Kimler ve hangi bakanlıklar yaptırım listesinde?

ABD'de Senato ve Temsilciler Meclisi’nin ortak tasarı hazırlamasıyla son halini alan 2020 Ulusal Savunma Yetkilendirme Yasası (NDAA) olarak bilinen savunma bütçesinde Türkiye'yi de ilgilendiren başlıklara yer verilmişti. Savunma bütçesi Trump tarafından onaylanmayı beklerken Senato Dış İlişkiler Komisyonu Türkiye'ye yönelik yaptırım tasarısın onayladı. 18 evete karşı 4 hayır oy çıkan oylamada kimler hayır dedi? Yaptırımlar kimlere ve hangi bakanlıklara yapılacak?

Kimler ve hangi bakanlıklar yaptırım listesinde?

Amerika Birleşik Devletleri’nde (ABD) Senato ve Temsilciler Meclisi’nin ortak tasarı hazırlamasının ardından 2020 Ulusal Savunma Yetkilendirme Yasası (NDAA) olarak bilinen savunma bütçesi son halini almıştı. Kongrenin iki kanadının üzerinde mutabık olduğu Savunma Bütçesi Yasası’nda Türkiye ile ilgilide F-35, S-400 ve Patriot hava savunma sistemlerine dair başlıklarda yer aldı.

NDAA’de yer alan verilere göre Ankara’nın S-400 hava savunma sistemlerini alım işlemlerine devam etmesi nedeniyle Türkiye’ye F-35’lerin teslim edilmemesi, F-35 üretim programından çıkarılması ve Amerika’nın Hasımlarıyla Yaptırım Yoluyla Mücadele Yasası (CAATSA) kapsamında Türkiye’ye yaptırım uygulanması gerektiği belirtilmişti.

NDAA’de yer alan yaptırım kararının ardından ABD Temsilciler Meclisi’nde 29 Ekim’de 403’e karşı 16 oyla geçen, Senato Dış İlişkiler Komisyonu’nda başkan Jim Rish ve Demokrat Senatör Bob Menendez tarafından sunulan Türkiye’ye yaptırım yasa tasarısı 18 evet oyuna karşı 4 hayır oyuyla kabul edildi. Tasarının üçüncü durağı olan Senato Genel Kurulu’nda da oylanması bekleniyor ve geçerse veto hakkı olan Trump’un masasına gidecek. Fakat tasarı 100 kişilik Senato Genel Kurulu’nun 3’te 2’sinden fazlasının oyuyla geçerse Trump’un veto hakkı kalmış olacak.

ABD Senato Dış İlişkiler Komisyonu’nda başkan Jim Rish ve Demokrat Senatör Bob Menendez

 

Bugün Senato Genel Kurulu’na gidecek olan yaptırım tasarısında, Halkbank’ın yaptırıma tabi tutulması, silah ambargosu uygulanması ve Cumhurbaşkanı Erdoğan ve ailesinin mal varlıklarının araştırılıp ortaya çıkarılması gibi maddeler yer alıyor. 'ABD’nin ulusal güvenliğini teşvik ve DEAŞ’ın canlanmasının önlenmesi' ismini taşıyan tasarıda ayrıca Cumhurbaşkanı Yardımcısı Fuat Oktay, Millî Savunma Bakanı Hulusi Akar, Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu, Hazine ve Maliye Bakanı Berat Albayrak, Ticaret Bakanı Ruhsar Pekcan, Enerji ve Tabi Kaynaklar Bakanı Fatih Dönmez’in de isimleri yer alıyor.

3 ŞART

'ABD’nin ulusal güvenliğini teşvik ve DEAŞ’ın canlanmasının önlenmesi' ismini taşıyan yasa tasarısı Türkiye’nin Suriye’nin kuzeyine başlattığı Barış Pınarı Harekatı, ABD’nin tüm itirazlarına rağmen Rus yapımı S-400’lerin satın alınmasıyla ilişkili. Tasarıda, operasyon sebebiyle Türkiye’ye silah ambargosu uygulanarak sevkiyatın durdurulması amaçlanıyor. Türkiye’ye bir dizi yaptırımı öngören yaptırım tasarının kaldırılması için masaya 3 şart konuldu;

*Türkiye’nin YPG/PKK terör örgütlerine yönelik operasyona son vermesi,

*Türkiye’nin IŞİD'e karşı yürüttüğü mücadelenin haricindeki unsurlarını Suriye’den geri çekmesi,

*Türkiye’nin IŞİD’le mücadeleyi tehlikeye atacak hareketlerde bulunmaması.

