Fransa’dan Burkina Faso’ya askeri müdahale

Pazartesi günü açıklama yapan Fransa Savunma Bakanı Florence Parly, ülkesinin Batı Afrika ülkesi Burkina Faso’nun üç sınır bölgesine kara gücü konuşlandırdıklarını ifade etti. Fransa, Batı Afrika’daki Barkhane Operasyonu kapsamında, Burkina Faso askerlerinin de katılımıyla “Bourgou 4” isimli bir operasyon düzenleyecek.

Fransa’dan Burkina Faso’ya askeri müdahale

Fransa'nın doğrudan etkin olduğu Batı Afrika ülkelerinden biri olan Burkina Faso, son üç senedir ülkenin kuzeyinde, Mali sınırında başlayan ve gün geçtikçe hız kazanan saldırıların Togo, Benin ve Nijer ile sınırlarının bulunduğu doğu bölgesine yayılmasını önleyemedi.

Ülkenin doğusunda yaşanan saldırıların sebebinin Mali ve Nijer’de El-Kaide ve DAEŞ yanlısı hareketlere uygulanan baskı olduğu iddia ediliyor.

Burkina Faso topraklarında terör saldırıları 2015 yılında başlamıştı. Ancak Mali'deki çatışma ortamının Burkina Faso'ya sıçradığı fikri ilk kez, 2016 yılının Ocak ayındaki Ouagadougou saldırılarıyla gündeme oturdu.

Fransa’nın Afrikada’ki varlığı

Fransa’nın yakın geçmişte Afrika’da gerçekleştirdiği operasyonlar arasında en kapsamlı olanı, 2002-2014 döneminde Fildişi Sahili’ndeki iç savaşı bitirmek için gerçekleşen Licorne Operasyonu olmuştur.

Eylül 2002’de başlayıp yaklaşık 15 yıl süren bu operasyonun ardından da, Paris, Fildişi Sahili Fransız Gücü (FFCI) vasıtasıyla bu ülkedeki askeri varlığını sürdürmektedir. Buna karşın, Fransa’nın askeri mevcudiyetini ihtiyaçlar belirlemektedir ve zaman zaman asker azaltma veya üs kapatma gibi gelişmeler de yaşanmaktadır. Örneğin, 2010 yılında Nicolas Sarkozy’nin Cumhurbaşkanlığı döneminde, Fransa, Afrika’daki 3 daimi askeri üssünden birini Senegal otoritelerine teslim etmiştir. Neticede, 1990 yılında 22 farklı ülkede askeri varlığı bulunan Fransa, şimdilerde sadece Cibuti, Orta Afrika Cumhuriyeti,  Kamerun, Gabon ve Fildişi Sahili gibi ülkelerde asker bulundurmaktadır.

Sahel Bölgesi

 

Son yıllarda, Fransa’nın Afrika politikası konusunda Mali (Serval Operasyonu, 2013-2014) ve Orta Afrika Cumhuriyeti’ne (Sangaris Operasyonu, 2013-2016) yapılan askeri müdahaleler ilk akla gelenlerdir. François Hollande döneminde yapılan bu kısıtlı askeri müdahaleler başarıyla sonuçlanmış, ancak uluslararası kamuoyunda neokolonyalizm bağlamında bazı eleştirileri de beraberinde getirmiştir.

Hedef doğal kaynaklar ve statükonun devamı

Fransa’nın Afrika’daki eski kolonilerine yönelik müdahalelerinin temelinde; ekonomik menfaatlerini korumak, vatandaşlarını korumak, Paris ile stratejik bağları bulunan hükümetleri korumak, Frankofon bölgesinde etki alanını genişletmek, Fransa karşıtı hareketleri bastırmak ve dünya siyasetinde etkisini artırmak gibi motivasyonlar bulunuyor.

Burkina Faso özelinde ise, ülkenin zengin enerji kaynakları dikkat çekiyor. Başta altın olmak üzere, manganez, nikel, boksit, kurşun, çinko, ve gümüş gibi madenler ülke ekonomisinin temelini oluşturuyor. Özellikle altın çok önemli bir yere sahip. Dünya’daki ABD doları etkisinden kendisini kurtarmak isteyen devletler altın rezervlerini çoğaltmaya devam ediyorlar. Başta, Çin, rusya ve Türkiye olmak üzere Japonya ve Almanya’da altın rezervlerini artıran diğer ülkeler. Altının bu anlamdaki değerinide düşündüğümüzde Fransa’nın Burkina Faso’da bulunmasının başka nedenleri üzerinde pek düşünmeye gerek kalmayabilir. Çünkü altın her yerde altın.

İtalya Başbakan Yardımcısı Luigi Di Maio: “Fransa sömürüyü hiçbir zaman bırakmadı.”

İtalya Başbakan Yardımcısı Luigi Di Maio, Fransa’yı Afrika’yı sömürmek ve göçü tetiklemekle suçladı. Avrupa Birliğini’nin Fransa’ya bu politikası nedeniyle yaptırım uygulamasını isteyen Di Maio, "Bugün insanlar ülkelerini tek edip Avrupa'ya geliyorsa bunun sorumlusu en başta Fransa'dır. Fransa onlarca Afrika ülkesini sömürmeyi hiçbir zaman bırakmadı. AB Fransa'ya ve Fransa gibi Afrika'yı yoksullaştırarak bu insanların ülkelerini terk etmesine yol açan tüm ülkelere yaptırım uygulamalı. Çünkü Afrikalılar Afrika'da olmalı, Akdeniz'in dibinde değil." ifadelerini kullandı.

Luigi Di Maio

 

Bu açıklamaların ardından İtalya’nın Fransa Büyükelçisi Fransa Dışişleri Bakanlığı’na çağırıldı. İtalyan haber ajansı Ansa’ya konuşan Fransiz diplomatlar Di Maio’nun sözleri hakkında “Fransa ve İtalya Avrupa Birliği içinde ortaklık halindeyken bu sözler yersiz ve düşmancadır" ifadelerini kullandı.