Rusya AB üzerindeki hakimiyetini artırıyor

Rusya'nın doğalgazını Türkiye'ye ve Türkiye üzerinden Avrupa'ya iletecek Türk Akımı doğalgaz boru hattı projesi Cumhurbaşkanı Erdoğan, Rusya lideri Putin ‘in katıldığı Haliç Kongre Merkezi’nde gerçekleşen törenle açıldı. Projenin adı her ne kadar ‘Türk Akımı’ olsada Avrupa’ya aktarılacak olan gaz Rus gazı olacak. Rusya’ya bağımlılığını azaltmaya çalışan AB, bu adımla birlikte hem Rusya’ya hem Türkiye’ye daha da bağımlı hale gelecek.

Rusya AB üzerindeki hakimiyetini artırıyor

Rus gazını Avrupa’ya taşımak için geliştirilen Türk Akımı doğalgaz boru hattı projesi Türkiye’nin ‘doğal gaz’ alanındaki yükselen etkisini gösteren gerçekçi bir model olarak öne çıkıyor. Türk Akımı projesi, Türkiye’nin bölgedeki 'enerji merkezi' olma hayalini de katkı sağlarken Rus gazını başka bir güzergahtan Avrupa ile buluşturucak.

Rusya'nın doğalgazını Türkiye'ye ve Türkiye üzerinden Avrupa'ya iletecek Türk Akımı doğalgaz boru hattı, Cumhurbaşkanı Erdoğan ve Rusya lideri Putin'in katıldığı törenle çarşamba günü açıldı. Yapımına 11 milyar euro harcanan ve maliyetinin bu rakamın çok üstünde olduğu söylenen proje iki ana boru hattından oluşuyor. Her bir hattı 15,75 milyar metreküp olmak üzere toplam 31,5 milyar metreküp gaz kapasitesi bulunan Türk Akımı'nın 15,75 milyar metreküp kapasiteli ilk hattı, Rus doğal gazının en büyük tüketicilerinden olan Türkiye'ye gaz akışı sağlarken, aynı kapasiteli ikinci hat üzerinden Avrupa'ya gaz gönderilecek.

Türk Akımı doğal gaz boru hattı tam kapasitede çalıştığında, Güneydoğu Avrupa'daki birçok ülkenin gaz ihtiyacını karşılayacak.

Avrupa'nın enerji kaynaklarını çeşitlendirme girişimlerine rağmen,Türkiye ve çok sayıda Avrupa ülkesi büyük oranda Rus gazına bağımlı konumda. 2018'de Rusya'dan Avrupa'ya ve Türkiye'ye gaz sevkiyatı tüm zamanların en yüksek aktarımı olan 201,8 milyar metreküpe kadar ulaştı. Bu yeni projeyle birlikte, bu oranların daha da yükselmesi bekleniyor.

"RUSYA'DAN KURTULMAK GEREKİR"

Birleşik Arap Emirlikleri’ndeki (BAE) İngiliz İş Konseyi Yönetim Kurulu Başkanı David Burns, enerji güvenliğini sağlamakta başarısız olduğu için Avrupa Birliği’ni eleştirdi. Independent’a konuşan Burns, “AB’nin enerji güvenliği alanında sarf ettiği çabalar son derece yetersiz, Rus gazının varlığında kendi gaz arama çalışmalarına yeterli ilgi göstermeyerek kolay yolu seçmiş görünüyorlar. Bunun büyük bir hata olduğunu düşünüyorum, Avrupa’nın yenilenebilir enerji de dahil olmak üzere, enerji kaynaklarını çeşitlendirerek geliştirmesi ve Rusya’ya bu seviyede bağımlı olmaktan kurtulması gerekir.’’ ifadelerini kullandı.

Putin’in Türk Akımı projesiyle halihazırda Ukrayna üzerinden gerçekleşen gaz akışını kısabileceğini kaydeden Burns, Rusya’nın uzun süredir, gaz aktarımında Ukrayna’ya alternatif yollar aradığını hatırlatarak, Türk Akımı üzerinden aktarılacak gazın ise şimdilik genel olarak Güneydoğu Avrupa ülkelerine satılacağını belirtti.

BAE İngiliz İş Konseyi Başkanı Burns, Rusya’nın şu anda karşılaştığı en büyük sorunun, petrol ve gaz çıkarmak için teknoloji ve kaynakların temin edilmesinde yaşadığı zorluklar olduğunu belirtti. Rusya’nın son yıllarda dünyanın en büyük petrol ve gaz üreticisi olmak için yeni yöntemler denediğini aktaran Burns, “Rusya denediği yeni yöntemlerde başarılı olursa, bu Avrupa için kötü haber anlamına gelir, zira enerji ihtiyaçlarımızı karşılamak için tamamıyla Rusya’ya bağımlı hale gelmemiz söz konusu olur. Ki bu da iyi bir şey değildir, çünkü Moskova geçmişte çok da güvenilir olmadığını ispat etmiştir.’’ açıklamasında bulundu.

Rusya Enerji Bakanı Aleksander Novak, Türk Akımı’nın açılış töreninde yaptığı açıklamada, "Bu proje büyük ölçüde, Güneydoğu Avrupa piyasalarının güvenliği ile dünyadaki enerji istikrarını sağlayacaktır, ayrıca Rusya’nın büyük gaz kaynaklarına sahip güvenilir bir tedarikçi olduğunu kanıtlar niteliktedir." ifadelerini kullandı.

SONUÇ

Rusya'daki gazın çoğunluğuna sahip olan Gazprom şirketi, Avrupa’nın doğal gaz ihtiyacının yüzde 40’ını Ukrayna ve Beyaz Rusya üzerinden karşılarken, bunu Nord Stream doğalgaz projesi ile sağlamaktadır.

Berlin, Nord Stream yoluyla Rusya'dan ithal edilen doğal gazın üçte birini kendisi için kullanmaktadır. Almanya, fosil enerji kaynaklarına bağımlılığını azaltmak için doğalgaz tüketimini artırmış durumda.

Avrupa doğalgaz ihtiyacının üçte ikisini kıta dışındaki ülkelerden sağlıyor. Avrupa’ya doğalgaz ihraç eden ülkeler arasında, ABD, Katar, Cezayir bulunuyor. Avrupa içindeki gaz üretiminin düşmesi nedeniyle bu yıl daha fazla doğal gaz ithalat edileceği belirtiliyor.

Halihazırda enerji arzında dışarıya bağımlı olan Avrupa ülkeleri karbon salınımını azaltmak için temiz enerji kaynaklarına yönelimini artırmış durumdadır. Doğalgaza olan ihtiyacın bu vesile ile daha da yükselmesi Avrupa’nın Rusya’ya daha da bağımlı hale getirecek. Nord Stream projesiyle mevcutta Avrupa’ya doğrudan gaz akışı sağlayan Rusya, Mavi Akım ve Türk Akımı gibi projelerle de Rus gazını Avrupa ile buluşturmuş oldu. Gazı almanın en ucuz yolunun Rus gazı olması ve karşılıklı bağımlılık ilkesi çerçevesinde, başta Almanya ve Fransa olmak üzere, Avrupa devletleri ve Rusya arasındaki ilişkilerde, doğalgazın gerilimi azaltıcı yönde olumlu bir rolü olacağı söylenebilir. Nitekim Almanya'nın her şeye rağmen Rusya ile iyi ilişkilere sahip olması ve Fransa Cumhurbaşkanı Macron'un Rusya ile ilişkilere önem verdiklerini açıklaması enerji meselesinin iki taraf arasındaki diplomaside etkili olacağını göstermektedir.