Tasarının kaldırılması için 3 şart koyan ABD, daha önce de F-35’lerin Türkiye’ye tesliminin devam etmesi, Türkiye’nin F-35 üretim programına dahil edilmesi ve Patriot’ların tedarikinin sağlanması için Türkiye’den Rus S-400’lerinin aktivasyonunun sonlandırılmasını talep etmişti. Fakat Ankara tarafından yapılan açıklamada Rus S-400’lerinin hangarlarda yatması için alınmadığı vurgulanmıştı.

YAPTIRIM TASARISI İLE İLGİLİ OLARAK ABD’Lİ SENATÖRLER NE DİYOR?

Dün ABD Senato Dış İlişkiler Komisyonu’nda da 18 evet oyuna karşı senatörler Rand Paul, Ron Johnson, Ted Cruz ve Tom Udall’ın hayır oyuyla kabul edilen yaptırım tasarısı bugün Senato Genel Kurulu’nda oylamaya çıkması bekleniyor. Oylama sırasında Senatörler arasında geçen diyaloglar, kararın son derece siyasi olduğunu gösteriyor.

Tasarının oylama öncesinde tartışıldığı oturumda, Senato Dış İlişkiler Komisyonu Başkanı Cumhuriyetçi Partili Jim Risch, “S-400 Türkiye topraklarında olduğu sürece F-35’leri alamayacak. Erdoğan’ı tercihlerini yeniden değerlendirme çağrısı yapıyoruz” dedi.

Türkiye konusunda sert açıklamalarıyla bilinen, “Dış politikamızın Türkiye tarafından rehin alındığına yönelik endişelerim var. Trump, Erdoğan’ın Suriye talebine göz yumdu. İstediklerini aldılar” sözlerini söyledi. Uyarılara rağmen Türkiye’nin S-400 almasının ABD’yi uluslararası arenada zayıf gösterdiğini ve ABD'nin Türkiye tarafından rehin alındığını savunan Senatör Menendez, Senato'nun Türkiye'yi gücendirmemek için Ermeni tasarını oylamaktan bile çekindiğini savundu.

 

Son zamanlarda konuya duygusal bakmayan tek senatör olan Rand Paul, Türkiye hakkında alınacak herhangi bir yaptırım kararında dikkatli olunması gerektiğini vurguladı ve "Yaptırım ters tepki doğurabilir, Türkiye’yi Rusya’nın yörüngesine itebilir” ifadesini kullandı. Diğer taraftan Paul, Türkiye'ye uygulanacak bir yaptırımın, Trump'ın Türkiye ile pazarlıktaki elini zayıflatıcağını ve Türkiye'yi Rusya'ya dahada yaklaştıracağını vurguladı.

ABD SAVUNMA BAKANI MARK ESPER’DEN AÇIKLAMA

Kongrede düzenlenen oturumda konuşan ABD Savunma Bakanı Esper, “Türkler, (Suriye'den) gelen PKK'lı Kürt teröristlerin ülke içinde terör saldırıları düzenlemesinden ve Türk vatandaşlarını öldürmesinden endişeleniyor. Haliyle Türkiye'nin odaklandığı şey şu an bizimkinden farklı." dedi.

Mark Esper konuşmasını “Türkiye'ye dair en endişe verici durum; Türkiye'nin NATO ekseninden uzaklaşması ve Rusya ile yakın ilişki kurmasıdır. Şu an Kuzey Suriye'de istikrar sağlanmış durumda ancak Türkiye'deki 3 milyon Suriyeli mültecinin bu bölgeye gönderilmesi tekrar kargaşaya yol açabilir.” ifadeleriyle sürdürdü.