Savaşın ortasında kalmış bir şehir: İdlib

Türkiye'nin sınır komşusu İdlib, konumu itibariyle hayati bir öneme sahip. Bu sebeple Rejim güçleri, haftalardır İdlib'i hedef alıyor. Peki İdlib Suriye'nin neresinde ve neden bu kadar önemli?

Suriye'nin 14 eyaletinden biri olan İdlib, ülkenin kuzeybatısında, Türkiye sınırında yer alıyor. Harem ve Cisr eş-Şuğur, eyaletle aynı adı taşıyan İdlib, Ariha ve Maarat El Numan şehirlerinden oluşuyor.

Savaş öncesinde şehrin ekonomisi tarıma dayalı işliyordu ve Suriye’nin önemli tarım merkezlerinden biri olarak anılıyordu. İdlib zeytin, pamuk, buğday ve meyve, özellikle kiraz için önemli bir üretim merkeziydi. Diğer başlıca ürünleri arasında ise badem, susam, incir, üzüm ve domates yer alıyordu. Ancak ülkede savaşın başlamasıyla şehir yerle bir oldu…

2011 senesinde yani savaştan hemen önce yapılan sayımlarda eyaletin nüfusu 1,5 milyon olarak görünüyordu. Ancak savaşın balamasıyla, bölgeden kaçanlar veya başka yerlerden buraya yerleşenler olması sebebiyle nüfus ve demografik yapısında değişiklikler olduğu tahmin ediliyor.

Aynı zamanda İdlib son yıllarda Türkiye, Rusya ve İran arasında diplomatik görüşmelerin en önemli başlığı haline gelmiş durumda. İdlib 9 yıldır devam eden Suriye iç savaşı ve bölgedeki güç mücadelesinin sonucunu belirleyebilecek olduğu için son derece kritik bir şehir. Astana mutabakatı ile çatışmasız alan haline getirilen şehir Esad'ı devirmek isteyen tüm muhalif grupların ve de radikal örgütlerin son kale olarak çekildiği yer haline gelmiş durumda.

Bugün İdlib'de çok sayıda grup olduğu tahmin ediliyor. Bunlar içinde Ahrar El Şam ve Nur El Din El Zenki'nin olduğu Cabat Tahrir Örgütü, Hayat Tahrir El Şam (HTŞ) ve Cabat El Vatan lil Tahrir ile ÖSO gibi çok sayıda farklı grup bulunuyor. Bu grupların bazıları Esad’a, bazıları ise Türkiye’ye karşı savaşıyor.

Esad’ın son dönemdeki en büyük hedefi İdlib’i ele geçirebilmek. Eğer İdlib'i Esad alırsa Suriye iç savaşında büyük bir adım atmış olacak. Bu sebeple bölgede ciddi bir mücadele sürüyor.

Öte yandanİdlib'deki gelişmelere bağlı olarak bir kez daha ciddi göç dalgalarının meydana gelmesi söz konusu ki bu da ilk olarak Türkiye'yi ve Avrupa'yı endişelendiriyor. Bölgedeki zararı ise siviller görüyor. Son günlerden düzenlenen operasyonlarda 1 milyona yakın Suriyeli Türkiye sınırda kamp kurmuş durumda.

Söz konusu bölgede bir insanlık dramı yaşanıyor. Bunun nedeni muhalif örgütler ile birlikte sivillerin de İdlib'de sıkışmış olması. Esad sivillere operasyondan önce şehirden çıkarak güneye teslim olmalarını istiyor ancak teslim olanları daha sonra nasıl bir akıbetin beklediği bilinmiyor. Şehirde kalmaya devam edenler için ise ölüm riski bulunuyor.