Rusya’nın S-400 planı


NATO üyesi Türkiye’nin Rusya’dan hava savunma sistemi S-400’leri alması, hem ABD hem de AB kanadında bazı rahatsızlıkların yaşanmasına neden olmuştu. ABD Patriot füzeleri varken, Türkiye’nin Rus S-400’lerini tercih etmesinin altında ise bir çok neden yatıyor. Batı’nın bu askeri ticaretten rahatsız oluşunun nedeni çok açık. Peki Rusya’nın Türkiye’ye S-400 satmaktaki bu ısrarı nasıl yorumlanmalı?

Rusya’nın S-400 planı


NATO üyesi Türkiye’nin Rusya’dan hava savunma sistemi S-400’leri alması, hem ABD hem de AB kanadında bazı rahatsızlıkların yaşanmasına neden olmuştu. ABD Patriot füzeleri varken, Türkiye’nin Rus S-400’lerini tercih etmesinin altında ise bir çok neden yatıyor. Batı’nın bu askeri ticaretten rahatsız oluşunun nedeni çok açık. Peki Rusya’nın Türkiye’ye S-400 satmaktaki bu ısrarı nasıl yorumlanmalı?

Dünyanın en iyi hava savunma sistemi olarak gösterilen S-400’ler üretilmeye başladığı 2007 yılından bu yana birçok ülkenin ilgisini çekiyordu. Taleplere karşın 12 yıldır herhangi bir ülkeye S-400 ihracatı gerçekleştirmeyen Rusya, ilk olarak kendi ordusunun ihtiyacını karşılamayı hedefliyordu. 2014 yılına dek S-400’lerin seri üretimini gerçekleştirecek fabrikaları tam olarak bitiremeyen Rusya, son 5 yıldaki hamleleriyle S-400’lerin ihracatını yapabilecek seviyeye geldi.

Savunma sanayii alanında Sovyetler döneminden bu yana oldukça başarılı bir grafik çizen Rusya’nın silah satışına büyük bir önem verdiği biliniyor. Ancak büyük önem verdiği savaş teknolojisi alanından yıllardır büyük gelirler elde etmesine rağmen, Moskova’nın S-400’lerin satışı konusunda bazı çekinceleri bulunuyor.



Çin’in teknoloji kopyalama konusundaki ustalığı artık dünyanın bildiği bir gerçek oldu. 2014 yılında S-400’ler için Çin’in başvuruda bulunması sonucu gündeme gelen bu konu, Rus yetkilileri endişelendirmişti. Çin gibi önemli bir ticari ortağı elden kaçırmak istemeyen Moskova, Rus ordusunun kullandığı sistemden farklı teknik özellikleri olan bir sistem geliştirdi ve 2018 yılında bu teslimatı Çin’e gerçekleştirmiş oldu.

Suriye sınırındaki karışıklık nedeniyle acilen hava savunma sistemi satın almayı planlayan Türkiye ise Patriot konusunda ABD’nin oyalamacı politikaları sonrası rotasını Rusya’ya yani S-400’lere dönüyordu. Bu ilgisini ilk olarak 2017 yılında açık eden NATO üyesi Ankara, ortak silah anlaşmaları içerisinde bulunduğu ABD ve Avrupa ülkelerinden tepki çekmişti. Stratejik açıdan çok büyük bir hamle olan S-400 alımı, Suriye meselesinde ortak hareket eden Türkiye ve Rusya’nın gelişmiş ilişkilerini de gözler önüne sermektedir.

NATO içerisinde Türkiye’nin S-400 alımına farklı tepkiler gelmeye devam ediyor. Her ülkenin savunma politikasında özgür olduğunu ifade eden açıklamaların yanı sıra, Türkiye’nin NATO’ya ihanet ettiğini düşünenler de var. Özellikle Türkiye’yi ortak üretim yaptıkları F-35 programından çıkarmakla tehdit eden ABD, Ankara’nın bu adımından en fazla rahatsızlık duyan NATO üyesi ülke olarak göze çarpıyor.

Rusya’nın Türkiye ısrarı

Patriotların ağır mali yükü nedeniyle şikayetçi olan Türkiye, S-400 konusunda Rusya’yla oldukça uygun şartlarda anlaşma sağladı. Ankara’yla normalde kabul edilmesi mümkün olmayan bir anlaşma imzalayan Rusya’nın burada NATO üyesi Türkiye’ye verdiği önemi görüyoruz. Anlaşmaya göre S-400’lerin üretim sahasının bir kısmı Türkiye’ye taşınacak ve teknoloji transferi yapılacak. Ayrıca iki ülkenin S-500’lerin üretimi için beraber hareket edeceği açıklandı.

Anlaşma şartlarına bakıldığı zaman Türkiye ile Rusya arasındaki savunma işbirliğinin daha birçok satışa gebe olduğunu görebiliyoruz.

Rusya, S-400’leri ilk olarak Çin’e satarak Hindistan, Türkiye, İran ve Pakistan’ın bu sisteme olan ilgisini artırmıştı. Çin’in bu sisteme güvenip satın alması S-400’ler için son derece iyi bir imaj anlamına geliyordu. Aynı şekilde Ortadoğu’daki karışıklığın tam ortasında tüm gözlerin üzerinde olduğu Türkiye’ye S-400 satılması da stratejik bir adım olarak görülüyor.



Sistemin diğer önemli talipleri ise Hindistan ve Körfez ülkeleri oldu. Türkiye’nin hemen ardından 2020 yılında Hindistan’ın da S-400 teslimatını gerçekleştireceği iddia ediliyor.

Özetle Rusya güçlü savunma sanayii ürünlerini dünyaya satarak politik gücünü arttırmayı hedefliyor. Ticaret yaptığı ülkelerle iyi ilişkiler kurarak, bu ülkelerin bulunduğu coğrafyalarda pozisyonunu güçlendiriyor.

Türkiye üzerinden de tam olarak bunu yapmaya çalışan Rusya, Ortadoğu’da hatrı sayılır bir güç olan Türkiye’nin desteğini arkasına almaya çalışıyor. Ayrıca NATO’nun en büyük ikinci ordusu olan Türkiye’nin Rusya için farklı bir ehemmiyet arz ettiğini de söylemeliyiz.