Rusya ile varılan İdlib ateşkesi ne anlama geliyor?

Cumhurbaşkanı Erdoğan ile Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’in ve heyetler arası yaklaşık 6 saat süren görüşmenin sonucunda ateşkes metni imzalandı. Rusya’nın başkenti Moskova’da imzalanan üç maddelik mutabakat neler ifade ediyor?

Cumhurbaşkanı Erdoğan ve Rusya Devlet Başkanı Putin’in görüşmesi sona erdi. Topla 5 saat 40 dakika süren görüşmenin ardından iki lider açıklama yaptı. Görüşmelerden İdlib’de gece yarısından itibaren ateşkes kararı çıktı. İki ülke İdlib’de 3 maddelik mutabakat üzerinde anlaştı.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’in görüşmesi sona erdi. 2 saat 40 dakika süren görüşmenin ardından heyetler arası görüşmeye geçildi. Heyetler arası görüşme de 3 saat sürdü ve sona erdi. Toplam 5 saat 40 dakika süren görüşmelerin ardından kameraların karşısına geçen iki lider, iki ülkenin gece yarısından başlamak üzere ateşkes kararının da yer aldığı ortak bir mutabakata vardıklarını açıkladı.

MUTABAKAT MADDELERİ

1-İdlip gerginliği azaltma bölgesindeki temas hattı boyunca tüm askeri faaliyetler 6 Mart 2020 tarihinde saat 00:01’den itibaren durdurulacaktır.

2-M4 karayolunun kuzeyinde 6 km ve güneyinde 6 km derinliğinde bir güvenli koridor tesis edilecektir. Güvenli koridorun işleyişine dair ayrıntılı esas ve usuller, Türkiye Cumhuriyeti ve Rusya Federasyonu Savunma Bakanlıkları arasında 7 gün içinde kararlaştırılacaktır.

3-Türk-Rus ortak devriyeleri, 15 Mart 2020 tarihinde M4 karayolunun Trumba’dan (Serakib’in 2 km batısı) Ain-Al-Havr’a kadar olan kesimi boyunca başlatılacaktır.

ATEŞKES NE ANLAMA GELİYOR?

Bölgedeki gerilime yönelik ilk söylemi Esad rejiminin Soçi sınırlarına geri dönmesi gerektiği çerçevesinde oluşturan Türkiye, mevcut ateşkes anlaşmasıyla ve ortaya çıkan haritayla bu söyleminden vazgeçmiş oldu. Ateşkes bu noktada tepki çekerken İdlib’in olağan statüsünün sürdürülemeyeceğini açıklayan Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın bu ifadeleri, Fırat Kalkanı ve Zeytin Dalı harekatlarıyla elde edilen bölgelerdeki statüye yakın bir düzenleme olarak okundu. Nihayetinde bir anlaşma çerçevesinde ortaya çıkan yeni durum ‘anlaşma’ olması hasebiyle karşılıklı alışveriş çerçevesinde olduğu için ateşkesin dikte edilmesi yani Türkiye’nin çıkarına hiçbir olgu olmadığını söylemek yanlış olur.

M5 karayolu Suriye’nin kontrolünde kalırken M4 karayolu üzerinde Türkiye ve Rusya’nın gözetiminde bir güvenlik koridoru oluşturulacak. Bu durum Türkiye’nin çıkarına olurken İdlib içerisindeki radikallerin ateşkese uymayıp bozması ihtimali oldukça yüksek.

Bu ateşkesin devam edebilmesi için Ankara’da da bir görüşme yapılması Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın telaffuz ettiği statükonun nasıl bir hal alacağının belirlenmesi gerekmekte aksi takdirde çok kırılgan bir zemin üzerine kurulan ateşkesin bozulması kuvvetle muhtemeldir.