Ukrayna'daki savaş Rusları bütünleştirdi mi?

Ukrayna’daki savaş tüm dünyadan tepki görse de Rusların birçoğu tarafından destekleniyor. Yapılan araştırmalar, Rusların yüzde 80’inden fazlasının Ukrayna’nın işgalini haklı bulduğunu gösteriyor. Bu duruma en büyük etki ise Rus medyasında Putin yanlısı görüşün hakim olması.

Rusya’da binlerce kişi Ukrayna’daki savaşı protesto etmek için gösteriler düzenledi ve tutuklandı. Birçok kişi de yaptırımların ardından kötüleşen ekonomi nedeniyle ülkeden ayrıldı. Ukrayna’nın işgalinden rahatsız olan Ruslar sık sık medyaya yansısa da söz konusu muhaliflerin ne kadarının Rusya’yı yansıttığı belirsizdi.

Bağımsız anket kuruluşu Lavada tarafından yapılan bir çalışma, Rusların yüzde 80’den fazlasının Ukrayna’nın işgalini desteklediğini gösterdi.

Bazı gözlemciler, kamuoyu yoklamalarının siyasi iklim tarafından çarpıtılabileceğini belirtiyor. Örneğin, “dezenformasyon” yayanlara verilen cezalar gibi uygulamalar nedeniyle insanlar gerçek fikirlerini söylemekten çekinmiş olabilir. Ancak yine de orduya verilen desteğin yüksek olduğu yadsınamaz.

BAYRAK ETRAFINDA BÜTÜNLEŞME ETKİSİ

2014 yılında, Rusya'nın Kırım'ı ilhak etmesinden sonra da Putin'in halk arasındaki popülaritesi yüzde 89 gibi rekor bir seviyeye yükselmişti. Ancak nispeten daha az kanın döküldüğü ve uluslararası kamuoyunda bu kadar tepki çekmeyen bir operasyondu.

Ukrayna’nın işgalinin ardından da Rus askeri zaferlerinin sembolü haline gelen siyah-turuncu St George kurdelesi her yerde görülmeye başladı. Toplumdaki bu etki, siyaset bilimindeki “bayrak etrafında bütünleşme” kavramı ile açıklanabilir. Bu etki ile iç politikadaki muhalefet yatıştırılarak hükümete yönelik eleştiriler azaltılır.

Hükümetlerin veya siyasi liderlerin uluslararası kriz veya savaş dönemlerinde kısa vadeli, ancak yüksek halk desteği alması siyaset biliminde bayrak etrafında bütünleşme olarak adlandırılır.

Siyaset bilimci Gulnaz Sharafutdinova, “Putin'in popülaritesindeki yükseliş, kolektif kimliğin dinamikleri ve yabancı bir çatışma nedeniyle bekleniyordu. Savaş, ulusal kimliği Rusların dünya görüşünün merkezine getirmenin nihai yoludur” şeklinde savaşın Ruslar üzerindeki etkisini değerlendirdi.

Uluslararası yaptırımların halkı bütünleştirdiğine dikkat çeken Sharafutdinova, “Ukrayna'daki savaşın ilk günlerinde biraz karışıklık olsa da toplumdaki konsolidasyon her geçen gün büyüdü. Yaptırımlar ve bunların nasıl algılanıp iletildiği de Batı'ya karşı savunmacı bir duruşun sertleşmesinde rol oynadı” dedi. Ayrıca Rusların sürekli gelen yeni yaptırımlar nedeniyle Batı’ya karşı küskün olduğunu ve bunun da grup kimliği duygusunu güçlendirmiş olabileceğini sözlerine ekledi.

RUS MEDYASI KREMLİN’İN YANINDA

Putin, 1990'larda suç ve kaosun olduğu Rusya’ya istikrar ve refah getireceği söylemiyle popülerlik kazandı. Sonrasında ise ABD’nin kendisini dünyanın polisi olarak görmesine meydan okudu.

Ukrayna’daki işgali destekleyen Ruslar da Ukrayna hükümetinin Rusya'ya düşman olarak görülen neo-Nazi unsurlar tarafından ele geçirildiğine de inanıyorlar.

Süper Putin çizgi romanından bir görsel.


Rusya Devlet Başkanı'nı kahraman olarak gösteren “Süper Putin" adlı çizgi romanını hazırlayan 36 yaşındaki Sergey Kalenik de Ukrayna’nın işgalini haklı gören Ruslardan biri. Kalenik, “Ukrayna, Rusya'nın ayrılmaz bir parçasıdır. Tıpkı Galler'in Birleşik Krallık için olduğu gibi ve bunun aksini düşünen kimse Rus değildir” yorumunu yaptı.

El Cezire’ye demeç veren Kalenik, “Ukrayna'ya yönelik tutumlardaki dönüm noktası, 2 Mayıs 2014'te Odesa milliyetçilerinin silahsız Rusları bir binaya sürüp diri diri yakmasıydı. Bunu yapanlar cezalandırılmadı, eylem kınanmadı ve bunun yerine Azak Taburu gibi gamalı haçlı Naziler iktidarda kaldı. Dolayısıyla tüm sistemin değişmesi gerekiyor” dedi.

Zelenski’yi suçlayan karikatürist, şu ifadeleri kullandı:

“Ukraynalılar milliyetçiler tarafından rehin tutuluyor. Ukraynalılar son seçimlerde neye oy verdi? Zelenski Donbas'ta savaşı sona erdirme, demokrasiyi ve özgür girişimciliği yeniden kurma sözü verdi. En önemlisi, atom silahları ve Nazi taburları toplamaya başladı. Bu halkın iradesine benziyor mu? Hayır, bu totaliter bir diktatörlük.”

Rus televizyonlarında da Ukrayna’daki savaş, Rus askerlerinin vatanı koruması olarak gösteriliyor. Bucha’da öldürülen sivillerin görüntülerini yayınlayan Rus yorumcu Gevorg Mirzaryan, "Bu, muhtemelen İngiliz profesyoneller tarafından yapıldı. Bilgi operasyonları alanında en iyiler onlar. Bedenleri doğru bir şekilde yerleştirmeyi, nekrofilik Batı bilinci için güzel bir resim yaratmayı biliyorlar” ifadelerini kullandı.

Kremlin’e yakın Komsomolskaya Pravda da dahil olmak üzere bazı yayın organları, Ukrayna askerlerinin Bucha'daki sivillerin öldürülmesiyle suçlayan raporlar yayınladı.

Vladimir Putin ve hükümet yetkilileri, Ukrayna’yı saldırgan, Batı'yı ise Rusya’nın güvenliğine yönelik bir tehdit olarak nitelendiriyor. Batı'nın desteklediği Ukrayna, Rusya'ya karşı kullanmak üzere biyolojik silahlar geliştirmeye çalışmakla suçlanıyor.

Rusya’da bağımsız medyanın eksikliği ve sosyal medyanın da yaptırımların ardından büyük ölçüde kısıtlanmış olması Rusların haber alma kaynaklarını sınırlandırıyor. Bu da Ukrayna’daki savaş ve Kremlin’in politikaları ile ilgili tek taraflı görüşün yayılmasına neden oluyor.