Süveyş Kanalı’ndaki kaza kime yaradı?

Süveyş Kanalı’nda bir geminin karaya oturmasının soncunda küresel deniz ticareti durma noktasına geldi. Dünya deniz ticaretinin yüzde 13’ünün gerçekleştirildiği güzergâh olan Süveyş Kanalı’nın tıkanmasının ardından alternatif rotalar değerlendirilmeye başlandı. Peki, kaza bir plan çerçevesinde mi yaşandı? Süveyş Kanalı’nın tıkanması kimlere yaradı?

Tayvan merkezli bir şirket olan EverGreen’e ait ‘Ever Given’ gemisinin Süveyş Kanalı’nda karaya oturması, uluslararası kamuoyunun bölgeye odaklanmasına neden oldu. Zira Süveyş Kanalı’nın tıkanması, uluslararası ticaretin durması anlamına geliyor. Dünya deniz ticaretinin yüzde 13’ünün Süveyş Kanalı üzerinden yapılması, bu güzergâhın küresel ticaret için önemini gözler önüne seriyor. Peki, EverGiven gemisinin karaya oturması bir kaza mı yoksa plan mı?

SÜVEYŞ KANALI’NA ALTERNATİF YOLLAR

Dünyanın en önemli su yollarından biri olan Süveyş Kanalı’nın kaza sonucu tıkanması, beraberinde alternatif rotaları gündeme getirdi. Bu noktada İsrail’in ‘alternatif hat’ planı yeniden tartışılmaya başlandı. İsrail, 1969 yılından bu yana Süveyş Kanalı’na alternatif bir rotanın çalışmalarını yapıyor. İsrail Devlet Başkanı Benjamin Netanyahu, 2012 yılında Kızıldeniz’deki Elat ile Akdeniz’deki Tel Aviv arasında Süveyş Kanalı’na rakip olacak 350 km’lik bir kara ve demiryolu ağı inşa edileceğini duyurmuştu. Netanyahu, “Bu proje önümüzdeki 50 yıl boyunca İsrail’i tepeden tırnağa değiştirecek” ifadelerini kullanmış ve Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) ile Süveyş’i by-pass edecek proje için anlaşmaya vardıklarını aktarmıştı.

İsrail’in ‘alternatif hat’ projesinin sürdürülebilirliği sorgulanırken, Çin’in 2013 yılında duyurduğu ‘Bir Kuşak Bir Yol’ projesi gündeme geldi. 65 ülkeyi ve 3 milyar nüfusu kapsayan proje doğrultusunda, küresel ticaretin kesintisiz bir şekilde devam etmesi ön görülüyor. Proje kapsamında dünya ticaretini yeniden şekillendirmeyi amaçlayan Pekin, bu doğrultuda milyarlarca dolarlık yatırım gerçekleştirdi. Süveyş Kanalı’nı by-pass edecek ve Asya ile Avrupa’yı birbirine bağlayacak olan ‘Bir Kuşak Bir Yol’ projesi, EverGreen şirketine ait geminin neden olduğu kazanın ardından tekrar gündemdeki yerini aldı.

KÜRESELCİLER İLE ABD’NİN MÜCADELE ALANI; ÇİN

2000 yılında küresel sermaye Çin’i desteklemeye başladı. Zaman içerisinde dünyanın üretim üssü olan Çin’in ekonomisi büyüdü ve küresel nüfuzu arttı. Çin’in yükselişinden rahatsız olan ABD'de ulusalcı ideolojiye sahip siyasiler Çin’e, dolayısıyla da ‘küreselcilere’ savaş açtı.  

Çin’in küresel siyasette etki alanını genişletmesinden, dünyanın en büyük ikinci ekonomisi ve üretim merkezi olmasından rahatsız olan ABD, Başkan Obama döneminde stratejisini değiştirerek, dış politikada Asya-Pasifik merkezli düşünmeye başladı. ABD, Çin’i sınırlandırmanın yollarını ararken, Pekin, küresel nüfuzunu artıracak ve kesintisiz ticareti sağlayacak ‘Bir Kuşak Bir Yol’ projesini açıkladı. ABD’nin karşı olmasına rağmen tüm yaşananlar Çin’in projeyi tamamlayacak güçte olduğunu ve küresel çapta (Küreselciler) destek aldığını gösterdi.

EVERGREEN VE DASSAULT AİLESİ

Son dönemde dünyanın farklı noktalarında yaşananların arka planına bakıldığında ABD ve Küreselciler arasındaki mücadeleye rastlamak mümkün. Nitekim, Süveyş Kanalı’nda yaşanan kaza buna örnek gösterilebilir. Zira, EverGreen şirketinin uluslararası bağlantıları ve partnerleri Küreselcilere işaret ediyor. Süveyş Kanalı’ndaki kaza başta olmak üzere basında yer almasına rağmen yeterince ilgi görmeyen olaylar zinciri mücadelenin ispatı niteliği taşıyor. Süveyş Kanalı’nda yaşanan kaza, ABD ve Küreselciler arasındaki mücadelenin bir sonucu mu?

Tayvan merkezli EverGreen şirketinin havacılık alanındaki partneri, Rothschildler tarafından desteklenen Fransız Dassault Aviation. EverGreen’e ait geminin yol açtığı kazadan önce 8 Mart’ta Fransız milyarder Olivier Dassault helikopter kazasında hayatını kaybetti. Olivier Dassault’ın hayatını kaybetmesinin ardından haberlerde, yaşananların kaza olmadığı aksine cinayet olduğu iddiaları yer aldı. Fakat olayın üzerine kısa sürede bir sis perdesi çekildi.

Ürettiği savaş uçağı teknolojisi ile Avrupa’nın ABD’ye olan bağımlılığına son veren Dassault şirketi, dijital bilgileri depolamak için ABD’li şirketlere rakip bir bulut sistemi kurdu. OVHcloud adıyla kurulan ve Avrupa’nın en büyük hizmet sağlayıcısı olan şirket halka açılacakken, şirketin sahibi Olivier Dassault helikopter kazasında hayatını kaybetti. Helikopter kazasından 48 saat sonra ise OVHcloud’un Strasbourg’daki merkezinde yangın çıktı. Halka açılma planlarının ardından Olivier Dassault’ın hayatını kaybetmesi ve akabinde yaşanan yangın cinayet iddialarını güçlendirdi.

ABD’nin Avrupa üzerindeki egemenliğini sonlandırmaya çalışan Dassault şirketinin sahibi Olivier Dassault’ın ölümünün ardından şirketin havacılık alanında partneri olan EverGreen şirketinin gemisi Süveyş Kanalı’nda karaya oturdu. Karşılıklı restleşme gibi duran iki olayda da küresel güç mücadelesi sessizce sürdü. ABD'ye karşı Çin'i destekleyen küresel sistemin savunucuları, Avrupa'da ulusalcıların hedefi oldu. Akabinde ise ABD için önemli ve 'Bir Kuşak Bir Yol' projesinin karşısında olan Süveyş Kanalı'nın bir hafta süre ile kapalı kalması, uluslarası birçok şirketi de olaylar zincirine dahil etti. 

Gemi krizi ile birlikte Süveyş Kanalı dünya kamuoyunun gündeminde geniş yer bulurken iki güç arasındaki mücadele göz ardı edilmeye devam ediyor.