Fransız meclisinde çıkmaz: İttifaklar yeni dönemi nasıl şekillendirecek?

Fransız seçmenler, Cumhurbaşkanı Macron’un ikinci döneminde meclisteki salt çoğunluğa sahip olmasına izin vermedi. Ulusal Meclis seçimlerinin ikinci turunda Melenchon’un sol ittifakı öne çıkarken, Le Pen liderliğindeki sağcılar ise sürpriz bir çıkış yaptı.

Fransa’da ikinci kez cumhurbaşkanı seçilen Emmanuel Macron, Ulusal Meclis seçimlerinde istediğini elde edemedi. Pazar günü ikinci turu yapılan seçimlerde Macron’un ittifakı Ensemble (Birlik), sağ ve sol partilerin öne çıkmasıyla meclisteki salt çoğunluğunu kaybetti.

Cumhuriyet Yürütüşü (LREM), Horizons (Ufuklar) ve Demokrasi Hareketi (MoDem) partilerinden oluşan Ensemble ittifakı, meclis çoğunluğu için gereken 289 milletvekili sayısının altında kaldı. Ancak yine de 245 koltuk ile mecliste en fazla sandalye sayısına sahip olan ittifak oldu.

Aşırı solcu Jean-Luc Melenchon’un liderliğindeki NUPES (Sosyal ve Ekolojik Yeni Halk Birliği) ittifakı ise 131 sandalye ile seçimde öne çıktı. Boyun Eğmeyen Fransa (LFI), Yeşiller Partisi (EEVL), Sosyalist Parti (PS) ve Komünist Parti’den (PCF) oluşan ittifak, Macron’un çoğunluğu kaybetmesindeki en önemli role sahip.

Seçimin en büyük sürprizi sağ ittifaktan geldi. Marine Le Pen’in öncülük ettiği aşırı sağcı Ulusal Birlik (RN), tahminlerin çok üzerinde bir sonuçla 89 sandalye kazanarak seçimlerdeki üçüncü parti oldu.

Merkez sağdaki Cumhuriyetçiler Partisi (LR) ise 61 sandalye ile önceki seçimlerin gerisinde bir performans gösterdi. Partinin eski başkanı Jean François Cope de dahil olmak üzere bazı önde gelen üyeler, Macron ile bir anlaşma yapılması çağrısında bulundu. Cope, “Ülkeyi kurmak cumhuriyetçilerin hakkı” ifadeleriyle partisine seslense de partinin mevcut başkanı Christian Jacob, muhalefette kalacaklarını açıkladı.

İlk turda mağlup olan aşırı sağcı Eric Zemmour’un partisi Reconquete (Yeniden Fetih) ise mecliste hiçbir milletvekili çıkaramadı.

Ulusal Meclis için yapılan seçimlerin ikinci turunda sandığa gitmeyen seçmen sayısı yüzde 53,77 olarak kaydedildi.

Bir önceki seçime göre bu yıl yapılan seçimlerde kadın milletvekili sayısı azaldı. 577 sandalyeli mecliste 215 kadın, 362 erkek milletvekilinin görev yapacağı belirtildi.

MACRON’UN GÜÇ KAYBI NELERİ DEĞİŞTİRECEK?

Macron’un partisi, son beş yıldır Ulusal Meclis’in yaklaşık yüzde 60’ını elinde bulundurarak istediği reformları meclisten geçirebilme imkanına sahipti. Ancak mevcut durumda meclisin yalnızca yüzde 40’ını kontrol edebilecek. Bu da yeni ittifaklar kurmadan herhangi bir yasa çıkaramayacağı anlamına geliyor.

İkinci tur sonuçlarının ardından açıklama yapan Başbakan Elisabeth Borne, “5. Cumhuriyet dönemince Ulusal Meclis hiçbir zaman böyle bir siyasi konfigürasyon görmedi. Hem ulusal hem de uluslararası düzeyde yüzleşmemiz gereken zorluklar göz önüne alındığında bu durum ülkemiz için risk oluşturuyor” ifadelerini kullandı.

