Petrol fiyatlarındaki düşüş Irak ekonomisini tehdit ediyor

Irak’ta kısa süre önce Ulusal İstihbarat Dairesi Başkanı Mustafa Kazimi liderliğinde kurulan yeni hükümeti, ekonomik açıdan oldukça zor günler bekliyor. Covid-19 pandemisiyle mücadele, düşen petrol fiyatları, ülkede devam eden terör saldırıları gibi önemli meseleler, ekonomik krizin yanında sosyal ve siyasi gerilimlerle de neden olabilecek nitelikte.

Türkiye’nin sınır komşularından biri olan Irak’taki siyasi tıkanıklık, 6 Mayıs’ta Ulusal İstihbarat Dairesi Başkanı Mustafa Kazimi liderliğinde yeni hükümet kurulmasıyla nihayet sona erdi.  22 kişiden oluşan yeni kabinede 15 bakan güvenoyu alırken önerilen 5 isim ise yeterli oyu alamayarak reddedildi. Dışişleri ve Petrol bakanlıkları için oylama ise aday gösterilmemesi nedeniyle ertelendi. Boş bakanlıkların yerinin en kısa süre içinde dolması tahmin ediliyor.

YENİ HÜKÜMETİ CİDDİ SORUNLAR BEKLİYOR

Ayrıca yeni Irak hükümetinin, bir geçiş hükümeti olduğu yönündeki fikirler her ne kadar yaygın olsa da, bu durum Başbakan Kazimi’yi önemli sorunların beklediği gerçeğini etkilemiyor. Ülkedeki siyasi ve devlet kurumlarının çalışır halde tutulması, Çin’in Wuhan kentinde başlayan ve tüm dünyaya hızla yayılan Covid-19 ile mücadele, düşen petrol fiyatları, ülkede devam eden terör saldırıları ve Tahran-Washington arasında süregelen gerilim masada çözüm bekleyen sorunların başında geliyor.

Birleşmiş Milletler’e (BM) bağlı Dünya Sağlık Örgütü’nün (DSÖ) Covid-19  olarak isimlendirdiği ve pandemi ilan ettiği virüs salgını, tüm ülkeleri olduğu gibi Irak’ı da kaçınılmaz olarak etkilemektedir. Ancak Irak’ın sağlık sisteminin gerek personel gerekse altyapı konusunda uzun süredir yaşadığı sıkıntılar pandemiyle mücadeleyi oldukça zorlaştırmaktadır. Bu bağlamda ülkede 24 Şubat’tan bu yana giderek artan vaka sayıları, yeni hükümetin atacağı adımları bir hayli önemli kılıyor.

Ancak bu yeni sorunların yanı sıra ülkede geçmişten bu yana süregelen ancak çözüme kavuşturulamayan meselelerde var. Elektrik ve su sıkıntıları gibi kamu hizmetlerinin yetersizliği zaten toplumda büyük tepkilere yol açmış durumda. Tüm bu karmaşa ve kargaşa içerisinde hükümetin sağlık hizmetleri, eğitim ve işsizlik konularında halkın ihtiyaçlarına cevap verebilmesi için güçlü bir program ve irade ortaya koyması gerektiği aşikar.

DÜŞÜK PETROL FİYATLARI IRAK EKONOMİSİNİ HİÇ OLMADIĞI KADAR ZORLAYACAK

Küresel olarak düşen petrol fiyatları yeni hükümetin mücadele etmesi gereken, belki de en önemli konu olarak masada. Çünkü 2003’ten bu yana petrole bağımlı bir ülke olan Irak’ın bütçesinin yüzde 90’ını petrol gelirleri oluşturuyor. Petrol gelirlerinin düşmesi ulaşımdan eğitime birçok alanda aksamalara neden olacaktır. Bu durum yeni hükümeti ekonomik krizin yanında sosyal ve siyasi gerilimlerle de baş başa bırakacaktır.

Öte yandan son dönemde DEAŞ kaynaklı terör faaliyetlerinin artması da var olan güvenlik zafiyetini daha da artırmakta. Ülkedeki siyasi istikrarsızlık, askeri kapasite eksikliği ve koronavirüs nedeniyle ABD askerlerinin sahadan çekilmesi terörün kırsal bölgelerde yeniden alan kazanmasına neden olmaktadır. Bu durum karşısında hükümetin güçlü bir siyasi irade ortaya koyması gerekmektedir. Terörün yayılması birçok hizmetin yerine getirilmesini engellemektedir.

SONUÇ: OLUMLU BİR TABLO ÇİZMEK OLDUKÇA ZOR

Ülke’de iç içe geçmiş birçok sorun bulunuyor. Bu nedenle ülke istikrarı için olumlu bir tablo çizmek oldukça zor görünüyor. Covid-19 salgınının hızla yayılması, petrol gelirlerinin ciddi seviyelere düşmesi, güvenlik problemlerinin devam etmesi ve Tahran-Washington rekabeti Irak’ı büyük bir yönetim sorunuyla karşı karşıya bırakıyor. Özellikle salgın kaynaklı siyasi, ekonomik gelişmeler ve petrol fiyatların düşük seviyede seyretmesi, Irak’ı ekonomik ve sosyal açıdan bir felakete sürükleyebilecek nitelikte görünüyor.

Böyle bir senaryonun etnik ve mezhepsel olayları tetiklemesi ve Irak’ın yeniden çatışmacı ve istikrarsız bir yapıya savrulması, bölge adına istenecek en son şeydir. Çünkü Irak’ın bir yönetim krizi yaşaması sadece Irak’lıları değil bütün bölgeyi derinden ilgilendirmektedir.