Pandora belgelerinde Putin'in yakın arkadaşları hedefte

600'den fazla gazetecinin çalışmalarının ardından açıklanan Pandora belgelerinde Rusya'ya dair yer alan detaylar, kamuoyunda geniş yankı buldu. ABD basını, yaptırımların artırılması için Başkan'a baskı yapıldığını iddia ederken, Rusya'dan belgelere yanıt gecikmedi.

ABD, her geçen gün değişen dış politikası ile dünyayı şaşırtmaya devam ediyor. Son olarak nükleer füze sayısını açıklayan Washington yönetiminin zamanlaması da oldukça manidar. Zira, Rusya’nın Zirkon sınıfı olarak adlandırılan yeni hipersonik füzesini bir denizaltıdan fırlatmasından saatler sonra geliyor.

Militaire Suisse Genel Yayın Yönetmeni Alexandre Vautravers’a göre, “Bu, Rusya'nın stratejik silahlanma yarışını yeniden başlatma yaklaşımına uyan bir güç gösterisi.”

ABD’li uzmanlar, ABD’nin nükleer silah sayısını açıklamasının yanı sıra 11 Eylül 2001'den bu yana ilk kez Savunma Durumu’nu (DEFCON) üçe yükseltmiş olmasına da dikkat çekiyor.

Fakat Rusya’nın başarıları ile birlikte ülke içerisindeki ekonomik dengelerin eşitsiz dağılımı dikkatli gözlerden kaçmıyor. Yaklaşık 600 gazetecilerin araştırmalarının ardından ortaya çıkan Pandora belgelerinin etkisi sürüyor.

ABD ve Avrupa; Rusya'ya Kırım'ı ilhakı, Ukrayna'ya silahlı saldırılar, siyasi muhaliflere suikast girişimleri, ABD seçimlerinin aksaması, Batılı kurumlara ve Batılı kurumlara siber saldırılar dahil olmak üzere birden fazla ‘kötü niyetli’ kararından dolayı yaptırım uyguluyor. 2018 yılından bu yana uygulanan yaptırımların, Rus oligarklara büyük ölçüde zarar verdiği ve gizli borçları da art arda ortaya çıkardığı Pandora belgelerine de yansıyor.

Her ne kadar uzmanlar ABD’nin hem Çin hem de Rusya ile eşzamanlı bir mücadele yürütemeyeceği konusunda hem fikir olsa da, Rusya’nın “kleptokrasi” kültürünün kıyı köşesinde duran tüm şirketler, on milyonlarca dolarlık kaybın nedeni olarak gösteriliyor.

Yaptırım politikasına dahil olan ABD'li yetkililer, hedeflenen oligarkların nadir olarak görülebildiğini aşikâr. Dosyalar, yaptırımların Moskova parasının küresel piyasada dolaşmasının önüne geçilemediğini de belgeliyor.

Belgelere yansıyan en önemli şirketlerden birisi ise Oleg Deripaska tarafından yönetiliyor. Enerji ve madencilik imparatorluğu olarak da bilinen şirketin 2016 yılında offshore bir şirketi 200 milyon doları ülkeden çıkarmak için kullandığı iddialar arasında.

ABD Hazinesi, Deripaska’nın Kremlin ile yakın ilişkilerini ‘kara para aklamak’ için kullanıldığı belirtiyor. Fakat birebir bir suçlama henüz söz konusu değil. Deripaska'nın sözcüsü Belyaeva ise şirketler üzerinden yapılan işlemlerde gizli veya haince bir amaç olduğu yönündeki her türlü iddiayı reddediyor.

Pandora belgeleri aynı zamanda Vladimir Putin’in iki yakın arkadaşını da mercek altına alıyor. 68 yaşındaki Timchenko, yaklaşık 20 milyar dolar olduğu tahmin edilen bir petrol ticareti servetini elde etmek için Kremlin bağlantılarını kullanmakla suçlanıyor.

ABD’li yetkililer ayrıca Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’in, Timchenko'nun dünyanın en büyük petrol ticareti şirketlerinden biri haline gelen Gunvor Group'un gizli yatırımcısı olduğunu iddia ediyor.

