İngiltere’de koltuğa hangi isim gelecek?

İngiltere, bir seçim dönemi içinde üçüncü kez seçime gidecek. Normal şartlar altında 5 yılda bir geçekleşen seçimler, ülkenin içinde bulunduğu siyasi ve ekonomik krizler nedeniyle olağan seyrinin dışında seyrediyor. Krizlerin başında ise Brexit geliyor.

İngiltere’de koltuğa hangi isim gelecek?

Eski başbakan Theresa May’in istifasından sonra başbakanlık koltuğuna oturan Boris Johnson, selefi gibi Avrupa Birliği’nden ayrılmayı istiyor. Ancak bu konuyla ilgili farklı görüşler de mevcut. Bir kısım siyasiler yeniden referandum talep ederken başka bir grup ise Brexit’e karşı çıkıyor.

Erken seçim noktasında temel motivasyon Johnson’dan geldi. Brexit’i bir an önce gerçekleştirmeyi hedefleyen Johnson, kanun tasarılarını geçirebilmek için yeterli çoğunluğa sahip değil. Johnson 12 Aralık’ta gerçekleşecek seçimle Muhafazakar Parti’nin milletvekili sayısını artırıp Brexit’i gerçekleştirmeyi planlıyor.

“YA BENİ DEVİRİN YA DA BREXİT’İ GERÇEKLEŞTİREYİM”

Başbakan Johnson, İngiliz parlamentosunun içinde bulunduğu çıkmazın erken seçimle aşılabileceğini belirterek muhalefete, hükümete yönelik güven oyu önergesi vermesi talebinde bulundu.

Johnson, hararetli parlamento üyelerine seslenerek, “ya beni devirin ya da Brexit’i gerçekleştirmeme izin verin” çıkışında bulunmuştu. Daha önce birkaç kez erken seçim isteyen Johnson, erken seçim kararını aldırarak nihai amacına ulaşmış oldu.

SEÇİME HANGİ PARTİLER KATILACAK?

Ülkede yapılan son anketlere göre Boris Johnson’un Muhafazakar Parti’si yüzde 37 ile yarışı önde götürüyor. İkinci sırada yüzde 22 ile İşçi Partisi, üçüncü sırada yüzde 19 ile Liberal Parti ardından yüzde 11 ile Brexit Partisi geliyor. Son iki sırada yüzde 7 ile Yeşil Parti ve yüzde 4 oyla İskoç Ulusal Partisi bulunuyor.

Bu partiler temelde üç ana gruba ayrılmış durumda. Muhafazakar Parti ile Brexit Partisi, AB’den ayrılmayı desteklerken Liberal Demokratlar, Yeşil Parti ve İskoç Ulusal Partisi, AB’de kalmaktan yana. İşçi Partisi ise AB le müzakere ederek yeni bir anlaşmamın referanduma götürülmesini talep ediyor.

SON SEÇİMLERDE NELER YAŞANDI?

Yaklaşık olarak 98 yıldır yapılan tüm seçimleri ya Muhafazakar Parti ya da İşçi Partisi kazandı.  İki partide 2017 yılında yapılan seçimde en fazla oyu alan iki parti oldu ancak, hiçbiri hükümeti kuracak gerekli çoğunluğu elde edemedi.

Son seçimden bugüne kadar, Muhafazakar Parti ile İşçi Partisi milletvekili kaybederken Liberal Demokratlar milletvekili sayısını artırdı.

SÜREÇ NASIL İŞLEYECEK?

Seçimler 12 Aralık Perşembe günü gerçekleşecek. Oy verme işlemi 07.00 ile 22.00 arasında olacak. Sonuçlar gece boyunca kamuoyuyla paylaşılırken süreç ertesi günde devam edecek.

Sonuçların belli olmasının ardından, kazanan parti lideri, Buckingham Sarayı’nı ziyaret edip Kraliçe II. Elizabeth’ten hükümeti kurmak için izin isteyecek.

Formalite süreci tamamlandıktan sonra Başbakanlık ofisinin bulunduğu 10 Downing Street önünde seçimi kazanan partililer tarafından gelecek yıllara dair planlarını anlatacakları konuşmalar gerçekleştirecekler.

