Sudan, Mısır ve Etiyopya arasında müzakereler yeniden başlayacak

Mısır, Etiyopya ve Sudan arasında 10 yıldır devam eden Hedasi Barajı sorununda yeni gelişmeler yaşandı. Üç ülke arasında yeniden müzakereler başlayacak. Afrika Birliği ise taraflar arasında ara buluculuk görevini üstlenecek.

Üç ülke arasında yıllardır sorun yaşanmasına sebep olan Hedasi Barajı için taraflar 3-4 Nisan tarihlerinde müzakerelere yeniden başlayacak. Etiyopya Su, Sulama ve Enerji Bakanı Seleshi Bekele, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, Afrika Birliği’nde dönem başkanı olan Kongo Demokratik Cumhuriyeti’nin daveti ile üç ülkenin müzakerelere yeniden başlayacağını duyurdu.

 3-4 Nisan tarihlerinde yapılacak olan müzakerelere üç ülkenin dışişleri bakanları ve enerji bakanları da katılacak. Ayrıca Afrika Birliği uzmanları ve bazı gözlemciler de toplantıda hazır bulunacak.

Hedasi Barajı projesi ile Etiyopya’nın gerekli olan enerji ihtiyacını karşılamayı amaçladığını söyleyen Bekele, hiçbir ülkeye zarar vermek gibi bir niyetlerinin olmadığını belirtti.

Müzakereler, taraflar arasındaki sorunlar sebebi ile haftalardır yapılamazken, Mısır Başkanı Abdulfettah es-Sisi, konu hakkında bir açıklama yapmıştı. 30 Mart’ta Süveyş kentinde bir basın toplantısında konuşan Sisi, Hedasi Barajı’nın doldurulması ve işletilmesi konusunda hukuksal zemin üzerinde diğer ülkeler ile anlaşmaya varmak istediklerini kaydetmişti.

Konu hakkında önemli açıklamalarda bulunan Sisi, “Nil suları kırmızı çizgimizdir. Su haklarımızın ihlal edilmesine asla izin vermeyeceğiz. Mısır’ın sularının herhangi bir şekilde ihlal edilmesi, tüm bölgenin istikrarını tehdit eden bir tepkiye yol açacaktır. Hiç kimse Mısır’dan bir su noktası alamaz, denemek isteyen yaklaşsın” şeklinde iddialı cümleler kullanmıştı.

Addis Ababa yönetimindeki Etiyopya yönetimi barajın doldurulması yönünde ısrarlarını sürdürürken, Kahire ve Hartum yönetimleri ise Nil suyunun  paydaş ülke başına düşen yıllık payının etkilenmemesi için üç ülkenin bir araya gelerek bir anlaşma yapması gerektiğini belirtiyor.

BARAJ KİRİZİ 10 YILDIR DEVAM EDİYOR

Etiyopya, Mısır ve Sudan arasında 10 yıl önce başlayan Hedasi Barajı krizi, günümüzde de güncelliğini koruyor. Birbirlerine yönelik karşılıklı suçlamalarda bulunan üç ülke, 10 senedir Hedasi Barajı üzerinde uzlaşı sağlayamadı.

Mavi Nil suları üzerinde bulunan Hedasi Barajı, Sudan-Etiyopya sınırına yakın bir bölgede inşa ediliyor. Etiyopya, ihtiyaç duyduğu elektrik ihtiyacının yüzde 90’ını hidroelektrik santrallerinden karşılıyor. Barajın yapılması ile birlikte elektrik açığını kapatmak isteyen Etiyopya, çevresinde yer alan ülkelere elektrik satmayı planlıyor. Hedasi Barajı’nın Afrika’daki en büyük baraj olacağı öne sürülüyor.

Su paylarının azalacağı endişesini taşıyan Mısır ve Sudan, barajın taşıdığı güvenlik risklerini sürekli dile getiriyor. Taraflar arasında tam olarak uzlaşı ve anlaşma sağlanmadan, barajın dolmasını ve işletilmesini istemiyor. Bu sebeple üç ülke arasındaki kriz yıllardır devam ediyor.

ETİYOPYA ARABULUCU İSTEMİYOR

Mısır ve Sudan tarafından gelen açıklamalarda, Etiyopya’nın baraj ile ilgili tek taraflı attıkları adımları kabul etmedikleri dile getirilmişti. İki ülke liderleri, kapsamlı ve yasal olarak bir anlaşmaya varılması için ikili bölgesel ve uluslararası çabaları güçlendirme yönünde anlaşmaya varmıştı.

Sudan, yıllardır bir türlü çözülemeyen kriz için Afrika Birliği, Avrupa Birliği, ABD ve Birleşmiş Milletler liderliğini içeren dörtlü ara buluculuk girişimi oluşturulması önerisinde bulundu. Mısır da Sudan’ın bu önerisine destek vererek, konunun ara buluculuk ile çözülebileceğini belirtmişti.

9 Mart tarihinde konu hakkında açıklama yapan Etiyopya hükümeti, soruna uluslararası müdahalede bulunulmasını istemediklerini dile getirmişti.

ARAP ÜLKELERİ SÜRECİ DESTEKLİYOR

Geçtiğimiz günlerde Mısır ve Sudan tarafından gelen açıklamalar Arap ülkeleri tarafından da oldukça olumlu karşılandı. Konu hakkında açıklama yapan Kuveyt Dışişleri Bakanlığı, bölgede istikrarın sağlanması için Mısır ve Sudan yönetimlerine destek verdiklerini duyurdu. Ayrıca Mısır ve Sudan’ın su güvenliğinin, Arap ulusal güvenliği için oldukça önemli bir konumda olduğu vurgulandı.

BAE Dışişleri Bakanlığı tarafından yapılan açıklamada, üç ülke arasında Hedasi Barajı ile ilgili anlaşmazlıkların çözüme kavuşturulması için yürütülen müzakerelere destek verdikleri belirtildi.

Suudi Arabistan, Bahreyn, Umman, Libya ve Ürdün gibi ülkeler de yapmış oldukları açıklamalar ile taraflar arasındaki müzakere süreçlerinden memnun olduklarını dile getirmişlerdi.