İran ve ABD geriliminin ringi haline dönüşen Irak’ı neler bekliyor?

ABD ve son yıllarda siyasi gerilimin arttığı İran arasındaki tansiyon Kasım Süleymani’nin öldürülmesi ile iyice yükseldi. İran’ın üst düzey komutanı Süleymani’nin Irak’ta öldürülmesi olası ABD-İran savaşında 2003 Amerika işgalinden bu yana siyasi istikrarı sağlayamayan Bağdat yönetimini nasıl etkiler? 3. Dünya savaşı çıkar mı söylentilerinin iyice dillendirildiği bu dönemde Irak’ı neler bekliyor…

İran ve ABD geriliminin ringi haline dönüşen Irak’ı neler bekliyor?

İran’ın ABD Bağdat Büyükelçiliği’ni basan göstericilere destek vermesi ve Amerikan yönetiminin buna misilleme olarak yine Irak’ta İran Devrim Muhafızları Ordusu'na bağlı Kudüs Gücü Komutanı Süleymani'yi öldürmesi de gösteriyorku Hem İran hem ABD birbirlerine karşı güç gösterilerini sergilemek için Irak’ı ring alanı olarak kullanmaktan geri durmuyor.

Kısa kısa hem İran’ın hem de ABD’nin son gelişmelerin ardından birbirlerine Irak üzerinden yaptıkları tehditler ve tarafların açıklamaları…

İran cephesi Irak başta olmak üzere güçlü olduğu ülkelerde milis güçlerini ABD’ye karşı kullanacağını farklı ağızlardan duyurmaktan geri durmuyor. Şii Lider Sadr’ın ‘Hazır olun’ çağrısı bunun en açık örneklerinden sadece biri.

Şİİ LİDER SADR'DAN MİLİS GÜÇLERİNE 'IRAK'I SAVUNMAYA HAZIR OLUN' ÇAĞRISI

Irak'ta Sadr Hareketi lideri Sadr, İran Devrim Muhafızları Ordusu'na bağlı Kudüs Gücü Komutanı Süleymani'nin öldürülmesinin ardından, komutasındaki Mehdi Ordusu ve Yevm el-Mevud Tugayı'na "Irak'ı korumak için hazır olma" talimatı verdi.

Şii siyasi ve dini lider Sadr, komutasındaki milis güçlerinden Mehdi Ordusu ve Yevm el-Mevud Tugayı'nı da teyakkuz halinde olmaya çağırdı

 ABD cephesi ise Irak’taki iç karışıklığı, siyasi ve mezhep çatışmalarını kullanmaktan geri durmayacağını her fırsatta gösteriyor. Irak’taki bazı göstericilerin Süleymani’nin öldürülmesine karşı sevinç gösterisi yapmasını sosyal medya hesabından paylaştı.

POMPEO'DAN IRAKLILARIN SEVİNÇ GÖSTERİSİ PAYLAŞIMI

ABD Dışişleri Bakanı Mike Pompeo, İran Devrim Muhafızları Kudüs Gücü Komutanı Kasım Süleymani'nin ABD’nin hava saldırısında öldürülmesine ilişkin ilk açıklamasında “Süleymani olmadığı için minnettarım” ifadelerini kullandı. Ayrıca Pompeo sosyal medya hesabından bir video yayınlayarak, Süleymani’nin ölümü sonrası Iraklıların sevinç gösterilerinde bulunduğunu, sokaklara çıkarak kutlama yaptıklarını iddia etti. Pompeo, dans eden Iraklıların videosunu Twitter hesabından paylaştı.

SONUÇ

Son gelişmelere geçmeden önce Irak’ın yakın tarihi hakkında kısa bilgilerle zihinlerimizi tazeleyelim. Osmanlı Devleti’nin bölgeden çekilmesinin ardından İngiliz mandası haline gelen Irak’ta 1980’li yıllara yani İran-Irak savaşlarının başladığı döneme kadar ülke darbecilerin karşılıklı güç çekişmelerine sahne oldu. 80’li yıllarda merkezi hükümet ile Kürtler arasında çatışmalar yaşanmış, Saddam Halepçe’de kimyasal silah kullanarak çok sayıda insanın yok olmasına sebep olmuştu. Yıllar boyu süren İran-Irak savaşlarının ardından 90’lı yılların ortasında Kuveyt ile girilen savaş devam etti. 2003’te okyanus ötesinden gelen ‘demokrasi perilerini’ ve sonrasını anlatmaya gerek yok sanırım. Irak Osmanlı’dan sonra gereç iç çatışmalar gerek farklı ülkelerle girdikleri savaşlar neticesinde yaklaşık bir asırdır siyasi istikrarı sağlayamadı.  ABD işgalinin ardından Irak’ın üniter yapısı değişti. Barzani ABD desteği ile Bölgesel Kürt Yönetimini ilan etti ve Bağdat yönetimi de tanıdı. ABD etnik çatışmaların yetmeyeceğini düşünmüş olmalı ki mezhepsel farklılıkları kaşıyarak, milislerini kullanarak Irak üzerinden İran’a baskı kurmaktan geri durmadı. 

İRAN IRAK'TAİ ALEYHTE GÖSTERİLERİ TERSE ÇEVİRMEK İSTEDİ AMA...

Irak’ta 1Ekim’de başlayan ve son dönemde yayılan gösterilerde yüzlerce kişi hayatını kaybetti binlercesi ise yaralandı. Vatandaşlar artan işsizliği, yolsuzluğu ve Bağdat yönetimi üzerinde nüfuz kurmuş İran’ı protesto ederek günlerce eylem yaptılar. Hatta Irak’ta mezhepçiliği yaydıkları suçlaması ile Necef ve Kerbela’daki İran konsolosluklarını ateşe verdiler. İran bütün bunları terse çevirmek için Haşdi Şabi’yi de kullanarak ABD’nin Bağdat Büyükelçiliği’ne yapılan baskını yaptırdı.

Şimdiye kadar olduğu gibi İran ve ABD birbirlerine karşı yapacağı hamleleri yine Irak’ta gerçekleştireceği çok aşikar. Bu da gösteriyor ki yaklaşık bir asırdır siyasi istikrara kavuşamayan Irak’ı hala zor günler bekliyor.

Türkiye vatandaşlarını Irak'a seyehat etmemeleri konusuda uyardı. Ankara da hamle sırası kendisinde olan İran'ın ABD'ye cevabını Irak'ta vereceğini öngörmüş olmalı. Peş peşe intikam açıklaması yapan İran bu tehditlerin muhattabı ABD ancak bu gerilimde güvenlik sorunu yaşayuan ülke Irak...