Rusya ve Ukrayna heyetleri İstanbul'da: Uzlaşma sağlanabilecek mi?

Rusya'nın Ukrayna'yı işgali birinci ayını geride bırakırken taraflarla diplomasi trafiğini ilk günden bu yana sürdüren Türkiye, heyetlerin yüz yüze görüşmelerine de ev sahipliği yapıyor. Rusya ve Ukrayna heyetleri bugün Dolmabahçe'de bir araya gelirken toplantının açılışını Cumhurbaşkanı Erdoğan yaptı.

Rusya-Ukrayna müzakere heyetleri, Dolmabahçe Sarayı'nda yüz yüze görüşmek için bir araya geldi. Toplantının açılış konuşmasını Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan yaptı. 

Cumhurbaşkanı Erdoğan açılış konuşmasında, "Krizin başladığı ilk günden itibaren tırmanmanın önüne geçilmesi amacıyla her düzeyde samimi gayret sarf ettik. Aramızdaki komşuluk, dostluk, insani yakınlık, özellikle bu hukukun gereğini yerine getirmeye çalıştık. Şahsen, kıymetli Devlet Başkanlarınız başta olmak üzere pek çok mevkidaşım nezdinde yoğun diplomasi mesaisi yürüttüm. Dışişleri Bakanım, Milli Savunma Bakanım, Başdanışmanım İbrahim Bey de muhataplarıyla sürekli temas halinde oldular. Söz sahibi olduğumuz tüm uluslararası platformlarda her iki tarafın da hakkını, hukukunu, hassasiyetlerini koruyan, kollayan, gözeten, adilane bir yaklaşım sergiledik. Bölgesinde pek çok acıya şahitlik etmiş bir ülke olarak Karadeniz'in kuzeyinde benzer bir tablonun ortaya çıkmaması için çalıştık, çabaladık. Adil bir barışın kaybedeni olmayacağına inanıyoruz. Çatışmanın uzaması hiç kimsenin yararına değildir. Ölen her insan, yıkılan her bina, refah yolunda harcanması gerekirken havaya savrulan, toprağa gömülen her kaynak, ortak geleceğimizden kopartılan bir değerdir" dedi. 

Konuşmasında bir an önce ateşkes ve barışın sağlanmasının önemine dikkat çeken Erdoğan, "Bir an önce ateşkesin ve barışın sağlanması herkesin faydasına olacaktır. Artık görüşmelerden somut sonuçların alınması gereken bir döneme girdiğimizi düşünüyoruz. Gelinen aşama itibarıyla heyet üyeleri olarak sizler tarihi bir sorumluluk üstlendiniz. Tüm dünya sizlerden gelecek hayırlı ve müjdeli haberleri bekliyor. Liderlerinizin yönlendirmesiyle barışın temelini atıyorsunuz. İşinizi kolaylaştıracak her türlü katkıya biz hazırız" ifadelerini kullandı. 

Müzakere görüşmelerine ilişkin açıklama yapan Rus Müzakere Heyeti Başkanı Medinsky "Rusya-Ukrayna görüşmelerinden sonra birkaç saat içinde açıklama yapılacak" derken Ukrayna Dışişleri Bakanı Dmitro Kuleba ise asgari taleplerinin insani sorunların çözümü, azami taleplerinin ise ateşkes ve bunun için sürdürülebilir anlaşmanın sağlanması olduğuna dikkat çekti. 

ROMAN ABRAMOVİÇ DE İSTANBUL'DA

İngiltere'deki dev yatlarını geçtiğimiz hafta İstanbul'a getirmesinin ardından zehirlendiği ve Türkiye'de tedavi edildiği iddiaları ile gündeme gelen, yaptırım listesindeki oligarklardan Roman Abramoviç de Dolmabahçe'de düzenlenen müzakere toplantısında hazır bulundu. 

Zelenski'nin de Biden'dan ricacı olduğu isimlerden Abramoviç'in zehirlendiği iddialarına Kremlin'den de açıklama geldi. 

Reuters'ta yer alan habere göre, Kremlin, Rus oligark Abramoviç'in zehirlenmesi iddiaları "bilgi kirliliği"nin bir sonucu olarak değerlendirdi. Kremlin ayrıca Abramoviç'in Ukrayna ile yapılan görüşmelerde görüntülenmesine rağmen Türkiye'deki Rus heyetinin resmi bir üyesi olmadığını vurguladı. 

GÖRÜŞME SONA ERDİ

Rusya ve Ukrayna heyetinin Dolmabahçe'deki ilk görüşmeleri sona erdi. Görüşmedeye ilişkin açıklama yapan Rus Heyeti sözcüsü, sonucun yarın netleşeceğini belirtti. Görüşmenin ardından ilk açıklama Ukrayna heyetinden geldi. Rusya'dan güvenlik taleplerini ilettiklerini açıklayan Kiev heyeti, BM Güvenlik Konseyi'nin daimi üyelerinin de güvenlik için garantör olarak görmek istediklerini vurguladı. Kırım, Sivastopol, Donetsk ve Luhanks bölgelerinde garantör ülkelerle birlikte çalışmalara devam edeceklerini söyledi. Rusya'dan resmi yanıt beklediklerini vurguladı. Ukrayna'nın güvenli geleceğini inşa etmek istediklerini belirten Kiev heyeti, ülkelerinin AB'ye katılımının da garantör ülkeler tarafından desteklenmesini istediklerini belirtti. Kiev heyeti ayrıca, "Garantör olmasını istediğimiz ülkeler arasında Türkiye var. Garantör ülkeleri bir zirve ortamına davet edeceğiz" açıklamasında bulundu. 

Rus heyetinden açıklama yapan yetkili, “Dışişleri Bakanları anlaşırsa liderler görüşebilir. Ukrayna heyetinin taleplerini Putin’e ileteceğiz” ifadelerini kullandı. Rusya Savunma Bakanlığı tarafından yapılan açıklamada ise “Kiev ve Çernihiv’de operasyon duracak” denildi.

NATO'nun beşinci maddesine benzer bir yapıda Ukrayna'nın güvenliğinin garantör ülkeler tarafından desteklenmesini istediklerini vurguladı. Fakat görüşmede, güvenlik garantisi konusunda anlaşmanın mümkün olmadığı belirtildi. Hukuk çerçevesinde garantörlük isteyen Ukrayna heyeti, uygulamanın da önemli olduğunu, ülkelerinin nükleerden arındırılmasını kabul edeceğini belirtti. Rusya'nın işgal ettiği bölgelerde askerlerin geri çekilmesi için yeniden müzakere edilmesi gerekliliğinin oluşacağı vurgulandı. 

 MEVLÜT ÇAVUŞOĞLU'NDAN İLK AÇIKLAMA

Rusya ve Ukrayna heyetlerinin açıklamalarının ardından Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu açıklama yaptı. Çavuşoğlu açıklamasında, "Bu sürece destek vermekten büyük bir memnuniyet duyuyoruz. Bir an önce kalıcı ateşkes sağlanmalı. Bu savaş artık durmalıdır. Bugün toplantıda bir mesafe katedildiğini görüyoruz. Bazı konularda uzlaşı ve ortak anlayışa varıldı. Müzakerelerden bu yana en anlamlı ilerleme bugün kaydedildi. Daha zor meselelerin üst seviyelerde ele alınacağına inanıyoruz. Önce bakanlar ve ardından iki ülke liderinin bir araya gelmeleri gündemdedir" dedi.