Ortadoğu'da devletler savaşı mümkün mü?

İsrail Ulusal Güvenlik Araştırma Enstitüsü, Askeri İstihbarat Şubesi’nin Suriye’nin ‘kuzey cephesindeki koşullara ilişkin beklentileri ve İran’ın Suriye’deki varlığı’ konusundaki raporun görüşmesinden yaklaşık bir buçuk ay sonra söz konusu raporun göz ardı edilmemesi hususunda askeri kuruluşlara uyarıda bulundu. Olası bir sıcak çatışma mümkün mü?

Kasım Süleymani’nin öldürülmesi sonrasında Askeri İstihbarat Teşkilatı tarafından yayınlanan raporda, ‘denklemden silinmesinin ve yerine İsmail Kaani’nin gelmesinin Süleymani’nin bıraktığı boşluğu doldurmakta yeterli olmayacağı’ belirtildi. Raporda ayrıca Şii eksenindeki ülkelerin, Hizbullah’ın hassas füze projesi ve Şii milislerin Suriye’deki varlığını sabitleştirme projesi hususunda karar almak zorunda kalacağı ifade edildi. İstihbarat Şubesi, Hizbullah Genel Sekreteri Hasan Nasrallah’ın zararın yarardan daha büyük olduğunu anlaması halinde hassas füze projesinin feshi konusunda adım atması ihtimalinin büyük olduğunu kaydetti söyledi.

Rapor, ‘İran veya Hizbullah ile ya da her ikisiyle de gerçekleşen savaşın, İsrail’in Suriye’de İran’a karşı yürüttüğü askeri operasyonlarla yakından bağlantılı’ olduğunu belirten araştırmacı Shmuel Even tarafından hazırlandı. Tel Aviv daha önceki açıklamalarında, ‘hassas füze projesini ortadan kaldırmak ve İran’ın Suriye’deki varlığının devamlılığını engellemek’ amacıyla eli kolu bağlı durmayacağını duyurmuştu. Şarku'l Avsat'tan edinilen bilgilere göre İsrailli araştırmacı, Askeri İstihbarat Şubesi’nin raporunda İsrail’i caydırma yeteneğinin sınırlı olduğunu belirtirken İsrail’in ‘çatışma’ politikasını sürdürmesinin yanında savaşa da hazırlanması gerektiğini vurguladı.

Savaşın hafife alınmaması uyarısı yapan İsrailli araştırmacı, İsrail Ordusu Genelkurmay Başkanı General Aviv Kochavi’nin savaş hakkındaki söylemlerine değindi. Kochavi, “Bu savaşta iç cepheye karşı olan ateş gücü oldukça büyüktür. Bunun itiraf edilmesi gerekiyor” demişti. Kochavi’nin ifadeleri söz kknusu dönemde İsrail’in kuzeyden merkeze kadar çoğu dakik ve sofistike olan yoğun füzelere maruz kalma ihtimalini kapsıyordu.

SICAK ÇATIŞMA OLASI MI?

İsrailli araştırmacı, İran’ın ve Hizbullah’ın Suriye’deki hedeflerine yönelik bombardımanların yankıları hakkında İsrail içerisindeki tartışmalar çerçevesinde yaptığı değerlendirmede Tel Aviv’in ‘Suriye’deki İran varlığını İsrail Hava Kuvvetleri’nin kapsamına alınması gereken stratejik bir hedef olduğunu’ düşünmesinin hata olduğuna dikkati çekti:

“Tel Aviv’in İran’ın Suriye’deki varlığını sona erdirme başarısının askeri adımlarla mı olacağı hususunda önemli sorular gündeme geldi. Peki, bu tür bir başarı uzun süre devam ettirilebilir mi? Buradaki olasılık zayıf. Olasılık yüksek olsa bile bedel de aynı derecede yüksek olabilir. İran’ın Suriye’den çıkışı prensip olarak diğer cephelerde İsrail’e karşı harekete geçme yeteneklerini azaltmayacak. Ancak İran Suriye’den çıkarsa İsrail caydırıcı bir alanı ve İran’a karşı tepki olarak Suriye’yi kaybedecektir.”

Suriye’de İran’a karşı İsrail saldırılarının artmasının çatışmaya yol açtığı ve hasarı artırdığı uyarısı yapan araştırmacı “İran’ın Suriye’deki varlığına karşı saldırılara, karşı taraftan gelen oldukça riskli bir tepki eşlik edecek. Hatta savaş riski bile artacak” dedi.

Even’in tahminlerine göre Suriye’de tırmanışa neden olan ve birçok cephede savaşa dönüşen düşmanlığın ardından bölgedeki koşullar savaş düzeyine ulaşana kadar kötüleşebilir.