Çin, Uygur Türkleri'ni tedavi edecek mi?

Çin'in sürekli olarak baskı altında tuttuğu Sincan Uygur Özerk Bölgesi'nde yeni tip koronavirüs tespit edilmesi soru işaretlerini de beraberinde getirdi. Uygur Türkleri'ne yönelik politikaları ile sık sık gündeme gelen Çin, şimdi ne yapacak?

Çin'in kuzeybatısındaki Sincan Uygur Özerk Bölgesi, Çin’in resmi olarak tanıdığı 55 etnik azınlıktan birini oluşturuyor.

Uygur Türkleri’nin yaşadığı bölge, sistematik olarak Çin’in asimilasyon politikası uyguladığı iddiaları ile gündeme gelirken; Birleşmiş Milletler Irk Ayrımcılığının Ortadan Kaldırılması Komitesi'nin hazırladığı son raporda yaklaşık 1 milyon kişinin "yeniden eğitim" gözaltı merkezlerinde tutulduğu belirtildi.

Pekin, mevcut kampların insanlara yeni beceriler kazandırmanın yanı sıra İslamcı ayrılıkçıların neden olduğu aşırılıkçılığın yok edilmesine de yardım eden "mesleki eğitim merkezleri" olduğunu öne sürerek iddiaları reddetse de; Uluslararası Af Örgütü'nün 2018 tarihli bir raporu, bölge genelinde Uygur Müslümanlarının keyfi biçimde gözaltına alınmasının yaygın olduğunu gösteriyor.

Dünya Uygur Kongresi (WUC) de gözaltına alınan kişilerin herhangi bir suçlama yöneltilmeksizin bu merkezlerde tutulduğunu ve Çin Komünist Partisi (ÇKP) sloganları atarak beyin yıkama teşebbüslerine maruz bırakıldığını ileri sürüyor.

Kamplarda kısırlaştırma, Çin Komünist Partisi’ni benimsetme, şirket ve kurumlara yaptırımlarla da gündeme gelen Çin, ‘mesleki eğitim merkezleri’ni gözden uzak tutmak için de elinden geleni yapıyor.

ÇİN’İN DİLEMMASI

2019 yılının son günlerinden bu yana yeni tip koronavirüs (Covid-19) ile mücadele eden Çin, mayıs ayı sonunda vakaların sıfırlandığını duyurmuş, aşı çalışmaları için araştırmalar hız vermişti.

Normalleşme sürecine giren Çin’de son 24 saatte 105 yeni vaka tespit edildi. Üçü yurt dışı kaynaklı olan yeni 105 vakadan 96'sı Sincan Uygur Özerk Bölgesi'nde, 5'i Liaoning eyaletinde, biri de başkent Pekin'de tespit edildi.

Toplam vaka sayısı ise 84 bin 165'e ulaşan Çin, şimdi yeni bir ikilemde. Baskı ve kontrol altında tuttuğu Sincan Özerk Bölgesi’nde tedavi ve virüs ile mücadeleye devam mı edecek yoksa Sincan’da virüsün varlığını göz ardı ederek virüsün merkezi olarak anılmaya devam mı edecek?

Önümüzdeki günlerde Çin’in politikaları çerçevesinde yanıtlanacak olan bu soru, dünyanın Sincan Özerk Bölgesi’nin gelecekteki durumuna da ışık tutacak.