Koronavirüs küresel tehdit oluşturmaya devam ediyor

Dünyada milyonlarca insanın hayatının kaybetmesine neden olan koronavirüs, mutasyona uğrayarak yeni varyantlarını ortaya çıkartıyor. Son olarak İngiltere ve ABD’de görülen ‘ERİS’ isimli varyant, salgının yeniden başlayacağına dair endişeler yaratıyor. DSÖ, vaka ve ölüm sayılarında artışa neden olabilecek bu varyant için uyarılarda bulundu.

Uzun süredir koronavirüs ile mücadele eden dünya, şimdi de Eris varyantı ile karşı karşıya. İngiltere ve ABD'de görülen Eris'in (EG.5.1) İngiltere'de her 7 vakadan birini, ABD'de ise yüzde 17'sini oluşturduğu duyuruldu.

Dünya Sağlık Örgütü, vaka ve ölümlerde ani bir artışa neden olabilecek daha tehlikeli bir koronavirüs varyantının ortaya çıkma riskinin de devam ettiği uyarısında bulundu.

DSÖ, Eris varyantıyla ilgili bir rapor yayımladı. Rapora göre; önceden "gözlem altındaki varyant" olan ve statüsü "izlenmesi gereken varyant" olarak değiştirilen Eris'in yaygınlığında istikrarlı bir artış olurken 7 Ağustos itibarıyla 51 ülkeden 7 binin üzerinde numune paylaşıldı.

Mevcut kanıtlara dayanarak; Eris'in oluşturduğu halk sağlığı riski, diğer mevcut koronavirüs varyantlarının riskine benzer şekilde "küresel düzeyde düşük" olarak değerlendirildi.

Eris varyantının özelliklerine bağlı olarak küresel olarak yayılabileceği ve vakalarda artışa neden olabileceği belirlendi.

ERİS VARYANTI NEDİR?

Yeni varyant Eris, 2023 yılının başında Omicron varyantının yeni bir alt türü olarak ortaya çıkmıştı. Yani koronavirüsün mutasyona uğramış bir versiyonu.

Yale Üniversitesi’nden Dr. Roberts, bunun diğer yeni türlerden çok da farklı olmadığını bildiriyor. 

Yeni varyantın Eris lakabı da Yunan mitolojisinin fitne ve fesat tanrıçasından geliyor. Dünya Sağlık Örgütü, bu isimlendirmeyi varyantın akılda kalması güç terminolojik ismine alternatif olarak seçiyor.

Yeni varyant Eris’in semptomlarında diğer türlere göre belirgin bir fark bulunmuyor. Dr. Roberts, Omicron türleri gibi EG.5'in de üst solunum yollarını enfekte etme eğiliminde olduğunu ve burun akıntısı, boğaz ağrısı ve diğer soğuk algınlığına benzer semptomlara neden olduğunu açıklıyor.

YENİ VARYANT HANGİ ÜLKELERDE GÖRÜLÜYOR?

Dünya Sağlık Örgütü’ne göre; aralarında Çin, Amerika Birleşik Devletleri, Kore Cumhuriyeti, Japonya, Kanada, Avustralya, Singapur, Britanya, Fransa, Portekiz ve İspanya'nın da bulunduğu 51 ülkede enfeksiyonlar görüldü. 

DSÖ, artış gözlemlenen ülkelerde detaylı raporlama yapılmasını talep ediyor. Bazı uzmanlar, bu ülkelerdeki risk grubundaki kişilerin korunması için kapalı alanlarda maske takabileceğini söylüyor.

Sağlık Bakanı Fahrettin Koca, koronavirüsün yeni varyantlarının 23 Ağustos 2023 itibariyle Türkiye'de görülmediğini açıkladı.

Sağlık Bakanı Koca’nın değerlendirmesine göre; hastane yatışını daha da artıran herhangi bir durum şu an için söz konusu değil.

DW Türkçe’ye röportaj veren Koronavirüs Bilim Kurulu Üyesi Prof. Dr. Tevfik Özlü ve Prof. Dr. Mehmet Ceyhan, eskisi kadar çok koronavirüs testi yapılmadığı için Türkiye'de yeni varyantların tespit edilmesinin zor olduğunu belirtti.

Dr. Tevfik Özlü, şu an bir risk görmediğini belirtirken Mehmet Ceyhan da şu aşamada ağır bir klinik seyrinin olmadığını bildirdi.

KORONAVİRÜS İÇİN ÜRETİLEN AŞILAR, ERİS VARYANTINA KARŞI ETKİLİ Mİ?

Türkiye'de uygulanan BioNTech, Sinovac ve Turkovac aşılarının yeni varyantlara karşı koruyucu olup olmadığına dair resmî bir açıklama yok.

BioNTech yeni varyantlara karşı geliştirdiği yeni aşılarını sonbaharda piyasaya sürmeye hazırlanıyor. 

BioNTech’e göre; yeni aşı, Eris alt varyantına karşı nötralize edici bir etkiye sahip.

Birleşmiş Milletler’in Aşı Ortaklığı GAVI, bütün bu bilinmezliklere rağmen koronavirüs aşılarının ciddi hastalıklara karşı koruma sağlama oranının hala yüksek olduğunu belirtiyor.

En az iki doz koronavirüs aşısı olmak hiç aşı olmayan birine göre, EG.5'e karşı daha hızlı ve daha güçlü bir bağışıklık tepkisi oluşturuyor. Bu da ciddi hastalık, hastaneye kaldırılma veya ölüm olasılığını azaltıyor.

ENDİŞELENMELİ MİYİZ?

Eris (EG.5) varyantının dünya çapında yaygınlığı giderek artsa da yetkili sağlık kuruluşlarına göre; şu an için varyantın ciddi hastalıklara neden olduğuna dair bir işaret yok.

Dünya Sağlık Örgütü’ne göre; bu türün halk sağlığı riski, önceki dolaşımdaki varyantlara yakınlığı nedeniyle daha düşük. Yine de önümüzdeki günlerde vakalarda artışa yol açabilir.

Reading Üniversitesi'nden mikrobiyolog Dr. Simon Clarke, Daily Mail'e yaptığı açıklamada; koronavirüsün değişmeye ve yeni koşullara uyum sağlamaya devam edeceğini belirtti.

Clarke, “Bu yüzden, yeni varyantlar ortaya çıktığında ve artan sayıda enfeksiyona neden olduğunda şoka girmemeli veya endişelenmemeliyiz. Aşılamanın ağır hastalığa karşı sağladığı koruma hala iyi durumda. Vaka sayıları azalıp artarken, hastaneye yatışlar ve ölüm oranları düşük kalıyor. Bu güven verici" ifadelerini kullandı.