Filistin, Sina’ya mı taşınacak?

ABD Başkanı Donald Trump'ın Filistin ile ilgili en çok akılda kalan hamlelerinden biri kuşkusuz Yüzyılın Anlaşması planıydı. ‘Yüzyılın Anlaşması’ çerçevesinde sunulan planda, iki devletli çözüm adeta yok sayılıyor. Filistin’in fiilen ortadan kaldırılması için birçok plan devreye sokulurken, Filistin’in Mısır’daki Sina yarımadasına taşınması da konuşuluyor.

Filistin, Sina’ya mı taşınacak?

ABD Başkanı Donald Trump'ın damadı Kushner'in bizzat yürüttüğü 'Yüzyılın Anlaşması' kapsamında gündeme gelen Filistin'in Sina yarımadasına taşınması, Mısırlı araştırmacı Amr Darrag'a göre bölgedeki çatışmaları daha yıkıcı hale getirecek ve bölgeki kaosun daha da uzamasına neden olacak. Anlaşmanın bölge için daha geniş kapsamlı düşünülmesi gerektiğini ifade eden Amr, anlaşma için yapılan toplantıların nihai amaca ulaşmak için atılan ufak adımlar olduğunu ifade etti. 

Sina yarımadası önerisi

Plan çerçevesinde aralarında havalimanı, liman, sanayi bölgesi, enerji istasyonları ve toplu inşaat ihalelerinin bulunduğu bir alanı kapsamakta. Sina yarımadasının kontrolü Mısır  devletinin yönetiminde olacak ve Filistinlilerin çalışmasına, yerleşmesine izin verecek. 

Bu planın Filistinliler tarafından kabul görmesi mümkün gözükmüyor. Mısır halkı içinde aynısını ifade edebiliriz. Ancak Sisi yönetiminin bıraktığı izlenim gerginliği daha da artıracağa benziyor. 

Göçe teşvik

İsrail'de yayın yapna Makor Rishon gazetesinin yazarı Yehuda Yifrach, "Gazze sorununu" gönüllü göçü teşvik ederek çözmek gerektiğini söylemişti. Paranın yüzbinlerce Gazzeliyi ikna edeceğini belirtmişti.

Askeri analist Amir Oren, Haaretz'e yaptığı açıklamada, Mısır'ın Tiran ve Sanafir Adalarını Suudi Arabistan'a devretmesini örnek göstererek, Sina'dan da Filistinliler için bir bölüm alınabileceğini söylemişti. Bu plan kapsamında Sina'dan alınan bir toprak parçası üzerinde Filistin devleti kurulacaktı.

İsrail Savunma Bakanlığı Genel Müdürü eski Yardımcısı Tuğgeneral Amir Avivi de Gazzelilerin Sina'ya taşınmasına ilişkin bir planı paylaşmış; benzer bir planı Abdulfettah Es Sisi de gündeme getirmişti.

Planda İsrail'in Gazze konusundaki tek dayanağının tıpkı Bahreyn konferansında olduğu gibi paraya dayandığı belirtildi. Gazze'ye odaklanılmasının sebebi olaraksa bu sorunun çözümünün Filistinlilerle çatışmayı bitireceğine yönelik inanç olduğu kaydedildi. Planın Mısır'ın taviziyle gerçekleşebilecek bir plan olduğuna da ayrıca dikkat çekilen makalede, hiçbir devletin egemenlik hakkından kolayca vazgeçmeyeceği ifade edildi.

Mısır'dan itiraz

Filistinlileri Gazze'den Sina'ya deport etme konusu 2017'de yoğun bir şekilde tartışılmış, bu kapsamda Mısır Dışişleri Bakanı Semih Şükri açıklama yapmıştı.  Şükri, 2017'nin Kasım ayında özel bir televizyon kanalında yayımlanan açıklamasında İsrail Sosyal Eşitlik Bakanı Gila Gamliel'in Kahire ziyaretinde yaptığı "Sina Yarımadası, Filistinlilerin devlet kurması için en iyi yer" açıklamasına tepki göstermişti.

Açıklamalarının devamında Şükri, "Mısır halkının kanlarıyla sulanan Sina başta olmak üzere Mısır topraklarındaki egemenliği kemirecek her türlü açıklamayı kim yaparsa yapsın reddediyoruz. Mısır, Sina'da bir karış toprağından dahi ödün vermeyecek ve kimsenin oraya el uzatmasına izin vermeyecek." diye belirtti. 

Filistin'in Sina'ya taşınması teklifi ilk olarak 2016 yılında, İsrail'deki Dürzi toplumunun temsilcilerinden Devlet Bakanı Eyüb Kara'dan gelmişti. Kara, İsrail Başbakanı Benyamin Netanyahu'ya Sisi'nin Filistinlileri Sina'ya taşıması teklifinde bulunmuştu. İsrail Başbakanlık Divanı söz konusu iddiaları yalanlamış, Mısır Dışişleri Bakanlığı konuya ilişkin açıklamaların doğru olmadığını savunmuştu.