Irak’taki hükümet karşıtı gösteriler

2 gündür Irak’ın başkenti Bağdat’ın yanı sıra başta Basra olmak üzere ülke genelinde birçok kentte özellikle güney kentlerinde süren yolsuzluk ve işsizlik protestoları Kerkük’e de sıçradı. Hükümet polisi asker takviyesi ile güçlendirirken, ülkede internet erişimini kesti. uluslararası kamuoyu duruma ilişkin açıklamalar yaparken, BM'nin Irak ofisiden, hükümete, gösterilere müdahalede azami itidal çağrısı geldi.

Irak’taki hükümet karşıtı gösteriler

Irak’ın başkenti Bağdat’ın yanı sıra başta Basra olmak üzere ülke genelinde birçok kentte özellikle güney kentlerinde 2 gün önce başlayan yolsuzluk ve işsizlik protestoları Kerkük’e de sıçradı. Irak yönetimi, ülkede sosyal medyaya erişimi durdururken, başkent Bağdat’ta gösteriler nedeniyle geniş çaplı sokağa çıkma yasağı ilan edildi. Ülkedeki gösterilerde ölü sayısı 12’ye çıkarken, 112 kişide yaralandı.

Hükmet karşıtı yolsuzluk ve işsizlik protestolarına karşı güvenlik güçleri gerçek mühimmat, plastik mermi ve göz yaşartıcı gazla müdahale etti. Salı günü başlayan gösterilerde, ülke genelinde 24 saat içerisinde en az 12 kişi yaşamını yitirirken, onlarca kişide yaralandı. Hastanelerden yapılan açıklamalara göre bazı yaralıların durumunun ağır olduğu belirtiliyor ve ölü sayısının artacağından endişe duyuluyor.

Uluslararası haber ajansları, Tahrir Meydanı’ndaki gösterilerin yaklaşık bin kişinin katılımıyla başladığını bildirdi. Reuters haber ajansı, protestolar sırasında, hükümet binaları ve yabancı elçiliklerin bulunduğu Yeşil Bölge’ye uzanan köprüyü geçmeye çalışan gösterici sayısının 3 bin civarında olduğunu aktardı. Dün ise hükümet polise ilaveten askerleri, hükümet binaları ve yabancı misyonların bulunduğu Yeşil Bölge civarına konuşlandırarak göstericiler için sembolik bir anlamı bulunan Tahriri Meydanı’na geçişleri engelledi. Ayrıca Bağdat, Necef ve Basra başta olmak üzere diğer kentlerde de sokağa çıkma yasağı ilan edildi.

Yumuşak Güç Sosyal Medya

Göstericiler sosyal medya üzerinden “1 Ekim’de buluşuyoruz” - “1 Ekim sen de çık, susma” - “1 Ekim Büyük İntifada” ve “Mısırlı senden daha cesur değil” gibi ifadeler içeren bazı paylaşımlar yaparak örgütlenmişti. Sosyal medya üzerinden yapılan hiçbir gösteri çağrılarını şu ana kadar hiçbir siyasi parti ve grup üstlenmezken halk yaygın işsizliğin yanı sıra yolsuzluğu ve kamu hizmetlerindeki aksamaları protesto ediyor.

Analistler, işsizliğe çözüm vaadiyle seçilmesinin ardından birinci yılını geride bırakan Başbakan Adil Abdulmehdi hükümetinin göreve gelişinden bu yana en ciddi imtihanını verdiğini belirtiyor. Bir önceki Başbakan Haydar el İbadi karşıtı gösteriler de aynı sebeplerle çıkmış ve İbadi, seçimlerde ağır darbe almıştı.

Sosyal medyadan halkın örgütlenmesinin giderek artması ve sokağa çıkan insanların sayısında artışın yaşanmasından ötürü Başbakan Adil Abdulmehdi yönetimi sosyal medyaya erişimi yasakladı. Twitter, Facebook, Instagram ve WhatsApp gibi sosyal medya platformlarına erişim engellendi. Güvenlik güçlerinin göstericilere müdahalesi sürerken Bağdat’ın yanı sıra Irak’ın birçok kentinde internet kesintisi yaşandı.

Irak’taki gösterlerileri  yakından takip eden Fransa Haber Ajansı’nin (AFP) muhabiri Maya Gebeliy yaşananları an be an twitter hesabı üzerinden duyurmaktan.

 

Irak Savunma Bakanlığı “teyakkuz” halinde

Irak Savunma Bakanlığı, hükümet karşıtı gösteriler nedeniyle kamu kurumları ve diplomatik temsilcilikleri korumak üzere tüm birimlerini alarma geçirdi. Savunma bakanlığından yapılan yazılı açıklamada, "Bakan Necah el Şemeri, devletin egemenliğini, kamu kurumlarını, hayati öneme sahip hedefleri, tüm elçilikleri ve diplomatik temsilcilikleri korumak için tüm birimleri alarm durumuna geçirdi." ifadesi kullanıldı.

Irak hükümet ortağı, Şii olan ve Sadr Hareketi lideri Mukteda el Sadr, hükümet karşıtı gösterileri gen grev ve oturma eylemleriyle destekleyebileceklerini belirtti. Sadr, Twitter’dan yaptığı açıklamada, gösterilerin barışçıl şekilde sürmesinden yana olduklarını dile getirerek, "Gösterileri, tüm halkın katılacağı şekilde genel grev ve oturma eylemleriyle destekleyebiliriz." ifadelerini kullandı. Ayrıca göstericilere karşı şiddet kullanılmasını kabul etmediklerini açıkladı.

BM’den itidal çağrısı

Ülke genelindeki bazı hükümet binaları ataşe verilirken Birleşmiş Milletler’in Irak ofisi, hükümete, gösterilere müdahalede azami itidal çağrısı geldi. Yaşananlardan ötürü endişelerini ifade eden BM Irak Temsilcisi Jeanine Hennis-Plasschaert, sivil kayıplar nedeniyle derin üzüntü duyduklarını dile getirdi. Hennis-Plasschaert, yetkili makamların protestoları ele almada daha itidalli olması gerektiğini belirtti.

UN Special Representative meets protesters, calls for calm and stresses the importance of a direct dialogue pic.twitter.com/0tvcvWTS8x

— UNAMI (@UNIraq) October 2, 2019