Karadeniz'deki doğalgaz keşfinin Türkiye'ye etkisi

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan geçtiğimiz günlerde Türkiye'nin Karadeniz'de tarihinin en büyük doğalgaz keşfini gerçekleştirdiğini açıkladı. Türkiye'nin Karadeniz'de doğal gaz rezervi bulduğunu açıklaması, derin denizlerde gaz bulunabilmesi yeteneğinin gerçekleştirilmesi açısından enerji sektöründe önemli bir gelişme olarak görülürken, rezervin ekonomik açıdan Türkiye’ye neler sunacağını sürecin göstereceği belirtiliyor.

Türkiye'nin toplam enerji ithalatının 41 milyar doların üzerinde olduğu göz önüne alındığında ithal edilen doğal gazın bu ithalat faturasının önemli bir kısmını oluşturduğu ifade ediliyor. Konuyla ilgili İzmir Ekonomi Üniversitesi Sürdürülebilir Enerji Ana Bilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Mehmet Efe Biresselioğlu; "Bu yüksek ithalat faturası ve dışa bağımlılık, 2017 yılında yürürlüğe alınan Türkiye’nin milli enerji ve maden politikasının çıkış noktalarıdır. İlgili politika kapsamında, Yavuz, Fatih ve Kanuni isimli 3 sondaj gemisi ile Barbaros Hayrettin Paşa ve Oruç Reis isimli 2 sismik gemiyi içeren milli filo ile yürütülen Karadeniz ve Doğu Akdeniz petrol ve doğal gaz aramalarının ilk sonucu alındı. Bu doğrultuda, Karadeniz’de bulunan 320 milyar metreküp doğalgaz rezervi Türkiye için oldukça önemli bir ekonomik fırsat oluşturabilecektir. Türkiye’nin mevcut doğal gaz tüketimi ve üretimi karşılaştırıldığında fark çok büyük iken Karadeniz’de bulunduğu ifade edilen doğal gaz rezervi ile Türkiye dışa bağımlılığını azaltabilir ve ekonomik anlamda güçlenebilir." değerlendirmesinde bulundu.

Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığı (TPAO) verilerine göre,  Türkiye’nin doğal gaz tüketiminde dışabağımlılık oranı petrole göre daha yüksek durumda. Türkiye doğal gaz tüketiminin yaklaşık yüzde 98,9’unu ithalatla karşılıyor. Türkiye’de 2019 yılında yaklaşık 45,7 milyar metreküp doğal gaz tüketilirken, bu rakamın sadece yüzde 1,06’sı ülke içi üretim ile karşılandı.

Bu kapsamda 2019 yılında Türkiye’nin doğal gaz ithal ettiği ülkeler sırasıyla Rusya, Azerbaycan, İran, Cezayir, Katar, Nijerya ve ABD olarak sıralanıyor.

RUSYA İLE MÜZAKERELERDE ÖNEMLİ KOZ 

Türkiye’nin önemli gaz tedarikçisi Rusya ile yaptığı sözleşmelerin güncellenme döneminde olunduğuna da dikkat çeken uzmanlar, bulunan rezervin Türkiye’nin elinde önemli bir koz olacağını düşünüyorlar.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan kuyudan elde edilen verilerin aynı bölgede yeni doğal gaz keşiflerinin kuvvetle muhtemel olduğuna işaret ettiğini belirterek "İnşallah gerisi de en kısa sürede gelecek" diye konuşmuştu.

Enerji uzmanı Hormuz Straits Partnership Direktörü Serkan Şahin, kontratların bitiminden birkaç yıl önce yenilenmesi görüşmelerinin başladığını hatırlatarak, “Türkiye’nin bir alternatifinin olduğunun gösterilmesi önemli. Türkiye artık derin denizden gaz çıkartmayı biliyor olarak masaya oturacak” diyor.

Doğalgaz rezervinin bulunduğu saha

DOĞALGAZ KEŞFİ DIŞ BASINDA DA YANKILANDI

Türkiye’nin Karadeniz’de yaptığı doğal gaz keşfi, Asya-Pasifik ülkelerinin basın organlarında geniş yer buldu. 

Çin'in devlet haber ajansı Xinhua, Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın doğal gaz keşfine dair açıklamasını, "Türkiye, Karadeniz'de doğal gaz keşfetti" başlığıyla gördü.

China Daily gazetesindeki haberde ise Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın, Türkiye'nin önemli miktarda doğal gaz rezervi bulduğuna dair açıklamaları detaylarıyla haberleştirildi.

Brüksel'den yayın yapan uluslararası haber sitelerinden Politico.eu, haberi, "Türkiye, Karadeniz'de doğalgaz bulduğunu doğruladı, Akdeniz'de de aramalara devam edeceğini taahhüt etti" başlığıyla yayınladı.

Belçika'nın Fransızca yayın yapan 7sur7 internet sitesinin AFP'ye dayandırdığı haberinde, "Türkiye tarihindeki en büyük doğalgaz alanını keşfetti" başlığı kullanıldı.

DOĞALGAZ KEŞFİ ÖDEMELERİ NASIL ETKİLER?

Türkiye’nin doğalgaz keşfi, çıkarılıp kullanılabilmeye başlandıktan sonra, Rusya ile dış ticaret açığını azaltmak için son derece faydalı olacak. Türkiye’nin 50 milyar dolara yakın enerji kaynakları ithalatının önemli bir kalemini doğal gaz oluşturuyor. Dolasıyla Akdeniz, Karadeniz veya herhangi bir noktada tespit edilecek doğal gaz rezervleri öncelikle bu ithalat oranını düşürecek, dış bağımlılığı azaltacaktır.

Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Fatih Dönmez bulunan 320 milyar metreküplük gazın, yaklaşık 65 milyar dolar değerinde olduğunu belirtti. Türkiye'nin yıllık doğalgaz tüketiminin 45-50 milyar metreküp olduğuna dikkat çekerek keşfedilen bu rezervin 7-8 yıllık ihtiyacı karşılayabileceğini söyleyen Bakan Dönmez, " Biz doğalgaz ve petrole yıllık 40 milyar dolar seviyesinde ödeme yapıyoruz. Bunları da azaltacağız ve cari açığa pozitif katkısı olacak" diye ekledi.

TÜRKİYE'NİN RUSYA İLE TİCARET AÇIĞI 18,16 MİLYAR DOLAR

Türkiye’nin en önemli ikinci ticaret partneri olan Rusya ile 2019 yılındaki ticaret hacmi 28,06 milyar dolar. Türkiye, doğalgazın da içinde bulunduğu mineral yakıtlar grubu olan, 27 numaralı dış ticaret fasıl grubu dahilinde Rusya’dan 14,57 milyar dolarlık ürün ithal ediyor. Bu veriler değerlendirildiğinde Türkiye’nin Rusya’dan ithal ettiği ürünlerin yarısından fazlasının doğalgaz ve yakıt türevleri olduğu anlaşılıyor.