Filistin’in geleceği: İki devletli çözüm artık hayal mi?

1946’dan bu yana İsrail işgali altındaki Filistin topraklarındaki zulüm, artarak devam ediyor. İsrail’in Filistin’lilere yönelik ‘’apartheid’’ tutumu, insanlığa karşı işlenmiş bir suç olarak kabul ediliyor. Hiçbir demokratik hakkını kullanamayan Filistin’in geleceğinin ne olacağı ise en büyük belirsizliklerden biri.

Fethiye Mutaf Narin

fethiyemutaf@intell4.com

İsrail işgali ve ablukası altındaki Filistin’in geleceğine dair endişeler sürüyor. Ülkede hiçbir demokratik hakkını kullanamayan Filistin halkı, İsrail’in yasa dışı eylemlerinden dolayı oldukça yıprandı. Ancak Amerika Birleşik Devletleri’nin (ABD) eski başkanı Donald Trump’ın ardından ülkenin başkanlık koltuğuna oturan Joe Biden, İsrail’e Trump kadar tolerans göstermemekte kararlı.

Biden, İsrail-Filistin çatışmasında iki devletli çözümü desteklediğini belirtiyor. ABD’nin kısa bir süre önce Filistin’e ekonomik, insani ve kalkınma yardımlarını yeniden başlatma kararı alması, Biden’ın ifadesini destekler nitelikte. Filistin’e kesilen fon yardımlarının yeniden ödenmeye başlanması, Joe Biden’in göreve gelişinden bu yana en dikkat çeken hamlesi olarak değerlendiriliyor.

İSRAİL YALNIZLAŞIYOR MU?

Bununla birlikte son dönemde ABD senatosunda, İsrail’e yapılan yardımların kesilmesine yönelik çağrılar, İsrail’in önümüzdeki dönemde yalnızlaşabileceği şeklinde yorumlanıyor.

ABD’li Demokrat senatörler Bernie Senders ve Elizabeth Warren, ABD’nin İsrail’e yaptığı yardımların yeniden düzenlenmesi gerektiğinin altını çizerken, bu yardımın iki devletli çözümü engellediğini ifade etti. Ayrıca senatörler, İsrail’e yardım yapılsa dahi bunun belirli koşullara bağlanması gerektiğini kaydetti.

ABD İSRAİL’E SAĞLADIĞI YARDIMI KESECEK Mİ?

Bu kapsamda “Amerikan halkı parasının insan haklarının ihlal edilerek, Filistinlilere ikinci sınıf vatandaş muamelesi görmesi için harcanmasını istemiyor” ifadelerini kullanan senatörler, ‘’eğer yapılan haksızlıklara son vermek ve iki devletli çözümü desteklemek istiyorsak İsrail’e yapılan yardımı kesmeliyiz” açıklamasında bulundu.

İsrail’in Batı Şeria ve işgal altındaki Kudüs’teki insan hakları ihlallerini değerlendiren ABD Dışişleri Sözcüsü Jalina Porter ise İsrail’in Filistin şiddetinden endişeli olduklarını dile getirdi. Porter endişesini şu sözlerle ifade etti: "Yaşananlardan derin endişe duyuyoruz. İsrail'in tansiyonu artıracak ve bizi barıştan daha da uzaklaştıracak tek taraflı adımlardan kaçınmasının kritik olduğunu ifade etmeye devam edeceğiz.”

İSRAİL GÜVENCE İSTİYOR

Son dönemde ABD-İsrail arasında yaşanan güvenlik sorunu skandalı ve Biden’ın barışçıl ifadeleri İsrail hükümeti tarafından hoş karşılanmıyor. Hatta İsrail’in kendisini güvence altına almak için ABD'den istediği bazı güvenlik talepleri olduğu söyleniyor.

ABD’de yükselen İsrail tepkilerinin yanı sıra İslami Cihad Hareketi de, İsrail'e göz dağı vermekten çekinmiyor. Örgüt, kısa süre önce ‘İsrail’in Kudüs'te yürüttüğü savaştan geri dönmemesi durumunda beklemediği bir cevapla karşılaşacağı’ uyarısında bulundu. İsrail’in Kudüs mahallelerindeki saldırılarına ‘’Sistematik bir Yahudileştirme savaşı’’ ifadesi kullanıldı.

İKİ DEVLETLİ ÇÖZÜM HAYAL Mİ?

Maryland Üniversitesi ile Washington Üniversitesi’nin Ortadoğu’nun geleceğini ele alan önemli bir araştırmasında elde edilen bulgulara göre, bölgede iki devletli bir çözüm artık uygulanabilir değil. Daha önemli bir bulguya göre ise, ABD’lilerin yüzde 59’u bölgedeki statükoyu apartheid’a (ırk ayrımcılığı) benzer tek devletli bir gerçeklik olarak tanımlıyor.

Araştırma kapsamında iki devletli bir çözümün artık mümkün olmaması halinde en olası senaryo sorulduğunda ise ABD’lilerin yüzde 77’si, apartheid’a benzer tek devletli bir gerçeklik öngörüyor.

Fethiye Mutaf Narin

fethiyemutaf@intell4.com