Rusya'nın "Kırım" kutlamaları dünya kamuoyunun odağında

Geçtiğimiz günlerde Rusya’nın Kırım’ı ilhak edişinin 7. yıl dönümüydü. Bu sebeple Rusya’da kutlamalar devam ederken, G7 ülkeleri Rusya’yı kınadı. Peki Rusya Kırım’ı nasıl ilhak etti? Süreç içerisinde neler yaşandı?

Rusya yanlısı olan Ukrayna Devlet Başkanı Viktor Yanukoviç, Avrupa Birliği Ortaklık Anlaşması’nı imzalamayarak halkın tepkisini çekti. Bunun üzerine 21 Kasım 2013 tarihinde Ukrayna’da protestolar başladı. Yanukoviç, halkın ciddi tepkisi ve düzenledikleri gösteriler sonrası 22 Şubat’ta ülkeden kaçtı. Yanukoviç’in kaçması ile birlikte Batı yanlısı olan siyasetçiler göreve geldi.

Ukrayna’da Rusya yanlısı Yanukoviç’in ardından Batı yanlısı bir yönetimin göreve başlaması, Rusya tarafından tepki ile karşılandı. Rusya, bu olaydan sonra Kırım’daki faaliyetlerine ağırlık verdi. Kırım’da konuşlu olan Rus askerleri ülkenin çeşitli yerlerinde görünmeye başladı.

Rus birliklerinin Yarımada üzerinde hareket ederek yer değiştirmesi, 28 Mayıs 1997 ve 21 Nisan 2010’da yapılan taraflar arasındaki anlaşmalara aykırı olarak bulundu. Rusya’ya bağlanmak isteyenler, 25 Şubat 2014 tarihinde Parlamentoya baskı yapmaya başladı. Rusya yanlılarından 400 kişilik bir grup, Kırım Parlamentosunu bastı ve bağımsızlığın ilan edilmesi için referandum kararı alınması talebinde bulundu.

26 Şubat 2014 tarihinde Kırım Parlamentosu önü birtakım olaylara sahne oldu. Kırım Tatar Milli Meclisi (KTMM) ile Rus Birliği Partisi parlamentonun önünde mitingler düzenledi. Parlamentonun Ukrayna’dan ayrılmak yönünde aldığı kararları önlemek için yaklaşık 7 bin Kırım Tatar Türkü protesto gösterilerinde bulundu. Bu gösterilerde iki kişi yaşamını yitirdi.

Kırım’da birtakım silahlı kişiler 27 Şubat 2014 tarihinden itibaren kamu binalarını ele geçirmeye başladı. Bu silahlı kişiler “Yeşil Adamlar” olarak adlandırılırken, kısa süre sonra Kırım Özerk Cumhuriyeti Parlamentosunu da ele geçirdiler.

REFERANDUM KARARI

6 Mart 2014’te Kırım Özerk Cumhuriyet Parlamentosu referandum kararını aldıklarını duyurdu. Söz konusu referandumda Kırım’ın Rusya’ya bağlanması oylanacaktı. Süreç içerisinde Yeşil Adamlar bazı Ukraynalılara ve Kırım Türkleri'ne baskı uyguladı.

Yapılan referandumda, Kırım’ın Rusya’ya bağlanması yönünde sonuç çıktığı duyuruldu. Başta Birleşmiş Milletler (BM) olmakla birlikte birçok dünya ülkesi ve uluslararası kuruluş referandum sonuçlarını tanımadı. Söz konusu referandum Rusya tarafından tanındı ve Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, “Kırım ve Sivastopol’un Rusya’ya bağlanması ve yeni federal bölgeler oluşturulmasını” öngören yasayı 21 Mart 2014 tarihinde imzaladı. Böylece Rusya’nın Kırım’ı ilhakı gerçekleşmiş oldu.

Rusya ilhakı gerçekleştirdikten sonra, sosyal ve askeri olarak Kırım’daki nüfuzunu her geçen gün artırdı. Bazı kaynaklar tarafından yaklaşık 205 bin, bazı kaynaklar tarafından ise 600 bin Rus vatandaşının Kırım’a getirildiği iddia ediliyor.

Ukrayna Dışişleri Bakanlığı konu hakkında, 2014 yılından sonra 32 bin 500 Rus askerinin Kırım’a geldiğini belirtiyor. Ukrayna Savunma Bakanı Andriy Taran ise Rusya’nın Kırım’a nükleer silah konuşlandırma hazırlığında olduğunu dile getirmişti.

G7: “KIRIM’IN RUSYA TARAFINDAN İLHAKINI TANIMIYORUZ”

Dünyanın en gelişmiş sanayi ülkelerinin içerisinde yer aldığı Yediler Grubu (G7), Kırım’ın Rusya tarafından ilhak edilişinin yedinci yıl dönümünde bir açıklama yaptı. Rusya’nın kınandığı açıklamada, “Kırım Özerk Cumhuriyeti ve Sivastopol kentinin Rusya tarafından geçici işgalini tüm kararlılığımızla kınıyoruz” ifadelerine yer verildi.

ABD, Kanada, Almanya, İtalya, Fransa, İngiltere ve Japonya’nın içerisinde yer aldığı G7 ülkeleri, Rusya’nın ilhakı meşrulaştırma çabalarını kabul etmeyeceklerini bildirdi. Ayrıca, “Rusya’yı uluslararası yükümlülüklerini yerine getirmeye, uluslararası gözlemcilerin bölgeye erişimine izin vermeye ve hukuksuz bir şekilde tutuklanan tüm bireyleri derhal serbest bırakmaya çağırıyoruz” ifadeleri kullanıldı.