G-20 zirvesi ve Türkiye

Aralarında Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın da bulunduğu dünyanın en büyük 20 ekonomisinin liderleri G-20 Zirvesi kapsamında Japonya’da bir araya geldi. Kritik zirvede Türkiye’yi ve dünyayı yakından ilgilendiren görüşmeler yapıldı.

G-20 zirvesi ve Türkiye

İstanbul seçimlerinin ardından Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan dış politikaya odaklandı. Aralarında Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın da bulunduğu dünyanın en büyük 20 ekonomisinin devlet başkanları ‘’G-20 Liderler Zirvesi’’ kapsamında Japonya’nın Osaka kentinde bir araya geldi. Kritik zirvede Türkiye’yi ve dünyayı yakından ilgilendiren görüşmeler yapıldı. Cumhurbaşkanı Erdoğan, Amerika Birleşik Devletleri (ABD) Başkanı Donald Trump ile Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’in yanı sıra Almanya Başbakanı Angela Merkel, Hindistan Başbakanı Narendra Modi ve Fransa Cumhurbaşkanı Emanuel Macron gibi isimlerle de bir araya geldi.

Erdoğan-Trump görüşmesi

Cumhurbaşkanı Erdoğan, G-20 Liderler Zirvesi kapsamında Amerika Birleşik Devletleri Başkanı Donald Trump ile bir araya geldi. Görüşmenin ana gündem maddelerini, S-400 hava savunma sistemi ve F-35 savaş uçağı programına dair yaşanan gerginlik ile ABD'nin Türkiye'ye yönelik olası yaptırımları oluşturuyor. Suriye ve Münbiç'teki son gelişmelerinde konuşulduğu görüşme yaklaşık 40 dakika sürdü. İki liderin oldukça samimi fotoğraflar vermesi ise dikkatlerden kaçmadı.

Washington yönetimi geride bıraktığımız dönemde, S-400 sistemlerinin konuşlandırılması durumunda Türkiye'ye yaptırım uygulayacağını çok kez ifade etmişti. ABD yaptırımlarının kısa vadede zaten kırılgan olan Türk ekonomisine büyük zarar verebileceği, orta vadede ise savunma sanayi şirketlerini vurabileceği, uzun vadede de Türkiye'nin hava savunma sisteminin sekteye uğratabileceği uzmanlar tarafından sıklıkla vurgulanıyor. Türkiye'nin ABD yaptırımlarına nasıl bir yanıt vereceği,  Erdoğan-Trump görüşmesinin nasıl geçtiğine göre şekillenecek gibi görünüyor. Türkiye'nin 1974 Kıbrıs bunalımı sonrasında Amerikan silah ambargosuna İncirlik Üssü'nü kapatarak yanıt vermesi hala hafızalarda yer alan bir durum.

Ankara'daki değerlendirmelerde, Türkiye'nin ABD için çok önemli bir jeopolitik ortak olduğu, dolayısıyla yaptırımların Ankara-Washington stratejik işbirliğine kalıcı bir hasar vermeyecek şekilde oluşturulacağı izlenimi de yer alıyor. Öte yandan yaptırımların ölçeği ne olursa olsun, sürecin taraflar arasındaki  güven duygusunun çok daha zedeleyebileceği ve bunun da Suriye'de sürmekte olan güvenli bölge müzakereleri ile Doğu Akdeniz'deki gerginliği körükleyebileceği kaygısı da dile getiriliyor.

Doğu Akdeniz’de yaşanan gerginliğin gündemin üst sıralarında olması bekleniyordu fakat liderler bu konuya değindiğine dair bir sinyal vermedi. ABD'den son dönemde yapılan açıklamalar ve atılan adımlar, bölgesel gerginliğin Ankara-Washington arasında ikili bir soruna dönüşme olasılığını artırıyor. Türk-Amerikan ilişkilerindeki mevcut durumun, her iki taraf açısından da "kazan-kazan" senaryosuna dönüşmesi pek mümkün görünmüyor.

Trump yönetimi S-400 sorununun çözüme kavuşması için, Türkiye'nin geri adım atıp sistemleri almayacağını ya da başka bir ülkeye göndereceğini açıklamasının yapılmasını istiyor. Türkiye ise, ABD'nin geri adım atarak yaptırım uygulamayacağını ilan etmesini bekliyor. Süreci yakından takip eden kaynaklar bu seçeneğin olmayacağına göre, "bir tarafın diğerine göre daha çok kaybettiği bir durumun" ortaya çıkacağı değerlendirmesini yapıyorlar.

Erdoğan-Putin görüşmesi

Cumhurbaşkanı Erdoğan ile Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’de zirvede bir araya gelerek, yaklaşık bir saat süren bir görüşme gerçekleştirdi. Görüşmenin ana gündem maddelerini, Suriye, ikili ilişkiler ve enerji konuları oluşturdu. Putin, G20 Liderler Zirvesi kapsamında, Cumhurbaşkanı Erdoğan ile görüşmesi öncesi yaptığı açıklamada, iki ülke arasındaki karşılıklı ve büyük çaplı enerji projelerinin devam ettiğini söyledi. Aynı zamanda Putin, 2018’de iki ülke arasındaki ikili ticaret hacmininde yüzde 15 oranında arttığını belirterek, memnuniyetini dile getirmeyi ihmal etmedi.