'Help Turkey' etiketi nasıl ortaya çıktı, kim yaydı?

Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı, Türkiye’deki orman yangınlarının ardından dünya gündemine oturan ‘Help Turkey’ etiketiyle ilgili suç teşkil eden paylaşımlara soruşturma başlattı. Türkiye’yi küçük düşürmek amacıyla ortaya çıkartıldığı düşünülen Help Turkey etiketini kim yaydı?

Türkiye, günlerdir orman yangınlarıyla mücadele ediyor. Ülkenin birçok noktasında art arda başlayan yangınlara sistematik bir kundaklamanın sebep olabileceği üzerinde duruluyor. Uzmanlar ise somut bit kanıta ulaşılıncaya kadar, küresel iklim krizinin sorumlu tutulması konusunda ısrarcı. 

Sabotaj mı yoksa küresel ısınma mı tartışmaları sürerken yangınlar kısa süre içinde kontrol edilmesi zor şekilde yayıldı. Bu süreçte müdahalenin yetersiz kalması ciddi bir çevre tahribatına neden oldu. 

 HELP TURKEY NASIL ORTAYA ÇIKTI?

Türkiye’deki yangın söndürme uçaklarının alevler karşısında yetersiz kalması nedeniyle vatandaşlar sosyal medyada İngilizce 'Global Call Help Turkey' paylaşımlarında bulundu. Ardından ise 'Help Turkey' (Türkiye’ye yardım edin) etiketi Twitter ile birlikte, Instagram, Facebook ve Tiktok gibi çok sayıda platformlarında dünya gündemine oturdu. 

Yangın söndürme çalışmaları devam ederken, Türkiye'nin çağrısı üzerine Avrupa Birliği'nden destek geldi. 

Ancak Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanı Fahrettin Altun, kampanyanın Türkiye’yi aciz göstermek isteyen dış güçlerce kasten başlatıldığını söyleyerek karşı çıktı. Altun’un açıklaması üzerine kampanyanın “yapay olarak” üretildiği iddiası araştırılmaya başlandı ve Help Turkey’e karşı olarak WeDontNeedHelp (Yardıma ihtiyacımız yok) etiketi başlatıldı. 

HELP TURKEY ETİKETİNİ KİM YAYDI?

Help Turkey etiketi, kriz yönetiminin doğru sağlanamadığını düşünenlerin sesinin karşılık bulmasından ibaret olabileceği gibi gerçekten yurtdışı kaynaklı yapay bir itibarsızlaştırma çabası da olabilir.

Dijital medya araştırmaları yapan akademisyen Marc Owen Jones etiketin ortaya çıkışı ve yayılış sürecine ilişkin bir analiz gerçekleştirdi. 

Marc Owen Jones, kampanyanın amacını “dezenformasyon” olarak tanımladı ve bu süreçte önce sahte hesaplar açıldığını bu hesapların #HelpTurkey etiketiyle paylaşımlar yapılmaya başladığını kaydetti.

Ancak konu hakkında en çok Tweet atan hesaplarda dikkat çekici anormallikler tespit eden uzman isim, benzer yöntemlerin başta Körfez ülkeleri olmak üzere kullanıldığının bilindiğini ifade etti.

HELP TURKEY ETİKETİ SAHTE Mİ?

Etiket altında atılan tweetleri analiz eden Jones, 7 bin 400 hesaptan oluşan şüpheli bir grup tespit etti.

Etiketin yayılımının sahte ve bot hesaplar tarafından başlatıldığını kaydeden Jones, bu kişilerin çoğunun kullanıcı isimlerini değiştirdiğini veya hesabını aynı güç açtığını belirtti.

Ayrıca dolaşıma dahil edilen metinlerin kopyala-yapıştır olduğuna dikkat çeken uzman isim, etikete yönelik etkileşimlerin Türkiye saatiyle 00:16 gibi oldukça geç bir saatte zirveye ulaştığını kaydederek bu durumun anormalliğine vurgu yaptı. 

NE YAPMALIYIZ?

Sosyal medyada dolaşıma sokulan her bilgi ve etiketin doğru/organik olup olmadığını ilk etapta anlayabilmemiz mümkün değil. Ancak güvenlidir ve resmi medya kuruluşlarını takip edip, ispatsız ifadelere mesafeli yaklaşmakta yarar var. 

ERDOĞAN’DAN ‘’HELP TURKEY’’ AÇIKLAMASI

Recep Tayyip Erdoğan, sosyal medyada orman yangınları üzerine başlatılan Help Turkey kampanyasına ilişkin, "Hashtag atacakmış, bilmem ne yapacakmış. Ne yaparsanız yapın. Biz dimdik ayakta duruyoruz. Yolumuza da devam ediyoruz. Zaten onun karşılığında da ne yaptılar? 'Güçlü Türkiye' olarak hesap açtılar.

Yalancının mumu yatsıya kadar yanıyor. Bu yatsıya kadar bile yanmadı, hemen sönüverdi. Öbürü 'güçlü Türkiye' çok daha fazlasıyla karşılık buldu. Şimdi biz bunlardan öte bir adım atalım diyoruz" dedi.

SORUŞTURMA AÇILDI

Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı ise Help Turkey etiketiyle yapılan ve suç unsuru teşkil ettiği iddia edilen paylaşımlara ilişkin soruşturma başlatıldığını duyurdu.