Koronavirüs küresel kriz bombasının pimini çekti: Dünya ekonomilerini ne bekliyor?

COVID-19 salgını dünya ekonomilerini çıkmaza sürüklerken herkesin ümit edebileceği en iyi ekonomik sonuç, bu süreci 2008 mali krizinden daha hafif bir şekilde atlatmak olacak. Ancak virüs salgınının bu güne kadar olan etkisi göz önüne alındığında, çok daha kötü bir sonuçla karşılaşılma ihtimali gün geçtikçe artmakta. Peki koronavirüsün küresel kriz bombasının pimini çektiği şu günlerde dünya ekonomilerini nasıl bir gelecek bekliyor? Büyük devletler gücünü kaybedecek mi?

Fethiye Mutaf Narin/INTELL4

Tüm piyasaları alt üst eden ve halkın alım gücünü minimuma indiren ekonomik krizler hayatımızı ciddi şekilde etkiliyor. Uzmanlar, 2020'de dünya ekonomisini etkileyecek büyük finansal krizin koronavirüs ile hızlandığını belirtiyor. 2008 senesinde yaşanan krizi tahmin etmesinin ardından kriz kahini olarak tanınmış olan ünlü ekonomist Nouriel Roubini, yıllar önce bir sonraki kriz olarak 2020’yi hedef göstermişti.

2020 yılında bir resesyon olasılığının oldukça güçlü olduğunu söyleyen uzmanlar, bu olasılığın bir ticaret savaşı ve ülkeler arasında farklı bir anlaşmazlığın yaşanması durumunda hızla artacağının altını her fırsatta çizdi. Bu bağlamda ekonomi kahinlerinin 2020’nin son çeyreğini işaret ettiği uyarılarında, koronavirüs adında beklenmedik bir sürprizle karşılaştı. Koronavirüs tüm ekonomistlerin küresel kriz uyarılarının daha erken gerçekleşmesine neden oldu.

BÜYÜK DEVLETLER GÜCÜNÜ KAYBEDEBİLİR

Ünlü iktisatçı Nouriel Roubini, bu krizin küresel mali krizden daha şiddetli bir durgunluk olacağını söyledi ve şu ana kadarki gerilemenin “Büyük Buhran'dan bile çok daha kötü” olduğunu açıkladı. Ayrıca virüs salgınının uzun sürmesi durumunda, büyük devletlerin güçlerini kaybedebileceğini ve ekonomik faaliyetlerin şimdiden beklenenden daha kötüye gittiğini belirtti.

2008 KÜRESEL KRİZİNDEN DAHA BÜYÜK BİR KRİZ

Son mali krize yol aşan etkenlerin hala varlığını sürdürdüğünü işaret eden birçok analist geçen mali krizden gereken derslerin ve yeterli önlemlerin hala alınamadığını savunuyor.

Bu nedenle koronavirüsten küresel ekonomiye verilen şok, 2008 küresel finansal krizinden (GFC) ve hatta Büyük Buhrandan daha hızlı ve daha şiddetli oldu. Bir önceki krizde borsalar yüzde 50 veya daha fazla çöktü, kredi piyasaları dondu, büyük iflaslar izlendi, işsizlik oranları yüzde 10'un üzerine çıktı ve GSYİH yıllık olarak yüzde 10 veya daha fazla oranda daraldı. Ancak tüm bunların hepsi üç yıl sürdü.

Şu anki mevcut durumda ise Covid-19 ile birlikte, benzer şekilde korkunç makroekonomik ve finansal sonuçlar 'üç hafta' içinde gerçekleşti. Bu aşamada, ABD borsalarının ciddi düşüşü yalnızca 15 gün sürdü ve bu düşüş şimdiye kadarki en hızlı düşüş oldu (zirveden yüzde 20 düşüş). Şimdi piyasalar yüzde 35 düştü , kredi piyasaları ele geçirildi ve kredi marjları (hurda tahvilleri gibi) 2008 seviyelerine yükseldi. Bu süreçte işsizlik oranlarının yüzde 20’lerein üzerine çıkabileceği söyleniyor.  

EN İYİ SENARYO EN KÖTÜ SENARYODAN BİLE DAHA KÖTÜ

Büyük Buhran ve 2’inci Dünya Savaşı sırasında bile, bugün Çin, Amerika Birleşik Devletleri ve Avrupa'da olduğu gibi ekonomik faaliyetlerin büyük bir kısmı tam anlamıyla kapanmadı. 

Nouriel Roubini’nin bu bağlamdaki değerlendirmeleri, salgının durdurulmadığı takdirde, dünya ekonomilerinin serbest düşüşlerinin devam edeceği yönünde.

Ancak pandemi oldukça kısa bir süre içinde durdurulsa bile, toplam büyüme 2020'nin sonuna kadar geri dönmeyebilir. Her durumda, pandemi ve ekonomik serpinti kontrol altına alınsa bile, küresel ekonomi hala bir dizi “beyaz kuğu” kuyruk riskine maruz kalabilir.

Fethiye Mutaf Narin/INTELL4