Seçimlerden gereken sonuçların çıkarılması gerektiğini vurgulayan Borne, bundan sonraki süreçte “eylem çoğunluğunu” sağlayabilmek için çalışacaklarını dile getirdi.

Seçimler sonrası kabinede de değişiklikler olması bekleniyor. Zira, seçimlerden mağlup ayrılan milletvekillerinin görevden ayrılması gerekecek. İstifa etmesi beklenen isimler arasında Deniz İşlerinden Sorumlu Devlet Bakanı Justine Benin, Ekolojik Geçiş ve Bölgesel Uyum Bakanı Amelie de Montchalin ve Sağlık Bakanı Brigitte Bourguignon yer alıyor.

Bakanların yanı sıra Macron’a yakın isimlerden Parlamento Başkanı Richard Ferrrand ve eski İçişleri Bakanı Christophe Castaner’in de seçim sonuçları nedeniyle istifa etmesi bekleniyor.

Meclisin yeni başkanı ise 28 Haziran’da belirlenecek.

TEMİZLİK İŞÇİLİĞİNDEN ULUSAL MECLİSE

Seçimler öncesinde Macron’un en büyük rakibi olarak gösterilen Melenchon’un liderliğindeki NUPES ittifakı, ülkedeki ilk ana muhalefet gücü olarak mecliste yer alacak. Paris bölgesindeki 12 seçim bölgesinin tamamını kazanan ittifakın çıkardığı adaylar da dikkat çekti.

Otelde temizlik görevlisi olarak çalışan Fildişi Sahili asıllı Rachel Keke, seçimlerde eski Spor Bakanı Roxana Maracineanu’yu geçerek milletvekili olmaya hak kazandı. 48 yaşındaki Keke, Fransız tarihinin en uzun otel grevlerinden birine öncülük etmesiyle tanınıyor.

Seçim sonuçlarının açıklanmasının ardından sevincini paylaşan Keke, “Ben sesi olmayanların sesiyim. Ben hizmetçiyim, temizlikçiyim, hasta bakıcıyım. Tüm bu mesleklerin mecliste görünür olmasını sağlayacağım” ifadelerini kullandı.

Keke, seçim kampanyasında hedefinin gençler olduğunu belirtmiş ve onlarla birlikte çalışarak “gençlere Fransa’yı yeni bir yüzle göstereceğini” dile getirmişti.

NUPES ittifakının milletvekili seçilen adaylarından Eric Coquerel, muhalefetin 5 Temmuz’da hükümete karşı güven oylaması sunacağını belirtti. Ayrıca çoğunluğa sahip olmayan Başbakan Elisabeth Borne’nin de görevine devam edemeyeceğini ifade etti.

“FRANSA YÖNETİLEMEZ”

Seçimlerin sonuçları Fransız medyasında da büyük yankı uyandırdı. Bugüne kadar sandıktan çıkan en karmaşık tablo olarak yorumlanırken, Cumhurbaşkanı Macron ise eleştirilerin hedefinde yer aldı.

“Yönetilemez” manşeti ile çıkan Le Parisien Gazetesi, Macron’un ülkeyi yönetmek için çok büyük zorluk çekeceğini yazdı. Ayrıca mecliste çoğunluk sağlamak için yeni pazarlıkların yapılacağı ifade edildi.

La Croix gazetesi “Fransa parçalara bölündü” başlığını atarken, Les Echos gazetesi ise seçim sonuçlarını “Deprem” şeklinde yorumladı. Gazete, hükümetin halk tarafından cezalandırıldığını yazdı.

“Macron’a tokat” başlığını atan L’Opinion gazetesi, salt çoğunluğun kaybedilmesinde Macron’un rolüne dikkat çekti.

Le Figaro ise “Macron yönetilemez bir Fransa ile karşı karşıya” manşetiyle Cumhurbaşkanı’nı ikinci döneminde zor günlerin beklediğine dikkat çekti.

Öte yandan, yerel basında çıkan haberlerde, mecliste “kurumsal kriz” oluştuğu belirtilerek, Macron’un meclisi feshedebileceği yönünde tartışmalar gündeme getirildi.