Trump'ın eyalet seçimlerine etkisi ne oldu?

ABD’deki eyalet seçimlerinde Cumhuriyetçi adayların yükselişi dikkat çekti. Trump karşıtı söylemler üzerinden kampanya yürüten Demokratların yanı sıra Trump’ı seçimin dışında bırakan Cumhuriyetçilerin galip gelmesi, eski ABD Başkanı’nın etkisini gündeme getirdi.

ABD’de geçen hafta yapılan yerel seçimlerde Virginia eyaletinin kazananı Cumhuriyetçi aday Glen Youngkin oldu. 2020 seçimlerinde Demokrat ABD Başkanı Joe Biden’ın 10 puan farkla kazandığı Virginia’yı Cumhuriyetçilerin kazanması, seçmenler üzerindeki Biden ve Trump tartışmalarının da akıbetini gösterdi.

Son zamanlardaki anketler, Biden’ın politikalarının halk tarafından onaylanma oranının düştüğünü ortaya koymuştu. Yerelde de Biden’ın popülaritesinin düştüğü, haritada mavi yerine kırmızı rengin artmasıyla bir kez daha görüldü.

New Jersey, Maryland ve Hampshire gibi Biden’ın farkla kazandığı eyaletlerde bile Demokrat oyları düştü. Cumhuriyetçiler ise 2020’deki başkanlık seçimlerine kıyasla çok daha iyi performans sergiledi.

Peki, Cumhuriyetçilerin bu başarısının Donald Trump ile bir ilgisi var mı?

SEÇMENLER DEMOKRATLARI ŞAŞIRTTI

Virginia özelinde bakıldığında, Youngkin, Cumhuriyetçileri destekleyen banliyö seçmenlerini geri kazandı ve Trump’tan daha iyi bir sonuç aldı. Trump ise Youngkin’i destekleyen açıklamalar yapsa da büyük ölçüde seçimin dışında kaldı.

Diğer yandan, Demokrat aday Terry McAuliffe, kampanyasını Trump karşıtlığı üzerinden yürüttü. Ancak sonuçlara göre, McAuliffe’in bu söylemleri seçmenlerde karşılık bulmadı.

Youngkin, Trump’ı ne eleştirdi ne de destekledi. Böylece bölgedeki Trump destekçilerini de karşıtlarını da kendine çekmeyi başardı. Ayrıca eski Başkan’ın hedefi olmaktan da kaçınmış oldu.

Analistler, diğer bölgelerde de benzer şekilde gelen başarının Trump ile değil Biden’ın düşen popülaritesi ile ilişkili olduğunu söyledi. Trump etrafında şekillenen söylemlerden sıkılan kararsız seçmenler, Cumhuriyetçilerin akıllıca hamlelerine karşılık verdi.

Trump’ın 2020’de kaybetmesinin en büyük nedenlerinden biri olarak kendi kendini soktuğu durum gösterildi. Covid-19 öncesi iyi giden ekonomiye rağmen yüzde 50 oy oranını yakalayamayan eski Başkan, sosyal medya yorumları ve aşırı davranışlarıyla halkın sempatisini kaybetti. Ayrıca Cumhuriyetçilerin oylarının azalmasına da neden oldu.

Bugünkü durumda ise Trump ülkenin bazı bölgelerinde Cumhuriyetçiler için avantaj olabilirken, bazı bölgelerde ise büyük bir engel haline gelebilir. Bu durumu belirleyecek etkenler Cumhuriyetçilerin kampanyaları ve Trump’ın özverili davranıp kendini adayların yararına göre konumlandırması olur.

TRUMP 2024'TE ADAY OLACAK MI?

Cumhuriyetçilerin seçimlerde çoğunluğu kazanmak için izlediği yol, diğerini kaybetmeden her bir seçmeni korumak ve kitleyi büyütmek.

Trump etrafında kutuplaşan iki seçmen kategorisi olsa da diğer seçmenlerin de göz önüne alınması gerekiyor. Zira, Virginia’da olduğu gibi 2024 seçimlerinde de sonucu belirleyen onlar olabilir.

