettiği ve ABD’nin geleceğini tehdit ettiği iddiaları gösteriliyor. Demokratlar azil sürecinde başarılı olduğu takdirde süreç başkanın azledilmesiyle sonuçlanacak ama Kongre'deki partilerin dengelerine bakıldığında bu oldukça güç görünüyor.

Öte yandan söz konusu süreç o kadar karmaşık ve zor ki, şimdiye kadar hiçbir Amerikan başkanı bu yolla iktidardan düşürülebilmiş değil. Demokratların Kongre'deki en kıdemli üyesi Temsilciler Meclisi Başkanı Nancy Pelosi Trump ile ilgili azil süreci başlatma çağrılarına şimdiye kadar direnmişti. Böyle bir adımın yaklaşan 2020 seçimlerinde ılımlı Demokratlara puan kaybettireceğinden ve Temsilciler Meclisi'ndeki Demokrat çoğunluğunu yitirmelerine yol açabileceğinden endişe ediyordu. Madem bu kadar riskli ve madem başarılı olması ihtimali bu kadar düşük, o zaman Demokratlar bu işe neden girişmiş olabilir?

Azil zorlu bir süreç

Azil sürecinin bir başkanın azliyle sonuçlanması için Kongre'nin iki kanadından da onay alması gerekiyor. Temsilciler Meclisi'nden geçmesi için basit çoğunluk yeterli. Demokratlar Kongre'nin bu kanadında çoğunlukta oldukları için iddia edilen ağır suç ve uygunsuz davranışları kanıtlayabilirlerse Cumhuriyetçi başkan hakkında Temsilciler Meclisi'nden azil kararı çıkacağına kesin gözüyle bakılabilir. Söz konusu süreci azil önerisinin Senato'dan geçmesi izliyor fakat Senato'da basit çoğunluk yeterli değil. Bu da demek oluyor ki üyelerin üçte ikisinin desteğini alması gerekiyor.

Bu bağlamda bir değerlendirme yapmak gerekirse başkan Trump'ın Cumhuriyetçilerin çoğunlukta olduğu Senato'da üçte iki çoğunlukla azledilmesi pek mümkün görünmüyor. 100 üyeli Senato'da üçte iki çoğunluk 67 senatörün onayı ile sağlanabiliyor. Şu anda Senato'da 53 Cumhuriyetçi ve 47 Demokrat olduğu göz önüne alındığında bunun ne kadar zor olduğu açıkça görülüyor. Öte yandan 1968'de Andrew Johnson 1998'de Bill Clinton için azil sürecine iki kez başvurulmuştu ancak isimlerin her ikisi de Senato'da aklanmıştı.

Demokratların asıl amacı ne?

Donald Trump hakkındaki kuşkular, 2016 seçimlerinde Amerika Birleşik Devletleri’nin başkanı seçildiği günden bu yana devam ediyor. Azil süreci başlatma ihtimali Trump'ın başkanlığının ilk günlerinden bu yana gündemde. Politikacılar azil süreci ile hiçbir ABD başkanının düşürülememesine rağmen demokratların azil sürecini başlatmasının en önemli sebebi olarak, hukukun üstünlüğünün başkan dahil hiç kimsenin hukukun üzerinde olamayacağı fikrinin savunulması olarak açıklıyor. Demokratlar’da, söz konusu duruma tepki gösterilmediği taktirde bu başkanın ya da gelecekteki başkanların anayasayı ihlal etme konusunda kendilerini serbest hissetmelerinin yolununun açılabileceğini belirtiyor.

Trump istifa eder mi?

Demokrat Partililer, ABD’lilerin tepkisinin bir süre sonra Trump’ı istifaya zorlayabileceğini düşünüyor. Azil sürecinin Kongreden onay alması mümkün olmayabilir ama sürecin Amerikan kamuoyu üzerinde bir etkisi olacağı muhakkak. YouGov araştırma şirketi, Amerikalıların yüzde 55'inin, Başkan Trump'ın 2020 seçimlerinde Demokratların önde gelen aday adaylarından Joe Biden'ın soruşturulmasını zorlamak için Ukrayna'ya askeri yardımı askıya aldığı doğrulanırsa, azil sürecini desteklediğini bildirdi. İddialara yenilerinin eklenmesi ve tepkilerin çığ gibi büyümesiyle başkanın görevi bırakmak zorunda kalması ihtimali olduğu söyleniyor. Öte yandan Trump’ın istifa etmeye hiç niyeti yok gibi görünüyor aksine Twitter üzerinden atmış olduğu tweetler ile demokratlara adeta savaş ilan ediyor.