SONUÇ: BREXİT VE SEÇİMİN OLASI SONUÇLARI

Brexit sürecinin sonra erdirilememesinin ekonomik ve siyasi açıdan birçok nedeni bulunuyor. Ekonomik olarak İngiltere şu an pek çok uluslararası şirket için finans merkezi konumunda. Brexit ile birlikte bu finans kuruluşlarından birçoğu taşınmak mecburiyetinde kalacak ve buna ek olarak üretim yapan firmalar gümrük birliği olmadığı için üretim merkezlerini İngiltere’den başka Avrupa ülkelerine taşımak zorunda kalacaklar.

Yakın gelecekte bu anlaşmaya verilen tepkiler özellikle vize konularında aşırı memnuniyetsizliğe neden olabilecek gibi duruyor. Çünkü İngiltere halkı rahat rahat Avrupa’nın istediği yerine gidip iş kurup, seyahat edip çalışabiliyor. Eğer Brexit hayata geçerse tüm bu rahatlıklardan feragat etmiş olacaklar ancak, dünya konjonktürünü düşündüğümüzde, bu kararın altında derin siyasi bağlantılar yatıyorsa o zaman bu gibi meselelerin çok bir önemi kalmayacaktır. Tüm bunların dışında sürecin uzamasında etkili olan ve parlamentoda vekillerin karşı çıktığı en önemli konulardan biri de “Backstop”. 

"Backstop" esasında bir acil durum mekanizması. Brexit sonrası AB ile İngiltere arasındaki serbest ticaret anlaşması müzakereleri nasıl sonuçlanırsa sonuçlansın, Birleşik Krallık'ın parçası Kuzey İrlanda ile AB üyesi İrlanda Cumhuriyeti arasında fiziki sınır olmamasının garanti altına alınmasını amaçlıyor. Ancak eski başbakan May ile AB arasında varılan anlaşma, taraflardan herhangi birinin bu sürece tek taraflı olarak son verememesini öngörüyor. İngiltere'de anlaşmaya karşı çıkanlar da bunun, Birleşik Krallık'ın tamamında gümrüklerin kontrol edilememesi anlamına geleceğini vurguluyor. En büyük korku, Kuzey İrlanda Cumhuriyeti'nin fiili olarak İrlanda Cumhuriyeti'nin parçası haline gelmesi ve Kuzey İrlanda gibi 2016'daki referandumda Brexit'e karşı çıkan İskoçya’da da 2014'ten sonra yeniden bir bağımsızlık referandumu yapılması. Yani, Birleşik Krallık'ın parçalanması.

Anketlere göre Boris Johnson seçimi önde götürüyor. Çoğunluğu sağlayamasa bile Brexit Partisi ile birlikte çoğunluğu alması bekleniyor. Tüm senaryolar gerçekleşirse 31 Ocak’ta Birleşik Krallık’ın AB’den ayrılacağı belirtiliyor. Ekonomik olarak ABD ile 100 milyar dolarlık serbest ticaret anlaşası imzalayan Johnson, Brexit’in gerçekleşmesi takdirde bu paranın İngiltere’ye geleceğini belirtti.

İngiltere’nin Avrupa Birliği’nden ayrılması halinde, AB’nin birliği ve prestiji büyük yara alacak. Diğer AB üyesi ülkeler içinde sesli sesli konuşulmaya başlayan çıkış planları özellikle İtalya’da hükümet yetkilileri tarafından ciddi anlamda konuşuluyor.

Birlikten çıkılamaması durumunda Birleşik Krallık büyük bir itibar kaybı yaşayacak. Avrupa Birliği için bu başarı diğer ülkelere karşı bir gözdağı olacak. Birliğin gücüne olan güven artacak. Bu durumda İngiltere içinde 3 yıldır devam eden belirsiz süreç devam edecek ve yeniden erken seçimler gerçekleşmesi ihtimali doğacak ancak, şu an için tek başına çoğunluğu sağlayamasa bile Boris Johnson’un Muhafazakar Partisi, Brexit Partisi ile ittifak yaparak Brexit meselesini sonlandırması bekleniyor.