Soldan, Rus alüminyum holdingi Rusal'ın başkanı Oleg Deripaska; Rus otomotiv şirketi GAZ Group'un başkanı Vadim Sorokin; ve 2016'da Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin. İki yıl sonra ABD Hazine Bakanlığı, Kremlin üzerindeki mengeneyi sıkılaştırmak amacıyla Deripaska ve Rusal'a yaptırım uyguladı. (Tass-Russia)


Timchenko, Putin’e dair iddiaları 2014 yılında yalanlamasına rağmen ABD basınında yer alan haberlerde bu konu dile getirilmeye devam ediyor.

Wall Street Journal tarafından incelenen bir diğer isim ise Kolbin. 1950’lerde babalarının arkadaşlıkları dolayısıyla tanışan Putin ve Kolbin’in dostlukları sürüyor. ABD’li yetkililer Kolbin’in de Putin’in ‘gizli kasası’ olduğuna dair iddiaları yine basında sıkça dile getiriliyor.

Pandora belgelerinde yer alan kayıtlara göre, ABD’nin Timchenko ve Kolbin’i yaptırımlar için hedef almasının hemen ardından her iki isimde varlıklarını yeniden yapılandırmak için çalışmaya başlıyor.

Virgin Adaları’nda faaliyet gösteren LTS Holdings petrol şirketi ile bağlantılı olan Timchenko ve Kolbin, bu şirketin varlıklarını iki paravan şirket arasında dağıtıyor. Lerma Trading ve Southport Management isimli bu şirketler 2015 yılında ABD tarafından ‘Timchenko cephesi’ olarak listeleniyor.

ABD Hazine Bakanlığı’nda yer alan belgelere göre, Timchenko 2014'te Kırım'ı ilhak eden Rus hükümetine “mali, maddi veya teknolojik destek” sağladığı için yaptırım uygulanana kadar söz konusu iki şirket üzerinden ticari faaliyetlerini sürdürmeye devam ediyor.

Kolbin’in de ABD radarına girmesine neden olan bu iki şirket ve şirkete bağlı hesapların incelenmesinin ardından LTS Holdings’in 2017 yılında Tatiana Kolbina adına Kıbrıs’a taşındığı belgeleniyor.

Pandora belgelerinde Putin’in yakın çevresine ilişkin veriler bununla da bitmiyor. Putin’in çocukluk arkadaşı Arkady Rotenberg, Androsov ve Alexander Lebedev isimleri ‘oligark’ olarak öne çıkıyor.

RUSYA İDDİALARI REDDETTİ

Uluslararası Araştırmacı Gazeteciler Konsorsiyumu'na (ICIJ) tarafından yayınlanan Pandora belgelerine Kremlin’den de açıklama gecikmedi.

Kremlin sözcüsü Dmitry Peskov, belgeleri "büyük ölçüde asılsız bir dizi iddia" olarak nitelendirdi. Peskov, "Putin'in yakın çevresinde gizli servet hakkında hiçbir şey görmedik" diyerek, "bu bilgilere nasıl güvenilebileceğinin" net olmadığını da sözlerine ekledi.

Peskov açıklamasının sonunda, “Somut bir şeye dayanan ve belirli bir şeye atıfta bulunan ciddi yayınlar varsa, onları ilgiyle okuyacağız” dedi.

300 DİPLOMATI SINIR DIŞI EDİN

ABD’li senatörler, Moskova ABD büyükelçiliği kadrosunun reddedilmesi halinde Başkan Biden’den 300 Rus diplomatın sınır dışı edilmesini talep etti.

Rus Dışişleri Bakanlığı’ndan yapılan açıklamada, Moskova ABD büyükelçiliği kadrosunu genişletmeyi reddederse Başkan Joe Biden'den 300 Rus diplomatı sınır dışı etmesini talep eden ABD'li senatörlere, “Böyle bir adım için çağrıda bulunanlar açıkça Rusya'daki Amerikan diplomatik misyonlarının kapatılmasını istiyorlar. Bunun sorumluluğunun kendilerine ait olduğunu bilmeliler” denildi.