Rusya-İsrail ilişkileri test ediliyor

Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov’un Adolf Hitler'in "Yahudi kanı" taşıdığını söylemesi İsrail’de tepki topladı. İsrailli mevkidaşı Yair Lapid, "Lavrov'un sözleri hem affedilmez ve çirkin bir açıklama hem de korkunç bir tarihi hatadır" dedi.

İsrail, Rusya'nın 24 Şubat'ta Ukrayna'yı işgal etmesinin ardından üstlenmeye çalıştığı arabulucuk rolü ile Moskova ile Kiev arasında ince bir çizgide yürümeye çalışıyor. Moskova, eylemlerini “özel bir askeri operasyon” olarak nitelendiriyor ve Ukrayna'yı “nazilerden kurtarmak” istediğini söylüyor. Kiev ise uluslararası arenada Moskova’ya karşı daha sert tepkiler verilmesini talep ediyor.

İşgalin başlamasından bu yana Ukrayna'ya insani yardım gönderen İsrail, Rusya'ya yönelik eleştirilerinde ise daha çekimser davranarak uluslararası yaptırımlara katılmamayı tercih etti. Ancak Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov’un hafta sonu bir İtalyan kanalında yaptığı açıklamalar Tel Aviv hükümetinde öfkeye yol açtı.

Lavrov’a Rusya'nın Ukrayna'yı “nazilerden kurtarmak” istediği yönündeki iddialar soruldu. Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski’nin de Yahudi olduğunu ima eden Lavrov, bazı kişilerin Yahudi olsa bile Nazi unsurlarına sahip olabileceğini söyledi.

Rus Bakan’ın daha sonra sarf ettiği, "Yanılıyor olabilirim ama Hitler de Yahudi kanı taşıyordu. Bu kesinlikle hiçbir şey ifade etmiyor. Bilge Yahudiler, en ateşli Yahudi düşmanlarının genellikle Yahudiler olduğunu söylüyor” sözleri ise İsrail’de büyük tepki topladı.

HİTLER YAHUDİ MİYDİ?

Nazi lideri Adolf Hitler’in kimliği belirsiz olan büyükbabasının Yahudi olduğuna yönelik iddialar, avukatı Hans Frank'in iddiasıyla gündeme geldi. Frank, 1953'te yayınlandığı anılarında, Hitler tarafından Yahudi soyuna sahip olduğu yönündeki söylentileri araştırması talimatını aldığını söyledi. Daha sonra Frank, söz konusu iddialarda gerçeklik payı olduğunu ve Hitler'in büyükbabasının Yahudi olabileceğine dair kanıtlar bulduğunu aktardı. Ancak kanıtlanamayan bu iddialar, tarihçiler tarafından hep şüpheyle karşılandı.

İsrail Dışişleri Bakanı Yair Lapid, Lavrov'un açıklamasını "affedilemez, skandal ve korkunç bir tarihi hata" olarak nitelendirdi.

Lapid, “Yahudiler Holokost'ta kendilerini öldürmediler. Yahudilere karşı ırkçılığın en düşük seviyesi, Yahudilerin kendilerini antisemitizmle suçlamaktır” ifadeleriyle tepki gösterdi.

Lavrov’un açıklamalarını kınayan İsrail Başbakanı Naftali Bennett ise, “Sözleri doğru değil ve niyetleri yanlış. Yahudi halkının Holokost'unu siyasi bir araç olarak kullanmaktan derhal vazgeçilmelidir. Bu tür yalanlar, tarihin en korkunç suçlarından Yahudileri sorumlu tutmak ve böylece Yahudilere zulmedenleri sorumluluklarından kurtarmak içindir. Bugün hiçbir savaş Holokost değildir veya Holokost gibi değildir” dedi.

İSRAİL-RUSYA İLİŞKİLERİ TEST EDİLİYOR

Nazizm, Rusya'nın Ukrayna’yı işgalinde öne sürdüğü birincil gerekçelerden biriydi. Ruslara karşı savaşı meşrulaştırmaya çalışan Rusya Devlet Başkan Vladimir Putin, Ukrayna’nın Yahudi bir devlet başkanına sahip olmasına rağmen ülkeyi işgalini “nazilerden kurtarma” operasyonu olarak nitelendirdi.

Putin ayrıca Ukrayna ordusunda Azak taburu gibi grupların varlığını da işgali başlatma nedenlerinden biri olarak gösterdi.

Azov, Ukrayna'nın doğusundaki Donbas bölgesinde Rus yanlısı ayrılıkçılarla savaşmak için 2014 yılında kurulmuş, aşırı sağcı ve tamamen gönüllü görev yapan birliklere verilen isim. İlk üyelerinin aşırı milliyetçi olması nedeniyle neo-Nazi ideolojisini savunmakla suçlandı.

Ukrayna ise Rusya’nın bu iddialarına her zaman karşı çıktı. Lavrov’un açıklamalarını değerlendiren Mykhailo Podolyak, "Moskova, tarihi yeniden yazmaya çalışarak sadece Ukraynalıların toplu katliamlarını haklı çıkarmak için argümanlar arıyor" ifadeleriyle sert tepki gösterdi.

Mart ayı sonunda İsrail parlamentosunda konuşma yapan Zelenski, İsrail'i Rusya'ya karşı Ukrayna'yı destekleyerek “bir seçim yapmaya” çağırmış ve kendisine silah vermesini istemişti. Moskova’ya karşı ılımlı davranmakla suçlanan İsrail ise Ukraynalı kurtarma görevlilerine kask ve kurşun geçirmez yelek sağlandığını, ancak son zamanlarda ülkeye silah göndermediğini açıkladı.

Rusya ve İsrail arasındaki Nazi gerilimi, savaşta arabulucuk yapmaya çalışan Tel Aviv hükümetinin konumunu zora soktu. Ukrayna’nın işgalinde Rusya’yı haklı görenler arasında Lavrov’un açıklamaları da destek görüyor. Dolayısıyla Lavrov’un açıklamaları, ilerleyen dönemde İsrail-Rusya ilişkilerini test edecek.