Etiyopya'da iç savaş şiddetleniyor

ABD'nin Afganistan'dan çekilme süreci uzmanlar tarafından 'fiyasko' olarak nitelendirirken gözler şimdi de Tigray'da yaşanan iç savaşa çevrildi. Etiyopya'da şiddetlenen çatışmalar ABD'yi nasıl etkileyecek?

Tigray bölgesinde milyonlarca insan Tigrayan savunma güçleri ile Etiyopya hükümeti arasındaki iç savaşın ortasında kaldı.

Özellikle kadınların ve çocukların en ağır baskıyı gördüğü ülkede savaşın izleri her geçen gn derinleşiyor. Kıtlık ile de mücadele eden milyonlarca kişi evlerinden zorla ayrıldı. 

Birleşmiş Milletler, üst düzey ABD yetkilileri ve Uluslararası Af Örgütü ve İnsan Hakları İzleme Örgütü gibi izleme gruplarına göre, her iki taraf da çatışma boyunca sistematik tecavüz ve açlığın savaş silahı olarak kullanıldığı zulümlerle suçlanıyor. 

Sivil toplum kuruluşları ülkede, yollar, köprüler, hastaneler ve çiftlikler tahrip edildiğini ve yardımların halka ulaştırılmasının imkansiz hale getirildiğini raporluyor. 

110 milyondan fazla nüfusu ile Afrika'nın en büyük ülkelerinden olan Etiyopya'da öldürülen onlarca kişinin cesetleri komşu ülke Sudan'da bir nehrin kıyısına vurdu.

ABD, Tigray'da yaşananların ardından Eritre Genelkurmay Başkanı'nı kara listeye almıştı. Dışişleri Bakanı Antony Blinken yaptığı açıklamada, ABD'nin "etnik temizlik eylemleri" gördüğünü vurgulamıştı.

Mayıs ayında, Dışişleri Bakanlığı , ordusu Tigrayan güçleriyle savaşmak için sınırı geçen Etiyopya ve komşu Eritre'den yetkililere vize yasakları getirdiğini söyledi . Vizeler kanunen gizli olduğu için, kimin etkilendiğini söylemedi. Ancak ABD Hazinesi pazartesi günü Eritre Savunma Kuvvetleri Genelkurmay Başkanı General Filipos Woldeyohannes'i katliam, yağma, tecavüz, işkence ve sivillerin yargısız infazı ile suçluyor.

Daha geçen hafta Biden yönetimi, Etiyopya hükümetine konvoylar da dahil olmak üzere insani yardımları engellemek için çağrıda bulunarak, yardım çalışanlarının bu hafta yiyeceklerinin biteceğini söyledi.

Ülkede yaşananlara ve Afrika'da güçlenen terör örgütlerine karşın ABD'nin temkinli yaklaşımı eleştirilerin de odağında. Afganistan'da yeniden güç kazanan IŞİD'in bombalı saldırılarda ABD askerlerini hedef alması, Biden yönetiminin de ülke içerisinde eleştirilmesine neden oldu. 

Biden yönetimi ayrıca bölgenin diplomatik bir çözüm için baskı yapması için özel bir elçiyi görevlendirdi ve kritik bir ABD ortağı olan Etiyopya hükümetine sınırlı yaptırımlar uygulayarak uyarı ateşi açtı.

Mayıs ayında Başkan Joe Biden, ateşkes, çatışmayı durdurmak için müzakereler ve yaygın cinsel şiddet de dahil olmak üzere insan hakları ihlallerine son verilmesi çağrısında bulunmasına rağmen somut bir adım atmaması, önümüzdeki günlerde Beyaz Saray'ı hayli zorlayacak. 

Etiyopya başbakanı Abiy Ahmed, 2018'de iktidara geldiğinde popüler bir reformcu olarak görülüyordu. Üstelik komşu Eritre ile on yıllardır süren savaşı sona erdirdiği için Nobel Barış Ödülü bile kazandı. Seçilmesinin ardından önce Etiyopya siyasetine egemen olan Tigray Halk Kurtuluş Cephesi'ni (TPLF) yerinden etti ve federal hükümeti ile bölgesel liderleri arasındaki gerilimler geçen kasım ayında çatışmaya dönüştü.