Kazakistan'daki protestolar kripto paraları vurdu

Dünyada Bitcoin üretiminde ikinci sırada yer alan Kazakistan’daki karışıklık, kripto para piyasasını da olumsuz etkiledi. Çin'deki yasakların ardından Kazakistan'a yönelen madencilerin internet ve enerji kesintileri nedeniyle yeni ülkelere yönelebileceği öngörülüyor.

Kazakistan’da akaryakıt fiyatlarının artmasıyla başlayan protestolar, onlarca kişinin ölümüne yol açtı.

Orta Asya’nın en büyük devletinde büyük bir kaos hâkim olurken, 4 Ocak’ta ülke genelinde internet bağlantısı kesildi. Bu da Bitcoin üretiminde önemli bir yeri olan ülkeyi ve dünyadaki kripto para piyasasını olumsuz etkiledi.

Kazakistan, komşusu Çin’in mayıs ayında kripto para faaliyetlerini yasaklamasının ardından geçen yıl madencilik alanında yükselen bir ivme kazandı. Cambridge Alternatif Finans Merkezi’ne göre, Ekim 2021 itibariyle Bitcoin madenciliğinde yüzde 18,1 paya sahip olan Kazakistan, yüzde 35,4 payla birinci sırada olan ABD’yi geride bırakarak ikinci oldu.

İNTERNET KESİNTİSİ MADENCİLERİ VURDU

En büyük hacme sahip kripto para birimi olan Bitcoin, Kazakistan’daki olaylar ve ABD Merkez Bankası’nın (FED) kararının ardından eylül ayından bu yana en düşük seviyeye gerileyerek 41 bin dolara kadar düştü.

Kazakistan’daki kaos ortamı madenciliği etkilerken, FED’in kararı ise yatırımcıların ellerindeki kripto paraları satmasına neden oldu.

Kripto para madenciliği, yeni paraların dolaşıma sokulduğu sürece verilen addır. Madenciler, blokzincir ağına yeni bir “blok” eklemek için sistemin oluşturduğu karmaşık denklemlerin çözümünü yapan yüksek güçlü bilgisayarlar kullanır. Bunun sonucunda da belirli bir miktarda kripto para kazanılır.

Dijital para şirketi Foundry yetkilisi Kevin Zhang, Kazakistan’da internetin kesilmesi nedeniyle dünyadaki Bitcoin madenciliği ağının yüzde 15’inin devre dışı kaldığını söyledi.

Kazakistan’daki protestoların en yoğun yaşandığı yerlerden biri olan Almatı’da, beş gündür kesik olan internet erişimi bugün yeniden açıldı. Ancak ülkedeki kaos ortamı ve enerji kesintileri sürdüğü için madencilerin yeniden üretime dönmesinin zaman alacağı öngörülüyor.

MADENCİLER KAZAKİSTAN’DAN VAZGEÇEBİLİR

Kazakistan’da olaylar patlak verene kadar elektrik ucuzdu. Kripto para madenciliğinin çok yüksek miktarda enerji tüketmesi nedeniyle Kazakistan’da kesintiler kendini göstermeye başladı. Hükümet kanadında ise nükleer santral geliştirilmesi gündeme geldi.

Rusya’dan elektrik alınmaya başlansa da ülkedeki elektrik açığına çözüm olmadı. Geçen yılın başında Kazakistan Cumhurbaşkanı Tokayev, madencilerin kullandığı elektrik için ek ücret ödemelerine ilişkin bir yasayı onayladı. Bu da Çin’in ardından Kazakistan’a yönelen madencilere ilk darbeydi.

Diğer yandan Kazakistan’da hükümet, Bitcoin madenciliğini yatırım potansiyeli yüksek sektör olarak nitelendiriyor. Ayrıca ülkede 20’den fazla şirketin madencilik alanında faaliyet gösterdiği belirtiliyor.

Hindistan’da kripto para borsaları ile çalışan teknoloji hukuk firması Ikigai Law’ın kurucusu Anirudh Rastogi’ye göre, söz konusu karışıklık, madencilerin işlerini yapmak için farklı ülkelere yönelmesine neden olabilir. Bu ülkelerin başında ise kripto para madenciliğinde dünya birinciliğine sahip olan ABD geliyor. 

Rastogi, “Madencilerin faaliyetleri için doğru merkezi bulması gerekecek. Siyasi istikrara ve ucuz elektriğe sahip bir yere ihtiyaçları var” dedi.

Rastogi ayrıca büyük kripto para merkezlerinde ortaya çıkan bu tür sorunların, madencilik endüstrisini daha az elektrik tüketen ve daha sürdürülebilir bir teknolojiye yönelmesine itebileceğini dile getirdi.

YATIRIMCILAR ENDİŞELİ

Madencilerin yanı sıra Kazakistanlı yatırımcılar da gidişattan endişe duyuyor. İnternet kesintileri nedeniyle borsa hesaplarına erişemeyen yatırımcılar, sermayelerini yönetemedikleri için iflas etme riskiyle karşı karşıya.

İnternetin yanı sıra telekomünikasyon ağlarında da kesinti söz konusu. Benzer bir kesinti Venezuela’da da yaşanmıştı. Ancak telefonlarını kullanabilen Venezüellalılar SMS ve yoluyla birbirlerine para transferi gerçekleştirebiliyordu. Kazakların cep telefonları kapsama alanına erişemediği için haberleşme ve para transferi gibi işlemleri yapma imkanları yok.

Diğer yandan, kredi kartı ile yapılan ödemeler de internete bağlı cihazlar üzerinden gerçekleşiyor ve internet kesintisi nedeniyle alışverişlerde kart kullanmak mümkün değil. Yerel kaynakların bildirdiğine göre, kredi kartı kullanamayan Kazaklar hem alışveriş hem de banka hesaplarına erişememe korkusu nedeniyle ATM’lerden toplu miktarda nakit para çekiyor.