Biden’ın ikinci bir dönem için aday olması pek olası görünmüyor. Başkan Yardımcısı Kamala Harris’in adı sık sık geçse de başkanlık için yeterince popüler ve yeterli olmadığı yönünde görüşler hakim. Diğer yandan, dış politikadaki başarısızlıklar ve Covid-19 sonrası ekonominin durumu Trump dönemiyle kıyaslanırsa Demokratların eli zayıflıyor.

Yerel seçimlerdeki başarı, Trump’ın 2024 seçimlerinde aday olması halinde ona avantaj sağlayabilir. Ancak bazı analistler, eyalet seçimlerinin daha çok sosyal meseleler, destek veya sosyal güvenlik gibi konular çerçevesinde şekillendiğini ve başkanlık seçiminin farklı dinamikleri olduğu görüşünde. Dolayısıyla yerel seçimlerin Trump ile bir ilgisi olmadığı ve 2024’te aday olması halinde herhangi bir avantaj yaratmayacağı da düşünülüyor.

Trump’ı eleştiren Cumhuriyetçi isimlerden Maryland Valisi Larry Hogan, yerel seçim sonuçlarını değerlendirirken, “Seçmenler, eski başkanın lehinde veya aleyhinde ne söylemek istediğinizden ziyade onlar için ne yapacağınız hakkında daha fazla şey duymak istiyorlar” yorumunu yaptı.

Seçim sonuçları hem Cumhuriyetçiler hem de Demokratlar açısından Trump karşıtı veya yanlısı söylemlerin geride bırakılması gerektiğini gösterdi. ABD’li seçmenler artık büyük ölçüde kendi ihtiyaçlarının konuşulmasını istediğini ifade etmiş oldu.

SORUŞTURMALAR TRUMP VE MÜTTEFİKLERİNİ ZORLUYOR

Trump’ın 2024’teki seçimlerde aday olup olmayacağı tartışılırken, hakkında süren davalar eski Başkan’ı zor duruma düşürüyor.

Başkanlık seçimlerinin ardından 6 Ocak’ta Capitol Hill’e gerçekleştirilen saldırılarla ilgili soruşturma sürerken, olaydan sorumlu tutulan Trump ile ilişkili altı kişi daha mahkemeye çağrıldı. Trump’ın 2020 yeniden seçim kampanyasının yöneticisi William Stepien, kampanyanın kıdemli danışmanı Jason Miller, kampanyanın ulusal yönetici asistanı Angela McCallum, Trump’ın avukatı John Eastman, kısa süreliğine Trump’ın ulusal güvenlik danışmanı olan Michael Flynn ve New York polis komiseri Bernard Kerik mahkemeye çağrılan isimler olarak aktarıldı.

Emekli Cumhuriyetçi Anthony Gonzalez, Capitol’e yapılan saldırının ardından Trump’ın görevden alınması için oy kullanan 10 Cumhuriyetçiden biriydi. Daha sonra kendisine ve ailesine yönelik saldırılar ve tehditler karşısında Ohio’daki görev süresini tamamlayarak emekli oldu. CNN’e konuşan Gonzalez, Trump’ın 2024’te aday olması ve kazanamaması halinde seçimleri çalmaya çalışacağına dair uyarıda bulundu.

Gonzalez, “Ya meşru şekilde kazanır -ki bunu yapabilir- ya da tekrar kaybederse, çalmaya çalışır” ifadelerini kullandı. Ayrıca Trump aday olursa onu durdurmak için elinden geleni yapacağını da sözlerine ekledi.

6 Ocak'ı araştıran Temsilciler Meclisi seçim komitesinde görev yapan iki Cumhuriyetçiden biri olan Liz Cheney de "Partimdeki pek çok kişinin sessiz kalmaya istekli olması, suç ortağı olması, daha çok tehlike yaratıyor" şeklinde parti içindeki Trump destekçilerini işaret etti.

Trump’ın 2024 seçimlerine aday olmak için hazırlandığı düşünülse de parti içindeki desteği konusunda şüpheler var. Diğer yandan, Capitol Hill saldırılarıyla olan ilişkisinin sorgulanması ve Trump’a yakın olan tüm isimlerin bu soruşturma kapsamında yargılanması da adaylığını tehlikeye atıyor.

Trump ise sosyal medya hesaplarının açılması talebinden düzenlediği mitinglere kadar adaylık hazırlığı için her hamleyi yapıyor. 2024’te aday olamasa bile Trump’ın seçimler üzerinde etkili olacağı kesin.